سینماسینما، مهگان فرهنگ
جنگ و منازعات اجتماعی سیاسی بیشترین تاثیر منفی را بر روند زندگی خانواده ها و کودکان گذاشته و می گذارند. کودکی یکی از دوران مهم زندگی هر انسان است و در طول تاریخ بشریت انسان های زیادی کودکی خود را در جنگ ها، مبارزات سیاسی، انقلاب ها و اتفاق هایی این چنینی گذراندهاند. این موضوع مهم، مجالی برای خلق بسیاری از آثار فرهنگی، هنری و ادبی شده است.
در طول تاریخ سینما بویژه پس ازجنگ جهانی و سینمای نیوریالیسم ایتالیا کارگردانانی بوده اند که به این موضوع پرداخته و کودک را به عنوان بخش مهمی از این جریان قرار داده اند. فیلم های آن ها یا تجارب کودکی خود فیلم سازان بوده یا رنجی که بر کودکان در این رویدادها رفته است. آنچه در کل این فیلم ها مهم بوده، پاکی، معصومیت و بی طرفی کودکان است. کار با کودکان برای نشان دادن چنین مفاهیمی همیشه سخت بوده است و تمامی فیلم هایی که با موضوع کودکی و کودکان ساخته شده است، همیشه سخت تر از دیگر کارهایی است که با هنریشه های حرفه ای و بزرگسال انجام می شود. در این فیلم ها کودکان بخش مهمی از فیلم هستند. شریک ساخت فیلم و تضمین تاثیرگذاری.
حضور کودکان چه در واقعیت و چه فیلم ها همیشه به لحاظ داستان و مضمون شریک مصایب اجتماعی و سیاسی جنگ ها و تلخی هاست.
آنا کودک فیلم روح کندی عسل اثر ویکتور اریسه و خواهرش دو تن از کودکانی هستند که در زمان جنگ و دیکتاتوری زندگی می کنند. آنا خواهر کوچکتر است. او بواسطهی تخیل و رویا پردازی اش از فیلم فرانکشتاین اثر جیمز ویل که روزی در روستایشان پخش می شود، تصمیم می گیرد او را در دنیای واقعی خود پیدا کند.
این فیلم در ۱۹۷۳ ساخته شده است اما مربوط به سال ۱۹۴۰در اواخر دوران حکومت فرانکو و جنگ های داخلی اسپانیا است.
در سال ۱۹۴۰، فرانکو در جنگ داخلی پیروز شده بود، اما همچنان در حال تعقیب هواداران جمهوری خواه بود. آنا به دنبال فرانکشتاین است و در خیالات خودش بدنبال اوست تا اینکه یک روز به یک خانه متروکه در نزدیکی روستا می رسد. او تصمیم دارد روح فرانکشتاین را فرا بخواند که با یک فراری جمهوری خواه روبرو می شود. مواجههی یک سرباز با یک دختربچه، شکل میگیرد. کودکی معصوم با مردی از جنس نبرد. رویارویی هر دو در ابتدا نگران کننده است، اما آنا بدون ترس و مهربانانه متوجه نگرانی سرباز شده و سیب خود را از کیف مدرسه اش در می آورد و به او می دهد و این یکی از صحنه های زیبا و اثرگذار فیلم است که نگاهی کاملا انسانی و برگرفته از جهان کودکی دارد. برای کودکی که مهم نیست که آن فرد کیست، جهان حمایتگرانهی کودکانه اش نمی داند که مرد خسته و زخمی آنجا دشمن است یا خودی؟ فقط متوجه خستگی و ناتوانی او می شود و همهی داراییاش را به او می بخشد.
فیلم روح کندوی عسل در زمانی ساخته شده که باید در سایه به نقد دوران فرانکو بپردازد و هنوز فضای اسپانیا آمادهی انتقاد به دیکتاتوری های فرانکو نیست. خانوادهی آنا در فیلم نماد همان جامعهی سرد اسپانیا در دوران دیکتاتوری است. جامعه ای که برای همهی سرزمین های دیکتاتورزده، چهره ای آشنا و شبیه به هم دارد. پدر دانشمندی است که با کندوهای عسل خود مشغول است و مادر که پنهانی برای کسی که دوستش دارد، نامه نگاری می کند. اطراف خانهی آن ها هیچ خانهی دیگری نیست و این می تواند مرتبط با دورافتادگی اسپانیا از جهان در آن روزها، با آن شرایط باشد. فیلم سراسر به دیکتاتوری اشاره دارد.
آنا روزهای بعد بدون هیچ هراسی و بدور از چشم دیگران برای سرباز لباس و غذا می برد. مانند یک پرستار و همراه به سرباز کمک می کند تا لباس هایش را بپوشد و بندهای کفشش را برایش می بندد. آنا در اینجا تبدیل به یک بزرگسال و حامی می شود. اگرچه در فانتزی های ذهن خودش همچنان به روح فرانکشتاین می پردازد. بالاخره سربازان فرانکوئیست، سرباز فراری را پیدا کرده و او را با شلیک گلوله می کشند. آن ها پدر آنا را می خواهند چرا که لباس و ساعت او بر تن سرباز است و در نهایت همه متوجه می شوند که آنا این کارها را انجام داده است.
