سینماسینما، آریو همتی
فیلم «جزیره رنگین» با ساختاری آوانگارد، در سال ۱۳۹۳ به نویسندگی، تهیهکنندگی و کارگردانی خسرو سینایی با اقتباسی آزاد از زندگی احمد نادعلیان ساخته شده است.
خسرو سینایی کارگردان مولف و صاحب سبک ما، با نگاه مستند ـ روایی و با قرار دادن نقاشی در جایگاه سوژه اثری هنر سوژهگرا و با عبور از نگرههای قالبیک، فراسوژهگرا را آفریده است.
این اثر که در آن درک روابط علی ـ معلولی و دال ـ مدلولی محور قرار دارد و به نسبتهای جهان سنت ـ مدرن و همچنین تفاوتزدایی جغرافیایی، قومی، نژادیک، زبانی، جنسیتی، عقیدتی و… با محوریت هنر ـ نقاشی میپردازد به شدت تاثیرگذار است.
فیلم با موسیقی بینظیر لوریس چکناواریان و بین دو ارتفاع و فضای سبز بینابینی آنها و سپس دریا و قایقی که که دارد مسافران و توریستهایی را به جزیره هرمز میآورد شروع میشود.
دکتر با عبور از سوژه اومانیستی و تابع شناسا به سمت سوژه فاعل شناسا با آرامش درونی و نگاه مشاهدهگر غیرقضاوتمدار وارد هرمز میشود. در کوچهها و از کنار خانهها عبور میکند و هر چه به محل موزه ـ نمایشگاهی که در جزیره ساخته نزدیکتر میشود با دیوارهای رنگین و نقاشی شده و شاد و شادتر ما را به جهان هنر میبرد. و به محل نمایشگاه میرسد. تلفیق نقاشی ـ هنر طبیعی بومی با اقتصاد مردم کمتوقع جنوب و اقتصاد خود مجموعه، اثر را وارد چالشهای مهم میکند. از یک سو دکتر به عنوان فاعل شناسا توانسته بخش مهمی از جزیره و بیشتر زنان و دختران پرشور و زندگیگرای آن را با خود همراه کند و برای آنها هم امکان آفرینشگری فراهم سازد و هم امکان مالی ـ پولی و از یک سو بخشهایی از جزیره در مقابل هنر ـ اقتصادی که دکتر برای آنها فراهم کرده نگران مسائل خانوادگی و تضاد زن و شوهری و یا از سوژگی حذف شدن جوانان مواد فروش و… هستند. به هر حال دکتر توانسته از یک جهان مرده، یکنواخت و بیرمق یک جهان معنامند بسازد . مبارزه هنر برای پالایش دکتر را به عنوان ستونی اصلاحگر، معنابخش و هویتمدار صافی گونگی که همه را تعالی خواهد بخشید. هنر در مبارزه با اعتیاد پیروز میشود، هنر در مبارزه با مرگ و بیمعنایی پیروز میشود، هنر در مبارزه با تفاوتسازیهای غیرطبیعی و در مبارزه با کسانی که نگره جنسیتی دارند پیروز میشود.
استفاده از پتانسیلها و داشتههای هرمز و آن جغرافیا مانند خاک آن در آفرینهها و ارتباط انسان و طبیعت به شکل غریزی پیشینی و سپس به شکل وسیلهگی، احاطه بر پدیدارها و آشنایی آگاهیمند بر آن که توسط آموزشهای دکتر برای اهالی شکل گرفته ما را به اندیشیدن پیرامون رابطه فرد با طبیعت وادار میکند. استفاده از رنگهای شاد در نقاشیها فضایی رنگارنگ و جذاب و عبور از جهان سیاه و سپید ایدئولوژیها برای مای مخاطب جذابیت بصری ایجاد میکند. لباسهای خوش رنگ دختران هرمز، اتفاقهای عاشقانه و دوام و قرار زندگی در بستر روایت سینایی مرزبندیهای روشنفکری با تودهها را کمرنگ و بیرنگ کرده است. جهان جزیره رنگین فصل همزیستی آنچه سنت و عقبه فرهنگی است با آنچه مدرن است را فراهم میآورد. هنر به دیالوگ همه افراد از فرهنگهای مختلف تبدیل میشود و اینجا نقاشی به عنوان یک پرتو از کلمه ـ پدیدار و کلمه ـ نقش صلحگرا، زندگیزا، آفرینشگر، هویتساز و محل گفتگوی تمدنهاست. سینایی حتی در دل روایت خود گاهی به نقد آنچه سنت غیر فرارو است نیز میپردازد مانند روایت یکی از زنان بومی که در توضیح آفرینههای هنری خود ـ نقاشیهایش ـ به شرح کودک همسری مادرش ، کودک همسری خودش و چند همسری مردان هرمز از دل رنج تاریخی مینگرد و این مسله برای برخی بازدیدکنندگان قابل توجه است. اقتصاد زنان چه زن مغازهدار، چه دوخت و دوز و خیاطی و از همه آنها مهمتر در جهان پسادکتر برای آنها هنر و نقاشی بسیار جلب توجه میکند. هنر مفهوم صافیگرای خود را در مقوله هنر به مثابه عشق در استحاله زیست معمولی به زیست هنری و زایشگرا بازتولید میکند. بازی درونگرای درون ریز مهدی احمدی در همپوشانی با بازیهای عمدتا درونگرای درون ریز بازیگران بومی قرار دارد و حیا، مهربانی و کمتوقع بودن را توانسته تعین تصویری ببخشد. از دیگر بازیگران این اثر طیبه دهقان منشادی، نرگس هرمزی ،عبدالرسول دریاپیما، محمد سلامتی و… هستند که به بنا بر تاکید کارگردان بر طبیعی بودن، همه طبیعی به ماهو طبیعی و به قاعده حضور دارند. یکی دیگر از همزیستیهای جهان سنت و مدرن، آموزش پیتزا برای سفره خانه سنتی است که اگر توریستهایی مایل به غذای سنتی نیستند بتوانند با پیتزا جذب شوند. حضور گوسفندان در کوچهها و میان جهان نقاشی شده دیوارها هم نمونهای دیگر از حضور همافزای جهان سنت ـ مدرن است.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- فریدون جیرانی؛ کارگردانی موجساز در سینمای جریان اصلی
- «بت»؛ روایتی پلی فونیک از انسان در وضعیت آیکونیکال
- «سرخپوست»؛ یک روایت مینیمال
- بهترین سریالهای ایران بر مبنای مفهوم ابرکاراکتر
- ارزشمندترین بازیگران زن سینمای ایران بنابر تعداد فیلمهای مؤلف
- صورتبندی مبحث سوپراستار در سینمای ایران
- بدنمندی زن در سینما
- سیروس ابراهیمزاده؛ رده بازیگران حرفهای
- «عبور از نمیدانم» در موزه سینما
- همگام با بهروز وثوقی در قلههای بازیگری
- سینمای تینایجری در ایران/ از دهههای دور تا «تهران کنارت» و «بیداد»
- نگاهی به بازیگری فائقه آتشین/ خانم سوپر استار
- شهاب حسینی؛ بازیگر مؤلف و قائم به اراده
- «روسری آبی»؛ فرا رفتن از چارچوب بسته
پربازدیدترین ها
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- حقایقی درباره فیلم یک تکه نان به بهانه پخش آن از شبکه نمایش
- نگاهی به سریال پریا / یک عاشقانه نامتعارف
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
آخرین ها
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین
- آغاز کنسرتنمایش «فرهاد» از هفته آینده





