سینماسینما، زهرا مشتاق
نمایش «مدهآ در قندهار»، به کارگردانی اصغر خلیلی، تولید مشترک ایران و افغانستان، روی صحنهی سالن استاد انتظامی خانه هنرمندان.
در ساحت هنر، برهههایی هست که آثار خلق شده برآیند و چیدمانی است از آنچه در بستر یک جامعه از محلی تا بینالمللی میگذرد. آثاری که میتواند هر حوزهای را در برگیرد. از تجسمی تا شعر و داستان و ساخت فیلم و نوشتن نمایشنامه. تئاتر «مدهآ در قندهار» نیز تبلور آن چیزی است که اکنون، بیش از هر وقت دیگر، گریبانگیر جامعه افغانستان شده است. یک جامعه کاملا سنتی که بخصوص با قدرتگیری طالبان، به سرعت به سوی بدویت، عقبگردی شتابنده داشته و در این گردباد زنان تبدیل به بزرگترین قربانیان شدهاند. زنانی که حق رفتن به مدرسه را از دست دادهاند. بدون مرد اجازه بیرون آمدن از خانه و سفر ندارند و در حد دستگاهی برای بچهسازی و ایجاد رضایت در مردان، حقیر شده و تنزل یافتهاند. زنانی که میشود آنها را به جرم و خیانت ناکرده، بدون هیچ دادگاهی به آسانی سنگسار کرد و به هیچ کس و هیچ کجا پاسخگو نبود. جامعهای که مردان قلدر زیاد دارد. اجتماعی که تصمیم گیرندگانش، رتبه نخست نادانی و تحجر و واپسگرایی را در تمام دنیا از آن خود کردهاند. و فراموش شدهترین انسانها در این سرزمین زنانی هستند که در پرخطرترین کشور دنیا جان و روانشان به دست لشگری از هیولاها سپرده شده است که گویا سوار بر ترسناکترین اندیشههای تاریک دنیا رو به مرگ و نیستیاند. مدهآ در قندهار تمام اینهاست. قصه زنانی که رنج و ترس از دست دادن حداقلها، گاه آنها را حتی در برابر هم قرار میدهد. از آنها جاسوس و قاتل میسازد. اما آیا مدهآ یا دایه واقعا قاتل هستند؟ مدهآ چگونه توانست مردی را بکشد که روزگاری برای رسیدن به او از همه چیز خود گذشته بود. اما مرد به او خیانت میکند. چون مرد او را موجودی حقیر میشمارد و درست در همان لحظه که به همسر و فرزندان خود بیوفایی میکند، دل در گرو زنی دیگر دارد. نه از سر مهر و عشق. که این بار زن برایش جادهای است برای رسیدن به قدرتی افزونتر، جایگاهی برتر. زنانی که موقعیتشان نه به گونهای مستقل، که بنا بر آنچه مردان پیریزی میکنند، محقق میشود. این است که تبدیل به جاده صافکن و پلکان مردان میشوند. مردان قلدر، زمخت و خشنی که جز اطاعت محض هیچ چیز دیگری نمیخواهند. و جزای نه گفتن هر زن میتواند به آسانی مرگ و نیستی و اعدام دردناکی چون سنگسار باشد. بی هیچ ادلهای. بی هیچ جرم مرتکب شدهای. و مدهآی افغانستانی چنین است که بر مرد خود میشورد. گویا او نماینده تمام زنانی است که بر گرده و جان آنان ستم رفته و حتی زنانی که به ناچار و ناخواسته با پذیرش ستم، راه بر ستمگر هموار کردهاند. بعد در یک لحظه مدهآ و دایه یکی میشوند. ارواحی خشمگین، الههگانی که به انتقام برخاستهاند از زمین و زمان و مردان خیانتپیشهی زورگو و خشن، که جز حقارت و ترس و اطاعت هیچ چیز دیگر بر زنان هموار نکردهاند. و انتقام نشانه خشم است و نفرتی عمیق که از انباشت و بسیاری ستم میآید و مدهآ این رنج بافته شده در قامت روحش را ذره ذره میشکافد تا رها شود از این پیله تنگ و ترسناک ظلم.
مدهآ در قندهار به دلیل رویکرد اجتماعی و بیتفاوت نبودن به آنچه در همسایگی کشور ما و در افغانستان میگذرد، میتواند اثری قابل احترام باشد. گویا کنشگری اجتماعی این بار در صحنه نمایش و به زبان هنر جاری و معترض شده است.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- «نان و گل سرخ»؛ مستندی درباره زنان شجاع افغان در برابر محدودیتهای طالبان
- گفتوگو با علی پاکزاد درباره نمایشگاهش/ «در برابر فراموشی»؛ موضوع مشترک کابل، کییف و تهران
- تلنگری به جامعه ایرانی/ نگاهی به کتاب «چای سبز در پل سرخ»
- برگزاری یک نمایشگاه در حمایت از فعالان، روزنامه نگاران، معلمان و قشر نخبه افغانستان؛ به همراه سخنرانی رضا دقتی
- صحبتهای یکی از فیلمسازان جوان افغانستان، درباره خروج از این کشور
- آنجلینا جولی از نحوه خروج آمریکا از افغانستان ابراز شرمساری کرد
- آنجلینا جولی با انتشار یک پست حمایتی از مردم افغانستان به اینستاگرام پیوست
- بیانیه انجمن صنفی کارگردانان سینمای مستند در حمایت از مردم افغانستان
- جلسه نقد و بررسی مستند «خاتمه» برگزار شد/ فیلمی درباره فرار و تقدیر
نظر شما
پربازدیدترین ها
آخرین ها
- هرم طلایی مصر به حبیب باوی ساجد میرسد
- سایت داوری «آیین هفت سال سینمای ایران» رونمایی شد
- گرشا رضایی به «امیرکبیر» پیوست
- آیدا پناهنده: دیگر سریال نمیسازم!
- فوت مدیر دوبلاژ و صداپیشه ایرانی؛ ناهید شعشعانی درگذشت
- پیش از جنایت؛ سینما و مسئولیت اجتماعی در برابر خشونت
- مستند «شهین» نمایش داده میشود
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر





