سینماسینما، منصوره بسمل؛
«بامداد خمار» رمانی نوشتهٔ فتانه حاجسیدجوادی است که در سال ۱۳۷۴ منتشر شد و داستان سوزناک عشق نافرجام دختری از اعیان دورهٔ قدیم تهران به جوانی نجار از طبقهٔ پایین جامعه را روایت میکند. این کتاب یکی از پرفروشترین رمانهای معاصر ایران است و آن را نمونهای از ادبیات عامهپسند دانستهاند.
نرگس آبیار در اولین تجربه سریال سازیاش سراغ «سووَشون» اثر تحسین شده سیمین دانشور رفت و مدت طولانی را صرف ساخت این سریال پربازیگر و دشوار کرد، بررسی سطح کیفی «سووشون» در این مقال نمیگنجد اما سریال دستخوش ناملایماتی شد که چندان با مخاطب ارتباط برقرار نکرد!
حالا آبیار برای دومین بار اقدام به ساخت اقتباس سینمایی از یک رمان دیگر کرد و گمانه زنیها درباره توفیق و چگونگی موفقیت سریال از همان ابتدا آغاز شد.
«بامداد خمار» از پرفروشترین رمانهای معاصر ایران بود که بسیاری آن را خوانده بودند. مخاطب ایرانی بارها کاراکترهای این رمان موفق را در ذهن تصور کرده بود و جوانهای دهه ۵۰ و ۶۰ همذات پنداریهای زیادی با شخصیتهای داستان داشتند. از این رو توقعات از سریال بالاتر رفته بود و گزینههای زیادی برای بازیگران «بامداد خمار» مدام در اخبار منتشر میشد.
اگر بخواهم بعنوان یک فرد عادی تجربیاتم از ساخت آثاری که از کتابهای مورد علاقهام تماشا کرده بودم بگویم؛ بیشک تمایلی به دستکاری ذهنیتهایم از خوانش کتابهایی که دوست دارم در قاب تصویر ندارم و تنها در چند اثر خارجی همچون «مرغان شاخسار طرب»، «عطر» و یا «دزیره» آن رضایت از تصویر کردن کتاب را تجربه کرده بودم.
اما د ر«بامداد خمار» بخصوص از قسمت سوم مخاطب خود را به روایت کارگردان از رمان میسپارد. بخصوص انتخاب بازیگران در اکثر کاراکترها بدرستی اتفاق افتاده و حتی در نقشهای فرعی نیز این دقت لحاظ شده است.
استفاده از ابنیه تاریخی در ساخت این سریال که غالبا در قزوین فیلمبرداری شد نیز حواشی به دنبال داشت که صرف نظر از آنها لوکیشنها تاثیر مهمی در یادآوری آن دوران داشته است.
همچنین طراحی لباس این سریال همچون «سووشون» به بانوی طراح جوانی سپرده شده که با دانش کافی به تن بازیگران رخت شایسته نقشهایشان را پوشانده است.
چهرهپردازی در سریال هم برگ برنده دیگری از سریال را به رخ میکشد.
از دیگر مولفههای قابل توجه «بامداد خمار» انتخاب احترام برومند در نقش عمه خانم یا همان میانسالی شخصیت «محبوبه» است که لحن قصه گوی مهربان خانم برومند با صدایی که برای ایرانیها طعم خوش خاطرههای دور را تداعی میکند بعنوان راوی، هوشمندانه و قابل تحسین است.
سریال حالا به اواسط پخش این فصل خود رسیده و نرگس آبیار در گذشته ثابت کرده میتواند همچون «شیار ۱۴۳» یا «نفس» روایت طولانی اما پر جاذبهای پیش روی مخاطب بگذارد.
«بامداد خمار» سالها داستان عبرت آموز دختران دهه پنجاه و شصت بوده و بعنوان هشدار و آیینه عبرت در روابط عاشقانه و اشتباه امثال رحیم نجار و محبوبه بارها از بزرگترها و یا در جوامع آموزشی روایت شده است.
حال زمان مناسبی بود در این برهه از زمان که جوانان روابط آزادتری نسبت به دوران محبوبهها دارند، داستانی در قالب سریال پخش شود تا دختران جوان بدانند. کبوتر با کبوتر باز با باز ضربالمثل درستی است که سالهاست به فراموشی سپرده شده است.
در جایی از کتاب، محبوبه میگوید: «ولی فقط دلم نبود که او را میخواست. قطره قطره خونم بود. بند بند وجودم بود. تک تک سلولهایم بودند و تنها مخالف در سراسر بدنم، مغز بیچارهام بود!»
