سینماسینما، آرش عنایتی؛
گاها این حسرت در وجود هرسینمادوستی باقی است که اگر فلان کارگردان این فیلمنامه را کارگردانی میکرد فیلم چه شکل و شمایلی بهتری مییافت؟ این حسرت در خصوص فیلم ۹۷۷ منتفی است و در عوض خوشی و عشرتی مدام از دیدن روایت و شیوهی روایت فیلم، بر جان دوستداران سینمای تارکوفسکی مینشیند. چرا که نیکولای خومریکی پایههای روایی و بصری فیلماش را بر مبنای فیلمسازی تارکوفسکی بنا نهاده است. ایدهی نابِ داستان استانیسلاو لم و فیلم سولاریس اینجا به شکل دیگری امکانِ بروز یافته است. اگر آنجا سیارهای هوشمند مسبب ظهور اندیشهی غالب یا نمایان شدن وسوسهی هر فرد در قالب جسمانی بود، اینجا این تئوری مطرح است که هر آدمیای، میزانی انرژی از خود ساطع میکند. بیشترین میزان آن نیز همان است که عنوان فیلم نام گرفته. فیلم به این مهم پاسخ نمیدهد که چرا تفاوت در اندازهگیری میزان انرژی ساطع از هر فردی وجود دارد. در عوض ایدهی سولاریس را بسط میدهد با این تخیل درخشان که اگر این محصول اندیشهها یا ابژههای پنهان نمایان شوند و با هم در ارتباط قرار گیرند، چه اتفاقی میافتد؟
دانشمندی جوان به مرکزی تحقیقاتی فراخوانده میشود تا دربارهی تئوریاش تحقیق کند. ما برای هر معادله یا فرمول ریاضی، شکل یا منحنیای متناظر با آن داریم مگر برخی معادلهها (نظیر رادیکال منفی یک) و همانگونه که عدم تجسد آن معادله در قالب یک شکل، نافی وجودش نیست ندیدن انرژی ساطعه از آدمی نیز منافی حضورش نخواهد بود. تئوری ایوان بر اساسِ تجربههایی که موسیقی و عشق بر زندگی و روان آدمی دارند، استوار است.
از همان نماهای نخست با یک سوئیش پن از نمای نقطه دید ایوان به نمایی از ایوان میرسیم به عبارتی ایوان از سوژه به ابژه بدل میشود و در ادامه نیکولای خومریکی با تقسیم کاراکترها در ترکیبهای دو نفره که در رنگ موهای متفاوت (بور و مشکی) از یکدیگر متمایز میشوند بر وجه تمایزشان بر زندگی هر فردی تاکید میکند (از ایوان تا گوشا) و با استفاده از تمهیدات سینمایی (نظیر فیداوت از نواختن پیانو به نمایی از آلارم دستگاه سنجش امواج، مچهای صوتی، بازتابِ تصویر ریتا بر شمارهها، تاکید بر کنش همسان ریتا و ایوان از دو زاویهی متفاوت برای اشاره مضاعف برخواستگاه همسان این دو کنش و …) و تمهیدات روایی (ارجاع به رمانِ قلب سگی، آغاز و پایان یکسان و …) داستانش را به شکلی زیبا به تصویر در آورده است. شکل و شمایلی که نظایرش را پیشتر از این در سیمای سینمای تارکوفسکی دیدهایم.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- «مردن ترسناک نیست»؛ شرافت در قامت زیبای معشوق
- «روایت یک انتصاب »؛ شروع سرخوشانه، پایان تراژیک
- «پایان یک دوران زیبا»؛ سازش
- ماجرایِ ظریفِ وزارت خارجهی سوئیس
- آینهی استاد!
- «بیچاره، پاول بیچاره»؛ جشنِ تشییع!
- «تشخیص: نافرمانی»؛ داستانی آشنا!
- فیلم «۹۷۷»؛ پسا سولاریس!
- «ستاره»؛ آکواریوم
- «شوهر ستاره»؛ حقیقتی منبعث از زندگی و تجربهی زیستهی بخشی از زنان
- به وقت فرعون
- «بچه مردم»؛ فیلمی که به دیگران جوالدوز میزند، اما از زدن سوزن به خودی باز میماند
- ذلت ماندن یا لذت رفتن و رستن!
- قابهای رنگین از روزگاری ننگین!/ نگاهی به فیلم ۱۹۷۶
- سقوط قهرمان، فروپاشی جامعه/ نگاهی به فیلم «اعدام»
پربازدیدترین ها
- نگاهی به سریال پریا / یک عاشقانه نامتعارف
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- حقایقی درباره فیلم یک تکه نان به بهانه پخش آن از شبکه نمایش
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
آخرین ها
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین
- آغاز کنسرتنمایش «فرهاد» از هفته آینده