آنا روز بعد برای دیدار با سرباز بخانهی متروکه می رود. اما خبری از سرباز نیست. بدنبالش می گردد و متوجه خون تازه ای که بر روی زمین ریخته می شود. پدر او را دنبال کرده و آنا با دیدن او و نگاه سرزنش کننده اش فرار می کند و دیگر خبری از او نمی شود. حالا همهی خانواده و روستاییان برای یافتن او تلاش می کنند. آنا به خانه برمی گردد و همچنان در رویاهایش بدنبال فرانکشتاین است و فیلم با جمله ی من آنا هستم تمام می شود. آنا شاهدی بر بخش کوچکی از یک جنایت می ماند.
آنچه در سراسر فیلم است، سایه ی بلند فرانکو بر اسپانیاست. خانواده ای که کنار هم نیستند. دو خواهرکه نماد دو تفکر متفاوتند و آنا که با تخیلات و فانتزی کودکانه اش، شجاع ترین فرد داستان است.
اریسه مانند دیگر فیلمسازان ضد فرانکو به مخالفت و نقد فرانکو می پردازد، اما در این فیلم و با بازی بسیار خوب آنا که نقش آن را آنا تورنت بازیگر مطرح اسپانیایی بازی میکند، از زاویهی یک کودک به جامعهی دیکتاتورزدهی اسپانیا نگاه می کند. آنا شاهدی برای کشتار و بی رحمی فرانکو بر مردمان و جامعهی هراس زدهی دیکتاتوری است.
کودکان به عنوان پاک ترین موجودات و جهانی پر از عشق، محبت و دوستی، باعث امید و بیان ارزش های جهانی هستند. لحظاتی که آنا برای سرباز فراری غذا و لباس می برد بهترین لحظه ای است که برای یک سرباز زخمی در حال فرار می تواند باشد. سرباز فراری در میان سختی ها حالا با دختر بچه ای روبروست که عواطف، صداقت و درستی و آرامش روح را برایش به اشتراک می گذارد. آنا کورسوی امید برای سرباز در حال نبرد است.
اگرچه تعامل آنا و سرباز در فیلم بسیار کم است اما تلاش ویکتور اریسه در فیلم بر همین نکات انسانی و ساختار کودکانه است. او از جهان آنا و تمام جسارتها، رویاپردازی ها و احساساتش ما را به نوعی نگاه انسانی هدایت می کند.
فیلم روح کندوی عسل اولین ساختهی ویکتور اریسه و همچنان در فهرست شاهکارهای سینمای اسپانیا و دنیاست.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- وطن مادر است؛ نمایشگاه عکاسان جوان زن ایرانی در اسپانیا
- مادری با سه فرزند هنرمند / خاویر باردم: خوششانس بودم که او مرا بزرگ کرد
- شهرنوش پارسیپور؛ نویسندهای در مرز ادبیات، جامعه و کنشگری
- تریلر فیلم «مایکل»؛ نمایش دگرگونی اساسی جعفر جکسون
- گفتوگو با ایزابل کوشت، کارگردان فیلم «سه وداع»/ وداعها زیباترین چیزهای جهاناند
- درباره امید؛ تکشاخها و کرگدنها
- درباره «اسب جنگی»/ فیلمی درباره جنگ، اما برای صلح؛ جنگ میکُشد، اما صلح میپیوندد
- نتفلیکس «صد سال تنهایی» را وفادارانه و شیوا اقتباس کرده است
- آموختههایی از پشت صحنه «صد سال تنهایی»/ آیا مارکز از نتیجه اقتباس راضی میشد؟
- مستند «در میان امواج» و روایتی زنانه از جنوب ایران
- چرا باید این روزها فیلم «آر یو والیبال» را ببینیم؟
- چرا هیچ فیلم، سریال و انیمیشنی درباره حافظ، شاعر پرآوازه ایرانی، تولید نمیشود؟
- سهم قهرمانان جنگ ایران و عراق در سینمای ایران
- نقش زنان فیلمساز در توسعه صنعت سینما/ به مناسبت روز جهانی زن
- سینماسینما/ هنر در حال انحلال در فرهنگ بزمی و تزئینی با مصرف داخلی است/ گفتوگو با ویکتور اریسه، کارگردان «چشمهایت را ببند»
پربازدیدترین ها
آخرین ها
- هرم طلایی مصر به حبیب باوی ساجد میرسد
- سایت داوری «آیین هفت سال سینمای ایران» رونمایی شد
- گرشا رضایی به «امیرکبیر» پیوست
- آیدا پناهنده: دیگر سریال نمیسازم!
- فوت مدیر دوبلاژ و صداپیشه ایرانی؛ ناهید شعشعانی درگذشت
- پیش از جنایت؛ سینما و مسئولیت اجتماعی در برابر خشونت
- مستند «شهین» نمایش داده میشود
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر





