سینماسینما، آرش عنایتی
فردریش شیلر:
«این نفرین عمل شریرانه است که اغواگر است و قطعا شرارت بیشتری به بار میآورد.»
این گزارهها آغازگر فیلم زیبای «بیچاره، پاول بیچاره» به کارگردانی ویتالی ملنیکوف است. فیلم با یک مرگ و تاجگذاری شروع میشود و با مرگ و تاجگذاری دیگری به پایان میرسد در حقیقت تشیع جنازه یکی، جشن دیگری را رقم میزند. این تضاد به قولِ کنت پالن خصیصهی قرن هجدهم است. در میانهی این انجام و فرجامها شاهد تلاش نافرجام و صادقانهی امپراتوری هستیم که قصد دارد تا با عزل و نصب و فرمانهای نامتعارف، زندگی رعیتاش را بهبود ببخشد و همزمان تسمه از گردهاش بکشد. پاول، درواقع همزمان هم میبخشد و از همو میستاند. از سوی دیگر فیلم مملو از دسیسهها و توطئههای خاندان سلطنتی و اطرافیانشان است که مضمون آشنای این گونه از فیلمهاست.
ملنیکوف هنرمندانه و از طریق عناصر صوتی و بصری موضعاش را نسبت به این موضوع و سوژهاش تبیین و بیان میکند (برای نمونه، با تاکید بر جمع کردن نسخهی نقاشی از داوید-سوگند هوراتیها- در نمای گذشتن کُنت و شنیدن همقسم شدن اشراف برای حذف پاول)
کاترین دوم مستبدی بود که از قضا مادر هم بود. ملنیکوف بر این سمر تاریخی و ثمرهی خاندان و ثمرهاش نگاهی متفاوت دارد و به درستی خاستگاه گونهگون و ناهمگون رفتارهای پاول را در مقام امپراتور در راستای همین نگاهِ روانکاوانه بر ملا و برجسته میسازد. پاول پسرک چهل سالهی بازیگوش، سادهلوح و خوشقلبی است که هنوز دربند و محو اسباب بازیهایش است (تاکید بر قد و قوارهی بازیگر نقش پاول در همان سان دیدن از رژهی سربازان در فضای باز کاخ سلطنتی و همچنین معشوقهی نوجواناش در همین ارتباط هستند)
به این ترتیب آنچه بنا مینهد نیمهکاره رها میشوند از همین رو ملنیکوف بخش اعظم روایتاش را بر وسواس و وسوسهی پاول برای ساختن قصر برپا میدارد و نماهایش را در این سازهی نیمهتمام، تمام میکند.
ملنیکوف هوشمندانه نشان میدهد که شرِ نخست پسری میزاید که میراث مادر بر باد میدهد و شر پسین پسری پدرکش میپروراند. اما این مهم را، تنها برآمده از تقدیر محتوم نمیشمارد بل تدبیر خواص و حماقت تودهها را در آن دخیل میداند. نمای گذر کالسکهی کنت از میان خیابان و واکنشهای متفاوت مردم عادی در حاشیهی خیابان در این دو سکانس مجزا، بر همین نکته اشاره دارند.
شاید نکتهی تماشایی برای تماشاگر ایرانی دیدن برادران زوبوف در میان توطئهگران است. کسانی که در جنگ با ایران شرکت داشتند. همان جنگی که شعلهی سوزاناش به یمن وجود «پاول یکم» مدتی خاموش ماند تا آنکه امپراتور بعدی بر خاکسترش دمید و بخش بزرگی از سرزمینمان را سوزاند و بر باد داد.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- «مردن ترسناک نیست»؛ شرافت در قامت زیبای معشوق
- «روایت یک انتصاب »؛ شروع سرخوشانه، پایان تراژیک
- «پایان یک دوران زیبا»؛ سازش
- ماجرایِ ظریفِ وزارت خارجهی سوئیس
- آینهی استاد!
- «تشخیص: نافرمانی»؛ داستانی آشنا!
- پسا سولاریس!
- فیلم «۹۷۷»؛ پسا سولاریس!
- «ستاره»؛ آکواریوم
- «شوهر ستاره»؛ حقیقتی منبعث از زندگی و تجربهی زیستهی بخشی از زنان
- به وقت فرعون
- «بچه مردم»؛ فیلمی که به دیگران جوالدوز میزند، اما از زدن سوزن به خودی باز میماند
- ذلت ماندن یا لذت رفتن و رستن!
- قابهای رنگین از روزگاری ننگین!/ نگاهی به فیلم ۱۹۷۶
- سقوط قهرمان، فروپاشی جامعه/ نگاهی به فیلم «اعدام»
پربازدیدترین ها
- نگاهی به سریال پریا / یک عاشقانه نامتعارف
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- حقایقی درباره فیلم یک تکه نان به بهانه پخش آن از شبکه نمایش
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
آخرین ها
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین
- آغاز کنسرتنمایش «فرهاد» از هفته آینده





