پایگاه خبری تحلیلی سینماسینما

به گزارش سینماسینما، در شب اختتامیه جشنواره چهل و سوم فیلم فجر وقتی در پایان مراسم بهترین فیلم از نگاه تماشاگران معرفی شد، نام فیلم برنده به دلایل مختلف برای خیلی‌ها تعجب‌برانگیز بود و کمتر کسی پیش‌بینی می‌کرد که فیلم «پیشمرگ» بدون ستاره‌های معروف سینما، سیمرغ مردمی جشنواره را به خانه ببرد. البته با وجود آنکه چند روز از اختتامیه گذشته، هم نتایج داوری بخش مسابقه همچنان محل بحث است و هم نتیجه رأی‌های بهترین فیلم از نگاه تماشاگر.

در این زمینه مدیر بخش جایزه مردمی جشنواره درباره حاشیه‌ها و حرف‌ و حدیث‌های پیرامون آرای مردمی جشنواره، اطمینان خاطر می‌دهد که آنچه اعلام شده نتیجه رأی تماشاگران است و هر صاحب فیلمی که اعتراض یا شک و شبهه‌ای دارد می‌تواند برای دریافت اطلاعات درخواست دهد که فعلا گویا از میان هفت فیلم برتر هیچ تقاضایی برای رسیدگی به آرا وجود ندارد.

علی آشتیانی‌پور توضیحاتی را درباره روند این رأی‌گیری بیان کرد، اما ترجیح داد از ارائه هر گونه آمار مربوط به فیلم‌ها برای انتشار عمومی خودداری کند چرا که آن‌ها را امانتی می‌داند که در صورت درخواست صاحب فیلم می‌تواند در دسترس باشد.

او در ابتدای این مصاحبه ابتدا گفت: امسال فرایند رأی‌گیری از سینماهای مردمی توسط خانه سینما و همچون گذشته براساس نرم‌افزاری که در سال‌های قبل استفاده می‌شد انجام گرفته است، منتها با این تفاوت که سمفا (سامانه مدیریت و فروش اکران) با تجربه و قدرت بیشتری توانست فروش بلیت و ارائه کد به خریداران را مدیریت کند. درواقع باید گفت روند انتخاب بهترین فیلم مردم، امسال تغییر اساسی نداشت بلکه شاید از هر سال دقیق‌تر هم انجام شده باشد.

او با بیان اینکه «در سال‌های مسئولیتش در بخش آراء مردمی، فیلم‌های «ابد و یک روز»، «ماجرای نیمروز»، «مغزهای کوچک زنگ‌زده»، «متری شیش و نیم» و «شنای پروانه» با همین نرم‌افزار فعلی به عنوان بهترین فیلم مردمی انتخاب شدند»، گفت: در چند سال گذشته خانه سینما دخالتی در رأی‌گیری مردمی نداشت و بعد هم این پروسه با حاشیه‌هایی که در جریان جزئیاتش نیستم، متوقف شد. امسال هم فیلم «پیشمرگ» با همان برنامه و طبق همان روال گذشته در خانه سینما، عنوان بهترین فیلم تماشاگران را به دست آورد.

وی یاداوری کرد: امسال تمام بلیت‌هایی که توسط ارگان‌ها و صاحبان آثار توزیع شد و نیز بلیت‌هایی که در اختیار صاحبان سینماها قرار داده می‌شد در آراء مردمی قرار نمی‌گرفت. همچنین هیچ سانس فوق‌العاده‌ای در آراء مردم لحاظ نمی‌شد بنابراین رأی‌های مأخوذه فقط براساس بلیت‌هایی بود که توسط مردم (هر شماره تلفن حداکثر چهار بلیت) خریداری شده و در سمفا ثبت شده بود و راه اینکه کسی بخواهد جریانی را در خرید بلیت ایجاد کند، کاملا بسته شده بود. البته اگر کسی تصور می‌کند که گروهی می‌توانستند افرادی را بسیج کنند که بلیت یک فیلم خاص را بخرند، باید گفت که این امکان برای همه وجود داشت.

وی اضافه کرد: در این سیستم بعد از تهیه بلیت یک کد از طریق پیامک به خریدار ارسال می‌شد که وقتی او وارد سینما می‌شد آن کد را باید به سیستم وارد می‌کرد تا بلیت اصلی را تحویل بگیرد. سپس یک کد دیگر برای رأی‌گیری ارسال می‌شد و از آنجا که هر شب با افرادی که در قرعه کشی شبانه برنده می‌شدند تماس می‌گرفتیم، هیچکس بابت وجود مشکل در این پروسه گله نکرد.

آشتیانی‌پور ادامه داد: با پنج گزینه اصلا نپسندیدم، نپسندیدم، میانه، پسندیدم و خیلی پسندیدم، جدولی را بر اساس اطلاعات و فیلم‌های جشنواره تهیه کردیم و حداقلِ ظرفیت را برای همه فیلم‌ها با بررسی سانس‌ها درنظر گرفتیم و نوعی همسان‌سازی برای همه فیلم‌ها ایجاد کردیم. امسال یک نکته قابل توجه در رأی‌گیری این بود که مردم مانند گذشته به صورت سری بلیت خریداری نمی‌کردند و امکان خرید بلیت تک فیلم را هم داشتند، پس در این مسیر ممکن بود یک فیلم پرفروش‌تر شود و فیلم دیگر فروش کمتری داشته باشد اما در محاسبه آرا صرفا تعداد رأی‌دهندگان ملاک اصلی است.

او با بیان اینکه حدود ۱۰ سال قبل خانه سینما از تعدادی کارشناسان رشته آمار دعوت کرد تا یک برنامه تخصصی را برای این رأی‌گیری تهیه‌ کنند، گفت: ما هر شب اطلاعات و آماری را که در اختیارمان قرار می‌گرفت وارد این نرم‌افزار می‌کردیم. درواقع آراء تفکیک شده بر اساس امتیازها در اختیار نرم‌افزار قرار می‌گرفت. ضرایبی که در جدول گنجانده می‌شوند دارای پنج رتبه امتیازی هستند که از صفر تا چهار را شامل می‌شوند، این‌ها با هم جمع می‌شوند و تقسیم بر تعداد رأی‌دهندگان می‌شود.

وی با بیان اینکه «فیلم‌های پیشمرگ، رها و موسی کلیم الله در روزهای آخر و بنا به تغییر ظرفیت سالن‌های نمایش دهنده فیلم، جابجایی‌هایی در رتبه داشتند ولی تا روز آخر به لحاظ ظرفیت به شرایط برابر رسیدند» گفت:‌ درباره این نگرانی که الان برای بعضی صاحبان آثار به وجود آمده و می‌گویند که فیلمشان چند سانس فوق العاده داشته یا سالن‌ها با ظرفیت پر، فیلم را اکران کرده، پس چطور یک فیلم دیگر برنده سیمرغ مردمی شده است باید بگویم که بر اساس نظر کارشناسان آمار، این‌ها هیچ کدام تاثیری در روند سیستم رأی‌گیری ندارد. اگر یک فیلم با ۱۰۰ نفر مخاطب به یک امتیاز برسد، با هزار مخاطب هم به همان امتیاز می‌رسد چون پنج گزینه‌ برای رأی‌گیری وجود دارد که با هم به یک نسبت رشد می‌کنند، در نتیجه کثرت جمعیت تاثیری در نتیجه کلی ندارد؛ یعنی تاثیر آمار در امتیاز است. ما فیلم‌های زیادی داریم که مخاطب زیادی داشتند اما نسبت رأی‌های اخذ شده آن‌ها نسبت به یک فیلم دیگر پایین‌تر بود. بیشترین گزینه‌هایی هم که در امتیاز یک فیلم تاثیرگذار بودند و باعث جابجایی آراء می‌شدند دو گزینه “پسندیدم” و “خیلی پسندیدم” است که امتیازهای بالایی دارند. از آن سو فیلمی که در پایین فهرست آراء مردمی قرار دارد و امتیاز ۱.۵۳ را کسب کرده، تقریبا یک سوم رأی‌هایش “اصلا نپسندیدم” بود و یک یازدهم کل آراء “خیلی پسندیدم” را انتخاب کرده بودند که طبیعتاً این ضریب، اثری متفاوت بر امتیاز کلی فیلم دارد.

او در پاسخ به اینکه تاکنون چند نفر از صاحبان آثار پس از پایان جشنواره دنبال کسب اطلاع از آراء بودند، گفت: بعد از پایان جشنواره چند نفر تلفنی جایگاه فیلم‌شان را در رتبه‌بندی پرسیدند که چون این‌ها امانت مردم و صاحبان فیلم‌هاست من نمی‌توانم بدون رضایت‌ درباره هیچ کدام از فیلم‌ها آماری را ارائه کنم اما از میان هفت فیلم اول جشنواره، هیچ درخواست کتبی برای گرفتن جزئیات از آمار فیلم‌ها نداشتیم.

وی درباره اینکه آیا همانند گذشته نماینده‌ای از فیلم‌ها در پروسه رأی‌گیری و بررسی نتایج نهایی حضور داشت؟ گفت: در گذشته آراء کاغذی بود و شرایط فرق داشت. الان یک سامانه وجود دارد که همه چیز دقیق در آن ثبت شده و هر کسی اراده کند می‌تواند به همه آنها دسترسی داشته باشد. با این حال تعدادی ناظر و بازرس در سالن‌های سینما داشتیم که در گفت‌وگوی حضوری با مخاطبان هم بررسی‌های لازم را انجام می‌دادند. البته در سینماها خود صاحبان آثار هم نظارت داشتند و حتی تماس‌هایی داشتیم از اینکه برخی نسبت به فیلم‌های رقیب نگران بودند اما بازرس‌های ما گزارش دقیق می‌دادند و تعداد تماشاگران حاضر در سالن را با کدهای ارسال شده تطبیق می‌دادند؛ بنابراین تاکید می‌کنم که این شیوه از بروز هر تخلفی جلوگیری می‌کند و همه چیز در آن قابل وصول است و الان صاحبان فیلم‌ها حتی می‌توانند با کسانی که به آن‌ها رأی داده‌اند هم صحبت کنند تا از صحت و سقم رأی‌ها مطمئن شوند.

آشتیانی‌پور در بخشی دیگر از این گفت‌وگو اشاره کرد که در طول ۱۰ سال گذشته نسبت رأی‌ها به تعداد بلیت‌های خریداری شده و تماشاگران حاضر در سینماها برای بسیاری از فیلم‌ها کم شده و امسال به زیر ۵۰ درصد هم رسیده؛ این در حالی است که او در دورانی که رأی‌ها دستی و کاغذی اخذ می‌شد، تجربه بازگشت تمام برگه‌های رأی را به صندوق داشته است. البته او در این مورد توضیح داد: زمانی که رأی‌ها به صورت کاغذی گرفته می‌شد کار سهل‌تر بود اما آن هم اشکالات خود را داشت چون بجز تعداد زیاد افرادی که باید به عنوان ناظر و همکار در این پروسه در اختیار می‌گرفتیم، پیش می‌آمد که بسیاری از مردم برگه‌های رأی را بدون اعلام نظر رها می‌کردند و ممکن بود این‌ها جمع شوند و در صندوق ریخته شوند.

او افزود: البته در گذشته ما در این سطح رأی‌گیری نمی‌کردیم و نسبت توزیع کارت‌ها خیلی پایین‌تر بود. با این حال کارشناسان آمار معتقدند این آراء که ضریب به آن تعلق می‌گیرد هرچه بیشتر شود باز هم همین نتایج حاصل می‌شود. برنده امسال هم از فیلم‌های مظلومی بود که نه صاحبش دنبال این ماجرا بود و نه حتی در مراسم اختتامیه حضور داشت. وقتی با صاحب فیلم گفت‌وگو کردم، می‌گفت که اصلا چنین تصوری نداشته است. درباره این فیلم می‌توان گفت که میزان رأی‌های “پسندیدم” آن بسیار بالاتر بود و شاید به تعداد کم‌تر تماشاگرانش غلبه کرد. ناگفته نماند که فیلم‌های «رها» و «پیشمرگ» فاصله بسیار کمی با هم داشتند و قبلاً هم اعلام کردیم که همه صاحبان فیلم حق دارند جایگاه فیلم خود را از روز اول تا روز آخر ببینند و این با یک تقاضای کتبی قابل دسترس است.

امتیازهای هفت فیلم برتر جشنواره فجر و نیز چهار انیمیشن به ترتیب زیر (از آخر به اول) است:‌

«خدای جنگ» : ۳.۳۷

«زیبا صدایم کن» : ۳.۳۹

«بچه‌ مردم» : ۳.۴۴

«ناتور دشت» : ۳.۴۵

«موسی کلیم‌الله» : ۳.۴۶

«رها» : ۳.۵۲

«پیشمرگ» : ۳.۵۴

انیمیشن:

«زال و رودابه» : ۱.۳۲

«افسانه سپهر» : ۳.۳۳

«ژولیت وشاه» :  ۳.۴۰

«پسر دلفینی» : ۳.۴۵