سینماسینما، مهگان فرهنگ
عکسی که دیده می شود، بویژه عکس های مستند و خبری، نشان دهندهی آن است که یک رویداد واقعی در دنیای واقعی وجود داشته و تلاشی برای ثبت آن لحظه به وجود آمده است که حالا تبدیل به یک سند بصری(چاپی و غیر چاپی) شده است.
عکس هایی که از رویدادهای اجتماعی و یا حوادث گرفته می شود، گاه ممکن است توسط عکاسان حرفه ای و خبری گرفته شود و یا توسط برخی از افراد که در محل حادثه حضور داشته اند.
زمانی که توانایی دوربین و عکس در بیان واقعیت و حتی تفسیر شکل گرفت، نه تنها تحولی در حوزهی عکس که حتی در هنر و مطالعات اجتماع نیز به وجود آمد. عکس های مستند و خبری و عکاسان آنها آمدند تا بخش هایی از جهان را بیان کنند و در قالب این شکل آن را روایت و با تاکید بیشتر و برای آگاهی رسانی، مجزا کنند. به این شکل است که این تصویر به وجود آمده، در کسری از زمان و بوسیله رسانه های مختلفی که هست، در اختیار دیدگان مخاطب قرار بگیرد.
عکس هایی که روایت یک واقعیت را دارند، ممکن است خبر یک رویداد تلخ یا شاد باشند، اما مهمترینش نتیجه ای است که پس از انتشار عکس یا گزارش تصویری بیان می شود. این تصاویر می توانند مانند یک تذکر باشند، تلنگر، اوج و یا عمق یک فاجعه و با یک نتیجه… هر چه باشند این تصاویر همان کاری که توسط نقاشان و یا نویسندگان تا قبل از آن انجام می شده، را انجام می دهند.
بیدار کردن وجدان و آگاه سازی هم در این راستا در حال شکل گیری است. هیچ تصویر ثبت شده ای دروغ نمی گوید، مگر به دروغ از آن استفاده شود. از قدرت عکس و تصویر نباید غافل شد، چرا که جهان ارتباطات و عکاسان در دنیای امروز به طور گسترده ای با موضوعات و رویداد ها درگیر هستند. موضوعاتی که می توانند شامل جستجوی حقیقت، اخبار موجود در جهان، دنیای دیجیتال و اطلاعات، جامعه و واقعیت، اخلاق در بیان حقیقت، واقعیت و انسانیت، هویت فرهنگی و بسیاری موارد دیگر باشد.
تصاویر مستند چه عکس باشد چه فیلم بیش از هر چیز یک رویکرد است، نیازی به تایید یا انکار ندارد. وقتی وجود دارد، وجود دارد. انکار آن، دور شدن از حقیقت است. اگر عکاس حرفه ای از یک رویداد عکس بگیرد مستندنگاری از یک اتفاق انجام داده است و نه یک تکنیک، عکس او، یک تأیید است و نه یک انکار… عکاس از تکنیک های خود، شناخت لنز و نور و … برای ثبت لحظه اش کمک می گیرد.
انکارهر مستند، انکار واقعیت است و این انکار باعث نادیده شدن خیلی از موارد می شود که می تواند نوعی تبعات منفی در یک اجتماع یا پدیده های اجتماعی داشته باشد. انکار هیچ وقت به نبود یا حذف منجر نمی شود. اسناد و تصاویر مستند در طول تاریخ همیشه به این مهم پرداخته اند.
عکس و تصاویر واقع گرایانه به عنوان مدرکی از جهان واقعیت به حساب می آید و با توسعه ی روز افزون وسایل ارتباطی بویژه ارتباط جمعی این مدارک و اسناد می تواند در اختیار تعداد زیادی قرار بگیرد. دوران نگاه های سنتی به نحوهی انتشار و دیده شدن عکس ها هم، تا حدی گذشته است و عکس ها می توانند از رسانه های بسیاری، منتشر شوند.
بر اساس نظریات سارکوفسکی عکاسی تکیه بر نحوۀ عملکرد دوربین دارد و عکس مانند نقاشی، خلق نمی شود بلکه لحظه ای را به ثبت میرساند. این لحظهی ثبت در فیلم نیز اتفاق می افتد. اگرچه ثبت برخی از لحظه ها نیز می تواند، موجب کم گویی و تکمیل یک واقعیت کلی شود اما این از ارزش سندیت داشتن عکس های مستند و خبری چیزی کم نمی کند.
عکاسی مستند و کمی تخصصیتر عکاسی خبری با نگاه رسانهای اش در جستجوی ماندگاری وقایع و شکل دهی به آن بسیار موثر است. عکس ها، در حال نشان دادن تصاویری هستند که می تواند به هرگونه انتقال حقیقت، تغییرات اجتماعی، مفاهیم حقوق بشری، واقعیتی که وجود دارد، گسترش و توسعهی فرهنگ و تمدن و حتی برای استفاده از مقاصد شوم، منتهی شود. در بحث مستندنگاری و خبری اگر عکسی دستکاری شود، در حال فاصله گرفتن از حقیقت است. در جهان امروز، ارسال اطلاعات بصری و خبری با سرعتی بالا همراه است و عکس ها نیز در مجرای این رسانه ها همچنان با نقش پررنگی که از قبل داشته اند، حضور دارند.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- وطن مادر است؛ نمایشگاه عکاسان جوان زن ایرانی در اسپانیا
- مادری با سه فرزند هنرمند / خاویر باردم: خوششانس بودم که او مرا بزرگ کرد
- عکاس مشهور ایرانی در بستر بیماری/ یک درخواست از وزیر ارشاد
- شهرنوش پارسیپور؛ نویسندهای در مرز ادبیات، جامعه و کنشگری
- تریلر فیلم «مایکل»؛ نمایش دگرگونی اساسی جعفر جکسون
- گفتوگو با ایزابل کوشت، کارگردان فیلم «سه وداع»/ وداعها زیباترین چیزهای جهاناند
- درباره امید؛ تکشاخها و کرگدنها
- درباره «اسب جنگی»/ فیلمی درباره جنگ، اما برای صلح؛ جنگ میکُشد، اما صلح میپیوندد
- نتفلیکس «صد سال تنهایی» را وفادارانه و شیوا اقتباس کرده است
- آموختههایی از پشت صحنه «صد سال تنهایی»/ آیا مارکز از نتیجه اقتباس راضی میشد؟
- مستند «در میان امواج» و روایتی زنانه از جنوب ایران
- چرا باید این روزها فیلم «آر یو والیبال» را ببینیم؟
- چرا هیچ فیلم، سریال و انیمیشنی درباره حافظ، شاعر پرآوازه ایرانی، تولید نمیشود؟
- سهم قهرمانان جنگ ایران و عراق در سینمای ایران
- نقش زنان فیلمساز در توسعه صنعت سینما/ به مناسبت روز جهانی زن
پربازدیدترین ها
آخرین ها
- هرم طلایی مصر به حبیب باوی ساجد میرسد
- سایت داوری «آیین هفت سال سینمای ایران» رونمایی شد
- گرشا رضایی به «امیرکبیر» پیوست
- آیدا پناهنده: دیگر سریال نمیسازم!
- فوت مدیر دوبلاژ و صداپیشه ایرانی؛ ناهید شعشعانی درگذشت
- پیش از جنایت؛ سینما و مسئولیت اجتماعی در برابر خشونت
- مستند «شهین» نمایش داده میشود
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر





