سینماسینما، یزدان سلحشور
کمیکاستریپها گرچه ریشه در متون مصر باستان داشتند و بعدها هم در قرون پیش از قرن بیستم، به شکل کاریکاتورهای دنبالهدار منتشر میشدند اما از دهه دوم قرن بیستم بود که توانایی «خلق فرهنگ» را یافتند و در جنگ نخست جهانی، به آثاری بدل شدند که در جبهههای جنگ خوانده میشدند اما آنچه که توانست بعدها در اواخر چهارمین دهه قرن بیستم، به «فرمانبرداری فرهنگی چند نسل» از این آثار بینجامد، ظهور کمیکاستریپهای اَبَرقهرمانی بود که مشهورترین شخصیتشان سوپرمن بود که متعلق به «دیسی» بود.
سوپرمن و بتمن «دیسی» در خلق و استمرار «فرهنگی نو» که بعدها، سهلانگارانه «فرهنگ قرن بیستم» نامیده شد، نقش اصلی را داشتند و در جبهههای جنگ دوم جهانی، خوانندگان بسیار؛ البته اَبَرقهرمانان مارول هم اندکی بعد از راه رسیدند و تأثیرگذار شدند اما هیچیک قدرت همآوردی و «نفوذ فرهنگی» سوپرمن و بتمن را نداشتند با این همه، با حضور بیشتر این قهرمانان مارول در جبهههای جنگ علیه نازیها [و سفارش گرفتن خالقان آنان از ستاد جنگ روانی متفقین] بیشتر تبلیغ میشدند.
کمیکاستریپها، چه در دوره نخست ظهور خود[تا ۱۹۵۰] و چه در دوره دوم نفوذ سینمایی و تلویزیونی خود [تا پایان قرن بیستم] نه توسط منتقدان ادبی جدی گرفته شدند نه منتقدان سینمایی. حتی در دهه ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ که اندی وارهول با رویکرد «هنر عامه» باید توجه خاصی به این پدیده میکرد، «هنرعامهاش» زیادی خاص و نخبهگرا و آوانگارد بود. موفقیت جنگ ستارگان لوکاس و ظهور آثار اسپیلبرگ [که بنیانشان در کمیکاستریپهای اَبَرقهرمانی بود] منتقدان سینمایی را به خود نیاورد تا این پدیده را جدی بگیرند، گرچه جامعهشناسان و فیلسوفان را تا حدی به اندیشه فرو برد.
بعد سوپرمنها و بتمنهای سینمایی، با تأثیر زیاد فرهنگی و اقتصادی و اجتماعی از راه رسیدند اما منتقدان سینمایی همچنان، این آثار را آثار غیرِ جدی سینمایی و تلویزیونی میانگاشتند. گرچه «ماتریکس» در اواخر قرن بیستم جدی گرفته شد اما منتقدان، آن را نه همانند «یک کمیکاستریپ متحرک»، که به عنوان «سینمای واقعی» ستودند در حالی که دنبالههایش نشان داد که گزاره اولی درستتر بود!
حالا، قرن بیست و یکم، قرن پیروزی مارول بر دیسی بوده تا اکنون. [موفقیت آکوامن شاید نشانهی بازگشت دیسی باشد اما باید دید] سایهی جنگهای منطقهای، جهانی و کهکشانی بر سر این آثار گسترده است و تأثیری فراتر از کمیکاستریپهای کاغذی دهههای ۱۹۱۰ و ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰ بر مردم و فرهنگ زمانه میگذارند و با قدرت هرچه تمامتر، در حال فتح آخرین سنگرهای ادبیات و سینما هستند [گرچه بعید میدانم که این فتح، کامل شود چنانکه در قرن بیستم کامل نشد] اما یادمان باشد که این ظهور دوباره در سینما و تلویزیون، تکرار تاریخ قرن بیستم است تاریخی که با جنگهای منطقهای آغاز و به جنگهای جهانی انجامید. کمیکاستریپها بانی آن جنگها نبودند، پیامآوران آن بودند.
![](/wp-content/themes/cinemacinema/img/tel.gif)
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- «صبحانه با زرافهها»ی سروش صحت؛ دومین گام در عینِ صحت
- «دو روز دیرتر»؛ یک فیلم سینمای بدنه که جایش در جشنواره نیست
- واکنشها به یک تریلر جنجالی؛ «جنگ ستارگان» وس اندرسون چه معجونی میشود/ کارگردان هوش مصنوعی است
- ۳ فیلم جدید «جنگ ستارگان» در راه است
- سناریوی سریال سازی دیزنی به «جنگ ستارگان» رسید
- وارهول از پیکاسو سبقت گرفت/ رکوردشکنی مریلین مونرو در دنیای حراج
- ترجمهی اختصاصی سینماسینما/ خاطرهی یک روز خستهکننده/ یادداشتی از پدرو آلمودوار
- افسانهی پریان در شهر تاریک/ نگاهی به فیلم «نگهبان شب»
- روز چهارم: «ملاقات خصوصی» بهترین فیلم جشنواره تا به اینجا + «ماهان» ملودرامی کمرمق
- روز دوم: تداومِ بومی کردنِ ژانرها/ نگاهی به فیلمهای «علفزار» و «شادروان»
- روز اول: یک فیلم ورزشیِ قابلِ قبول + اسپینآف گاندو!
- موسیقی فیلم جنگ ستارگان
- «جنگ ستارگان: امپراتوری ضربه میزند» در صدر گیشه آمریکا
- تقاضای سینمادوستان برای اکران «آروارهها» در سینماها
- بازیگر جنگ ستارگان درگذشت
نظر شما
پربازدیدترین ها
- یادداشت محمد حقیقت درباره جشنواره ونیز/ آیا شاهکاری در راه است؟
- در حال و هوای جشنواره ونیز/ انتظارها از آلمادوار بالا بود، اما…
- اعطای جایزه هفته منتقدان جشنواره ونیز به فیلمساز ایرانی/ صاحبان جوایز فیپرشی شناخته شدند
- در حال و هوای جشنواره ونیز/ جایزهای به لیدی گاگا میرسد؟
- «پیر پسر» در جشنواره لوکا/ فیلمی با بازی لیلا حاتمی و حامد بهداد مسافر ایتالیا شد
آخرین ها
- ۲ فیلم ایرانی در جشنواره دانشجویی اروگوئه رقابت میکنند
- شیر طلای ونیز به آلمادوار رسید
- جایزه افقهای اکسترای جشنواره ونیز برای نادر ساعیور
- اعطای جایزه هفته منتقدان جشنواره ونیز به فیلمساز ایرانی/ صاحبان جوایز فیپرشی شناخته شدند
- تلخی بیپایان/ درباره نمایش «ترور»
- برای رقابت در بخش بهترین فیلم بینالمللی؛ ۷ کشور دیگر فیلمهای اسکاریشان را معرفی کردند
- نخستین جوایز جشنواره ونیز اهدا شد/ «ماناس» و «آلفا» دو جایزه اولِ بخش مستقل ونیز را گرفتند
- «رها» با شهاب حسینی کلید میخورد
- اکران «شهسوار» از چهارشنبه
- پایان مأموریت «ناریا» در تهران
- بزرگداشت فرامرز قریبیان برگزار شد؛ دوستت دارم رفیق!/قریبیان یک چهره ماندگار فرهنگی است
- در حال و هوای جشنواره ونیز/ جایزهای به لیدی گاگا میرسد؟
- راهیابی «آخرین تولد» به پنج جشنواره بینالمللی
- قهرمانی تیم ملی کشتی فرنگی جوانان ایران در مسابقات جهانی با حمایت همراه اول
- یادداشت محمد حقیقت درباره جشنواره ونیز/ آیا شاهکاری در راه است؟
- «پیر پسر» در جشنواره لوکا/ فیلمی با بازی لیلا حاتمی و حامد بهداد مسافر ایتالیا شد
- چهار فیلم جدید با ترکیب تازهای از بازیگران روی پرده سینماها
- از «قیام» نتفلیکس تا آثار ایرانی در جشنواره بوسان
- حضور همراه اول در بزرگترین رویداد فناوری عراق
- با تمدید ۳ ساله قرارداد؛ همکاری دیوید فینچر با نتفلیکس در قالب ۴ پروژه ادامه دارد
- دبیر جشنواره موسیقی فجر: خیالتان راحت؛ موسیقی رَپ خطر ندارد!
- نشست تئاتر و آموزش با حضور صابر ابر، الهام کردا و ستاره اسکندری
- بزرگداشت فرامرز قریبیان برگزار میشود
- در حال و هوای جشنواره ونیز/ انتظارها از آلمادوار بالا بود، اما…
- جایزه ویژه جشنواره بلغارستان به «کیک محبوب من» رسید
- جایزه جشنواره ارمنستانی به «بختگان بیبخت» جایزه
- صدور مجوز برای ۴ طرح سریال نمایش خانگی
- آغاز جنگ ستارگان در ونیز از سوی منتقدان
- شاعری که روحش همه نیمایی بود؛ بدرقه محمدعلی بهمنی به خانه ابدی
- مینی سریال گریسلدا؛داستان یک ملکه شرور