سیدجمال ساداتیان در سالهایی که تحریمها سینمای ایران را نیز تحت تاثیر قرار داده بودند، فیلمهایی ساخت که گاه به اکران رسیدند و برخی نیز با فشارهایی در مرحله اکران با سختیهایی روبرو شدند. ساداتیان معتقد است سینما به وضوح تحت تاثیر تحریمها بوده است؛ از این منظر که اولا تحریمها موجب شد توجه به اوقات فراغت کمتر شود و در نتیجه سینما نیز از میان برنامههای مورد توجه مخاطبان برای پر کردن زمان فراغت به نسبت خارج شد. از سوی دیگر به دلیل سودده نبودن فیلمها به مرور بدنه تولید فیلمها کوچک و کوچکتر شد و تمامی اینها شرایطی ویژه برای سینمای ایران تعریف کرد.
او از منظر محتوایی نیز قائل به تاثیرگذاری تحریم روی سینماست و معتقد است در دوران تحریم مسئولان صلاح نمیدانستند تمامی دغدغههای مردم در فیلمها بیان شود.
تهیهکننده فیلمهایی چون «به رنگ ارغوان» و «برف روی کاجها» در گفتو گویی با سینما در مورد سینما در دوران تحریم و بعد از تحریم صحبت کرد.
اگر نگاهی به سالهایی که ایران تحت تحریمها بود بیاندازید، چه تصویری از سینما در آن مقطع به دست میاید؟
ابتدا باید از این منظر به موضوع نگاه کنیم که اصلا سینما چه جایگاهی در کشور ما دارد و حالا در دوره تحریمها چه اتفاقی برای این سینما افتاد؟ مردم یک بخش زندگی فیزیکی دارند و بخش دیگر زندگی آنان روانی است. در مورد بخش روانی زندگی براساس تعلیمات دینی ما هشت ساعت نیاز به اوقات فراغت است. این زمان فراغت براثر مرور زمان و پیشرفت تکنولوژی، موجب تکامل شکل تئاتر شده است. تئاتر که پنج شش هزار سال قدمت دارد بخشی از اوقات فراغت مردم را در طول این سالیان پر میکرد. سینما تاریخی ۱۲۰ ساله دارد و در همین مدت ۱۲۰ سال به شکلهای مختلف متنهای تئاتری را بازسازی کرده و آن را در قالبهای جدید عرضه کرده و همچنین در جایگاه مهمترین بخش پرکننده تئاتر کشور قرار گرفته است. در ایران تغییر و تحول شکل سینما متاثر از انقلاب و سپس جنگ و همینطور سیر تکاملی سینما پیش رفت و با تکنولوژی و پیشرفتهای آن در کشور همراه شد تا اینکه به مقطع تحریمها خوردیم و تنشهایی در داخل و خارج از کشور به وجود آمد.
مشخصا تحریمها چه تاثیری در سینما داشتند؟
مشخصا تحریمها مردم را از دل و دماغ انداخت و در وضعیت بهم ریخته اوضاع اقتصادی دیگر اهمیت اوقات فراغت به کمترین حد خود رسید.بحرانهای اقتصادی، شوک در بازار طلا و سکه و دلار و همچنین فضایی که اطراف موضوعات اقتصادی به وجود آمد توانست تاثیر بسیار زیادی روی سینما بگذارد. واضح است که هر کالایی به این امید وارد بازار میشود که با فروش رفتن سودی را به صاحب آن برساند، اما دوران تحریمها سینما به عنوان یک کالای اقتصادی چندان نمیتوانست به این سوددهی برسد. بنابراین دستاندرکاران ساخت فیلمها به این فکر افتادند که فیلمهای خود را با هزینه کمتری تولید کنند تا با توجه به فروشی که در گیشه به آن میرسند، سودی به دست آورند، اما نکته در اینجا بود که هرچه بدنه فیلمها کوچک و کوچکتر میشد، باز هم رسیدن به سود اتفاق نمیافتاد و به مرور گردش مالی در سینما کوچک و کوچکتر میشد.
یعنی به تعبیر شما یکی از مشخصترین تاثیرات تحریم در سینما کوچکتر شدن بدنه تولید فیلمها در سینما بوده است؟
طبیعتا وقتی تهیهکنندهای فیلم میسازد به این فکر میکند که چطور میتواند کاری سودده تولید کند و در نتیجه سراغ تولید ارزان میرفت. در شرایطی که فیلمها به شکلی ارزانتر تولید میشدند طبیعتا سینما به سمت کوچک شدن پیش میرفت.
این تحریمها در زمینه محتوایی از یک سو و همچنین تکنولوژی و امکانات موجود در سینما چه تاثیری داشت؟
این موضوع باید از دو منظری که اشاره کردید مورد توجه قرار بگیرد: اول اینکه وقتی کشور در بحران است، موضوعاتی دستمایه آثار قرار میگیرد که موجب تحریک روحیه عموم مردم نشود و به حیات ملی سینما لطمه نزند. در زمان تحریمها که کشور به نوعی در شرایط نیمه آمادهباش قرار داشت نباید فیلمهایی ساخته میشدند که افکار عمومی را تحریک کنند. هرچند این توقع میرفت که سینما سخنگوی مطالبات مردم باشد، اما این مطالبات نباید به گونهای مطرح میشد که با منافع ملی در تعارض قرار بگیرد. این رد شدن فیلمها از زیر تیغ سانسور سبب میشد مخاطب هم در برخی موارد نتواند با فیلمها ارتباط برقرار کند.
و فکر میکنید این شرایط بعد از رفع تحریمها تغییر کند؟
توقع این است که فضای قصهها بازتر شود، زیرا آن حساسیتهایی که وجود داشت کمرنگتر میشود.
در بخش تکنولوژی و امکانات وضعیت چطور خواهد شد؟
معضل اساسی ما در کشور سرانه سالنسازی است که از این نظر خیلی فقیر هستیم. کشور به بازسازی اقتصادی و سالنسازی نیاز دارد. بحث سالنسازی امر مهمی است که باید در این مقطع مورد توجه قرار بگیرد.
تصور می کنید با رفع تحریمها توجه دولت به حوزه فرهنگ پررنگتر شود؟
قطعا حل کردن مسائل هستهای با آژانس پیچیده و وقتگیر بود. حالا با رفع مشکلات در این بخش سطح آگاهی عمومی جامعه و همچنین حوزه هنر باید در مرکز توجه قرار بگیرد و سینما نیز در این مسیر باید در با توجه و دقت بیشتری از سوی مسئولان سینمایی مورد توجه باشد.
![](/wp-content/themes/cinemacinema/img/tel.gif)
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- آیا سیر تطور نمایش خانگی، کابوسی برای تلویزیون و سینماست؟
- مهر آمد، سینما هم میآید؟!
- سینمای ایران در دهه آینده/ به مناسبت روز ملی سینما
- سیدجمال ساداتیان: «برادران لیلا» را مردادماه اکران میکنیم
- چرا دراماتیک نیستیم؟/ سینمای جزئیات، سینمای کلیات
- فصل جدید همکاری سینما و تلویزیون با تشکیل کارگروه مشترک
- صِفر، نوزده/ سوءتفاهم دربارهی مفهوم قضاوت
- عاشقانی که چراغ صحنه را روشن نگاه داشتهاند
- مواضع تند و تیز وزیر پیشنهادی ارشاد/ خانه سینما وجاهت قانونی ندارد، فیلمها ضدارزش و غیراخلاقیاند
- مردی که زیاد میدانست/ در یادبود حمیدرضا صدر
- سیدجمال ساداتیان: شاخصهای پیشرفت را باید در پژوهش دنبال کنیم
- تا کی به انتظار؟!
