سینماسینما، هادی سعیداوینژاد؛ در سنت سینمای کلاسیک، بسیاری از کارگردانان کوشیدهاند جهانی یکپارچه و قابل ورود برای تماشاگر بسازند، جهانی که در آن زمان، مکان و روایت، گویی در هم تنیدهاند تا تماشاگر در خلسه تماشای واقعیت تقلیدی غرق شود.
اما ژان لوک گدار در جایگاهی کاملا متفاوت ایستاده است. اون نه یک سازنده که یک ویرانگر بود. اما ویرانگری که هدفش تخریب معنا نبود، بلکه هدفش تخریب دروغ پیوستگی بود.
گدار با استفاده از تکنیکهایی چون جامپ کات یا شکستن قواعد کلاسیک، در واقع درحال انجام یک عمل ضد تصویر بود. گدار با هر برش ناگهانی و هر گسست ناهنجار، تماشاگر را از خلسه بیرون میکشید، در سینمای او تصویر جایی نیست برای اینکه فراموش کنیم درحال تماشای فیلم هستیم. او با هر برش به ما یادآوری میکرد که ما فقط در حال تماشای تصویریم. این هسته، اصل نوآوری گدار است؛ سینمای آگاهی او بجای اینکه از طریق تصویر ما را به درون داستان ببرد، از طریق تصویر ما را به سمت فکر کردن سوق میداد. او میان تماشاگر و فیلم یک فاصله نقدمابانه ایجاد کرد. در آثار او تصویر دیگر ابزاری برای روایت ساده نیست، بلکه ابزاری است برای شک کردن به روایت.
گدار به ما آموخت که حقیقت، در پیوستگی و نظم نهفته نیست بلکه در شکافها، در سکوتهای ناگهانی و در همان لحظات لرزان میان دو برش پنهان شده است. گدار با این رویکرد سینما را از خدمت به داستان به خدمت به آگاهی آورد. او از سینما استفاده کرد تا سینما را به چالش بکشد. او از ابزار هنر برای نقد ماهیت خود هنر استفاده کرد. این همان پارادکس بزرگی است که او را از دیگران متمایز میکند. او با تخریب فرم، فرمی والاتر و صادقانهتر خلق کرد.
گدار باز هم به ما یادآوری میکند که زیبایی واقعی در کمال نیست بلکه در بیقراری است و حقیقت نه در آن چیزی که به شکل زیبا چیده شده، بلکه در شکافهای میان چیزهایی است که به شکلی زیبا چیده شده، بلکه در شکافهای میان چیزهایی است که جرات نشان دادن خودشان را ندارند.
حال با عبور از میان این ویرانگریهای تصویر، روبروی پرسشی عریان میان آثار گدار میمانیم که گویی در هرقاب از فیلمهایش نفس میکشد. این چه جسارتی است که در هر قاب از فیلمهای گدار نفس میکشد؟ آیا این همان سینما نیست؟
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
پربازدیدترین ها
- نگاهی به سریال پریا / یک عاشقانه نامتعارف
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- حقایقی درباره فیلم یک تکه نان به بهانه پخش آن از شبکه نمایش
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
آخرین ها
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین
- آغاز کنسرتنمایش «فرهاد» از هفته آینده





