پایگاه خبری تحلیلی سینماسینما

سم نیل، بازیگر توانمند و پرکار سینما که بیش از پنج دهه فعالیت هنری داشت و بیش از همه با سه حضورش در مجموعه فیلم‌های پرفروش «پارک ژوراسیک» و «دنیای ژوراسیک» شناخته می‌شد، روز ۱۳ ژوئیه در شهر سیدنی استرالیا درگذشت. او ۷۸ سال داشت.

به گزارش سینماسینما، خانواده نیل در بیانیه‌ای اعلام کردند: «با اندوهی عمیق، خانواده سم نیل خبر درگذشت او را روز دوشنبه ۱۳ ژوئیه در سیدنی استرالیا اعلام می‌کنند. سم در کنار اعضای خانواده‌اش و با همان وقار و آرامشی که سراسر زندگی‌اش را توصیف می‌کرد، چشم از جهان فروبست.

درگذشت او ناگهانی و غیرمنتظره بود، اما مایه آرامش است که سم تا پایان عمر از سرطان رهایی یافته بود. خانواده او از کارکنان بیمارستان خصوصی سنت وینسنت به خاطر مراقبت فوق‌العاده‌شان صمیمانه قدردانی می‌کنند. جزئیات بیشتری بعداً منتشر خواهد شد، اما در حال حاضر از همه می‌خواهیم در این دوران دشوار، به حریم خصوصی خانواده احترام بگذارند.»

پس از پایان فیلم‌برداری «دنیای ژوراسیک: قلمرو» (۲۰۲۲)، نیل فاش کرد که به لنفوم سلول T آنژیوانیموبلاستیک در مرحله سوم، نوعی سرطان خون، مبتلا شده و ناچار است تا پایان عمر تحت شیمی‌درمانی قرار بگیرد.

او در ماه آوریل اعلام کرده بود که پس از نزدیک به پنج سال مبارزه با سرطان خون، دیگر اثری از بیماری در بدنش وجود ندارد.

دیوید تامسون، منتقد سینما، در کتاب «فرهنگ زندگینامه‌ای فیلم» درباره او نوشته است: «نوعی سم نیل وجود دارد که انگار همیشه در فیلم‌های بزرگ حضور دارد؛ کسی که با عقل سلیم و آرامش، مریل استریپ یا حتی یک دایناسور را تماشا می‌کند. او بازیگری صبور و وفادار در کنار بازیگران بزرگ بوده است. اما اگر دقیق‌تر نگاه کنید، بازیگری را می‌بینید که باهوش، نکته‌سنج و زیرک است.

از نیوزیلند تا هالیوود

سم نیل در ایرلند شمالی به دنیا آمد و در نیوزیلند بزرگ شد. او از چهره‌های پیشگام سینمای نیوزیلند به شمار می‌رفت. نخستین موفقیت مهمش با فیلم اکشن «سگ‌های خفته» (۱۹۷۷) ساخته راجر دونالدسون رقم خورد؛ نخستین فیلم بلند سینمایی نیوزیلند که روی نگاتیو ۳۵ میلی‌متری فیلم‌برداری شد.

دو سال بعد با بازی در «حرفه درخشان من» در کنار جودی دیویس، به کارگردانی جیلیان آرمسترانگ، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفت. این فیلم از آثار مهم موج نوی سینمای استرالیا بود و موفقیتی جهانی به دست آورد.

در سال ۱۹۸۱ با دو فیلم ترسناک مطرح شد: «طالع نحس ۳: نبرد نهایی» که نخستین پروژه بزرگ هالیوودی‌اش بود و در آن نقش دیمین، تجسم بزرگسال شیطان، را بازی کرد؛ و فیلم تحسین‌شده «تسخیر» ساخته آندری ژووافسکی که او در آن مقابل ایزابل آجانی ایفای نقش کرد.

نامزد جدی جیمز باند

نیل در سال ۱۹۸۳ با بازی در مجموعه تلویزیونی «رایلی: تک‌خال جاسوس‌ها» نامزد جایزه گلدن گلوب شد. موفقیت این مجموعه باعث شد او یکی از گزینه‌های اصلی جانشینی راجر مور در نقش جیمز باند باشد، هرچند در نهایت این نقش به تیموتی دالتون رسید.

او در ادامه در دو فیلم مهم کنار مریل استریپ ظاهر شد: «فراوانی» (۱۹۸۵) و «فریادی در تاریکی» (۱۹۸۸). سپس با فیلم مهیج «آرامش مرگبار» در کنار نیکول کیدمن، جایگاه خود را به‌عنوان بازیگری مطرح تثبیت کرد.

موفقیت‌های بزرگ دهه ۹۰

در سال ۱۹۹۰ با فیلم «شکار اکتبر سرخ» در کنار شان کانری و الک بالدوین، در یکی از موفق‌ترین آثار تجاری آن دوران حضور یافت؛ فیلمی که بیش از ۲۰۰ میلیون دلار در جهان فروش کرد.

هرچند دو پروژه بعدی او، «تا پایان دنیا» و «خاطرات مرد نامرئی»، با شکست روبه‌رو شدند، اما سال ۱۹۹۳ نقطه عطف دوران حرفه‌ای او بود.

او ابتدا در شاهکار جین کمپیون، «پیانو»، نقش همسر خشن زنی لال را بازی کرد. فیلم با استقبال گسترده منتقدان و تماشاگران روبه‌رو شد و سه جایزه اسکار به دست آورد.

اما موفقیت واقعی با «پارک ژوراسیک» ساخته استیون اسپیلبرگ رقم خورد؛ فیلمی که بر اساس رمان مایکل کرایتون ساخته شد و شخصیت مشهور دکتر آلن گرانت، دیرینه‌شناس داستان، را به یکی از ماندگارترین شخصیت‌های سینمای عامه‌پسند تبدیل کرد. این فیلم در اکران نخست خود ۹۱۴ میلیون دلار فروش داشت.

نیل بعدها بار دیگر در نقش آلن گرانت در «پارک ژوراسیک ۳» (۲۰۰۱) و «دنیای ژوراسیک: قلمرو» (۲۰۲۲) ظاهر شد.

او درباره بازگشت دوباره به این شخصیت گفته بود: «همیشه فکر می‌کنم آلن گرانت مثل یک جفت چکمه قدیمی و راحت است. شاید روزهای بهترش گذشته باشد، اما هنوز راحت است و نمی‌توان از آن دل کند. کافی است چکمه‌ها و کلاه را بپوشم تا دوباره به همان شخصیت برگردم. آنچه در تمام فیلم‌های “ژوراسیک” مشترک است این است که آن‌ها درباره دایناسورها نیستند؛ درباره آدم‌های معمولی‌اند که در موقعیت‌هایی کاملاً غیرعادی قرار می‌گیرند. این آدم‌ها هستند که فیلم را پیش می‌برند. نمی‌شود دایناسور شخصیت اصلی فیلم باشد، چون علایق دایناسورها خیلی محدود است؛ فقط می‌خواهند تولیدمثل کنند و چیزی بخورند.»

فعالیت‌های بعدی

نیل پس از «پارک ژوراسیک» در فیلم‌هایی مانند «کتاب جنگل»، «در کام جنون»، «افق رویداد»، «نجواگر اسب» و همچنین آثار متعدد سینمای استرالیا و نیوزیلند بازی کرد.

از نقش‌های شاخص سال‌های پایانی فعالیتش می‌توان به فیلم «شکار برای مردمان وحشی» (۲۰۱۶) ساخته تایکا وایتیتی اشاره کرد. او همچنین حضور کوتاهی در فیلم‌های مارول «ثور: راگناروک» و «ثور: عشق و تندر» داشت.

سم نیل با نام اصلی نیجل جان درموت نیل در شهر اوما در ایرلند شمالی متولد شد. در هفت‌سالگی همراه خانواده به شهر کرایست‌چرچ نیوزیلند مهاجرت کرد و از همان زمان همه او را «سم» صدا می‌زدند؛ نامی که بعدها نام حرفه‌ای او نیز شد. او در دانشگاه ادبیات انگلیسی خواند.

نیل سال‌ها با لکنت زبان شدید دست‌وپنجه نرم می‌کرد و هرگز تصور نمی‌کرد روزی بازیگر شود.

او در سال ۲۰۲۳ به روزنامه ساندی مورنینگ هرالد گفته بود: «در کودکی تقریباً همیشه ساکت بودم. دوست نداشتم بزرگ‌ترها با من صحبت کنند، چون نمی‌توانستم جوابشان را بدهم. حدود چهارده یا پانزده سالگی بود که لکنت زبانم کم‌کم از بین رفت و همان زمان اعتمادبه‌نفسم هم بیشتر شد.»

او فعالیت حرفه‌ای خود را از تئاتر در دوران دانشجویی آغاز کرد و سپس با تلویزیون و فیلم‌های کوتاه وارد سینمای نیوزیلند شد تا اینکه با «سگ‌های خفته» به شهرت رسید.

منبع: خبرآنلاین به نقل از ورایتی