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- اقتباس بهمثابه ابزار فهم جامعه/ از روایت تراژیک تا روایت عاشقانه
- استقبال از «بامداد خمار» ادامه دارد
- «بامداد خمار»؛ عشق، طبقه و زبان تصویر
- «بامداد خمار»؛ روایتی دراماتیک از تاریخ معاصر ایران
- نرگس آبیار خدای زدن به دل ماجراست
- «بامداد خمار» و چالش بزرگ یک اقتباس
- «بامداد خمار»؛ از کتاب ممنوعه تا پلتفرمهای سینمای خانگی
- بیانیه «پلتفرم شیدا» درباره ادعای مطرح شده؛ رفتار غیرحرفهای را نمیپذیریم
- نگاهی به سریال «شغال»/ سرگذشت زنی که نمیخواهد دوبار بمیرد
- «بامداد خمار» مهرماه منتشر میشود
- به بهانه پایان سریال «شکارگاه»/ متخصص روایتهای طولانی اما بیملال
- مرگ رفاقتها در بزنگاه تاریخ/ نگاهی به سریال «تاسیان» به بهانه پخش قسمت بیست و یکم
- پیش از آنکه دوزاری بشویم پنجاه تومانی بودیم!
پربازدیدترین ها
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- یادداشتی بر یک فیلم محترم؛ «ایرو»
- «ماهی سیاه کوچولو» نه سفارشی است نه سیاسی/ حاشیهنگاری بر سال ۱۳۶۰
- یادداشت محسن امیریوسفی در سوگ عباس اسفندیاری، بازیگر «خواب تلخ»/ مرگ یک سلبریتی خصوصی
- گفتوگو با داریوش خنجی، مدیر فیلمبرداری کاندیدای اسکار ۲۰۲۶/ نورپردازی به سبک نیویورک دهه ۵۰
آخرین ها
- تجربهای تقدیرگونه از موج نو و بازآفرینی روح گدار
- آغاز به کار هشتادوسومین جشنواره ونیز برای پذیرش فیلمها
- به بهانه اجرای «چهار صندوق» بیضایی در تهران/ مترسکی که با دست خودمان میسازیم
- فردریک وایزمن درگذشت
- «روایت یک انتصاب »؛ شروع سرخوشانه، پایان تراژیک
- رابرت دووال درگذشت
- جسد تهیهکننده سریال «تهران» پیدا شد
- محک خوردن نامزدهای اسکار در جوایر اسپیریت
- حذف لوکیشن برای یک فیلم؛ «کشتن ساتوشی» با پسزمینهی هوش مصنوعی فیلمبرداری میشود
- بدرقه پیکر اسفندیار شهیدی به خانه ابدی
- ماجرای یک جایزه برای ۲ فیلم
- عنایت بخشی درگذشت
- یک سقوط آماری در سینما/ برنامه نامشخص سینماها برای ماه رمضان
- اسفندیار شهیدی درگذشت
- گفتوگو با داریوش خنجی، مدیر فیلمبرداری کاندیدای اسکار ۲۰۲۶/ نورپردازی به سبک نیویورک دهه ۵۰
- با حضور «ویم وندرس» رئیس هیأت داوران؛ هفتاد و ششمین جشنواره بینالمللی فیلم برلین افتتاح شد
- «روح انگیز شمس» درگذشت
- برخورد سینماگران با جشنواره فیلم فجر؛ مُرده شورها هم گریه کردند!
- هوای تازه در جشنواره/ ۴ فیلم مستقل ایرانی در برلین ۷۶
- یادداشتی بر «همنت»؛ نوعی تجربهی سوگ که تسکینی از ما دریغ شده را بازمیگرداند
- فوت یکی از بنیانگذاران سینمای آزاد ایران/ بصیر نصیبی درگذشت
- یادداشتی بر مستند «خاکستر»؛ سیفالله در آتش
- اعتراض مهرانه ربی به استفاده از عکسِ کیومرث پوراحمد در جشنواره فجر
- بیانیه انجمن بازیگران درباره برخی اظهارات؛ نادیده گرفتن احوالات روحی جامعه داغدار، دور از موازین اخلاق حرفهای است
- یادی از نظامالدین کیایی؛ صدابرداری که اخلاق حرفهایاش زبانزد بود
- بخش قابل توجهی از فیلمبرداری فیلم مارون هنوز به پایان نرسیده است
- اهدای جوایز انجمن کارگردانان آمریکا ۲۰۲۶/ مهمترین جایزه DGA به پل توماس اندرسن رسید
- به ادعای سرقت فیلمنامه؛ محمدرضا مروزقی خواستار جلوگیری از نمایش «تقاطع نهایی شب» شد
- برگزیدگان جشنواره روتردام ۲۰۲۶ معرفی شدند
- گفتوگو با پرویز نوری/ سینمای ایران از تماشاچی جدا شده است*