- سینما و دههای که شصت بود!
- لیست فیلمهای سینمایی ایرانی فیلمخانه ملی منتشر شد
- سواد رسانهای و جامعه ایرانی
نظر شما
پربازدیدترین ها
- یادداشت محمد حقیقت درباره جشنواره ونیز/ آیا شاهکاری در راه است؟
- در حال و هوای جشنواره ونیز/ انتظارها از آلمادوار بالا بود، اما…
- اعطای جایزه هفته منتقدان جشنواره ونیز به فیلمساز ایرانی/ صاحبان جوایز فیپرشی شناخته شدند
- در حال و هوای جشنواره ونیز/ جایزهای به لیدی گاگا میرسد؟
- «پیر پسر» در جشنواره لوکا/ فیلمی با بازی لیلا حاتمی و حامد بهداد مسافر ایتالیا شد
آخرین ها
- ۲ فیلم ایرانی در جشنواره دانشجویی اروگوئه رقابت میکنند
- شیر طلای ونیز به آلمادوار رسید
- جایزه افقهای اکسترای جشنواره ونیز برای نادر ساعیور
- اعطای جایزه هفته منتقدان جشنواره ونیز به فیلمساز ایرانی/ صاحبان جوایز فیپرشی شناخته شدند
- تلخی بیپایان/ درباره نمایش «ترور»
- برای رقابت در بخش بهترین فیلم بینالمللی؛ ۷ کشور دیگر فیلمهای اسکاریشان را معرفی کردند
- نخستین جوایز جشنواره ونیز اهدا شد/ «ماناس» و «آلفا» دو جایزه اولِ بخش مستقل ونیز را گرفتند
- «رها» با شهاب حسینی کلید میخورد
- اکران «شهسوار» از چهارشنبه
- پایان مأموریت «ناریا» در تهران
- بزرگداشت فرامرز قریبیان برگزار شد؛ دوستت دارم رفیق!/قریبیان یک چهره ماندگار فرهنگی است
- در حال و هوای جشنواره ونیز/ جایزهای به لیدی گاگا میرسد؟
- راهیابی «آخرین تولد» به پنج جشنواره بینالمللی
- قهرمانی تیم ملی کشتی فرنگی جوانان ایران در مسابقات جهانی با حمایت همراه اول
- یادداشت محمد حقیقت درباره جشنواره ونیز/ آیا شاهکاری در راه است؟
- «پیر پسر» در جشنواره لوکا/ فیلمی با بازی لیلا حاتمی و حامد بهداد مسافر ایتالیا شد
- چهار فیلم جدید با ترکیب تازهای از بازیگران روی پرده سینماها
- از «قیام» نتفلیکس تا آثار ایرانی در جشنواره بوسان
- حضور همراه اول در بزرگترین رویداد فناوری عراق
- با تمدید ۳ ساله قرارداد؛ همکاری دیوید فینچر با نتفلیکس در قالب ۴ پروژه ادامه دارد
- دبیر جشنواره موسیقی فجر: خیالتان راحت؛ موسیقی رَپ خطر ندارد!
- نشست تئاتر و آموزش با حضور صابر ابر، الهام کردا و ستاره اسکندری
- بزرگداشت فرامرز قریبیان برگزار میشود
- در حال و هوای جشنواره ونیز/ انتظارها از آلمادوار بالا بود، اما…
- جایزه ویژه جشنواره بلغارستان به «کیک محبوب من» رسید
- جایزه جشنواره ارمنستانی به «بختگان بیبخت» جایزه
- صدور مجوز برای ۴ طرح سریال نمایش خانگی
- آغاز جنگ ستارگان در ونیز از سوی منتقدان
- شاعری که روحش همه نیمایی بود؛ بدرقه محمدعلی بهمنی به خانه ابدی
- مینی سریال گریسلدا؛داستان یک ملکه شرور