سینماسینما، علی رضایی؛
ناصر تقوایی تنها فیلم نمیساخت؛ جهان میآفرید.
جهانی از باد و دریا، از شرافت و سکوت.
با رفتنش، سینمای ایران بخشی از وجدان خود را از دست داد.
دریا دیگر ناخدایش را ندارد.
ناصر تقوایی رفت و با او بخشی از جنوب، بخشی از نور و نمک، و بخشی از صداقت خاموش سینمای ایران نیز از میان ما رفت.
او از دل باد و نفت برخاست، از کوچههای آبادان، از لهجه و نگاهی که هنوز حقیقت را میدانست و دروغ را، حتی با هزار بهانه، بر زبان نمیآورد.
در «آرامش در حضور دیگران» اضطراب نسلی را قاب گرفت؛ نسلی که میان گذشته و آینده آویزان مانده بود.
در «داییجان ناپلئون» خندید، اما نه از سر شوخی؛ از دردِ تاریخی مردمی که در سایهی سوءظن و خیال گم شده بودند.
در «ناخدا خورشید» مردی را به دریا سپرد که شرافتش را با هیچ بادی معامله نکرد.
و در «کاغذ بیخط»، از فراموشی گفت؛ از زن و مردی که زبان هم را گم کردهاند، و از نسلی که قصههایش را دیگر به یاد نمیآورد.
اما افسوس که ما قدرش را ندانستیم.
سالها سکوت کرد؛ در خانهاش، در سایهاش، در تنهایی سینمایی که پر بود از فریاد و خالی از تفکر.
او ناظر بود بر سینمایی که از دریا جدا شد، از عمق جدا شد، و بر موجهای کاذب بازار شناور ماند.
اگر در سرزمینی دیگر زاده شده بود، امروز موزهای به نامش میساختند، جشنوارهای به افتخارش برپا میکردند، و دانشجویان سینما «ناخدا خورشید» را چون کتابی شریف میخواندند.
اما اینجا، تنها تیتر کوتاهی در صفحهی خبرها ماند:
«ناصر تقوایی درگذشت.»
چه ساده مینویسند، وقتی نمیدانند رفتن او، خالی شدن عمیقترین موج وجدانِ دریاست.
او رفت، اما هنوز از فیلمهایش نسیم میآید؛
بوی دریا، بوی جنوب، بوی حقیقت.
صدایی آرام، مانند زمزمهی ناخدایی که میداند هیچ بندری ابدی نیست؛ تنها مسیر است که میماند.
و حالا ما ماندهایم با سینمایی بیدریا، بیکشتی، بیتقوایی.
و دلمان، همچون ساحلی خالی، پر از موجهای نرسیده است؛
موجهایی که هنوز از دور، یاد او را زمزمه میکنند.
شاید روزی نسل تازهای دوباره به تصویرهایش برگردد؛
به بادهای جنوب، به نورِ نمزدهی بندر، به مردانی که در قابهایش سکوت را معنا کردند.
آنگاه خواهند فهمید که تقوایی تنها فیلمساز نبود؛ وجدان بیدار یک سرزمین بود، ناخدایی که هرگز دروغ نگفت — حتی وقتی در سکوت بود.
و اگر امروز دریا بیناخدا مانده، هنوز امواجش آرام و پیدرپی، نام او را زمزمه میکنند:
ناصر تقوایی — مردی که شرافت را فیلم کرد.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- میراث گناه و اراده رستگاری؛ کلاژ اسطوره و فرم در بازآفرینی «شرق بهشت»
- بهترین سریالهای ایران بر مبنای مفهوم ابرکاراکتر
- «کاغذ بیخط »؛ فیلمی روشنفکرانه با نگاهی فلسفهگرا
- همگام با بهروز وثوقی در قلههای بازیگری
- اولین نمایش نسخه مرمتشده «کاغذ بی خط» در موزه سینمای ایران
- به بهانه زادروز کیارستمی، شهیدثالث، تقوایی و پناهی؛ چهار شیوه برای دیدنِ جهان
- برای بهرام بیضایی/ اسطوره همیشه زنده
- مقایسه فیلمنامه «کوچک جنگلی» تقوایی با سریال افخمی/ از پژوهشِ روایتمحور تا روایتِ موردپسند صداوسیما
- در ژرفای اندیشهها و آرمانهای ناصرتقوایی/ برای رسم عاشقکشی و مرگ خاموشِ بزرگان
- سیر تحول قهرمان و جبر محیط در سینمای ناصر تقوایی: از «صادق کرده» تا «ناخدا خورشید»
- وقتی درختان شهر در جشنواره شهر موضوعیت ندارد
- ترکیببندیِ بحران: واکاوی منطق قاب، نور و مونتاژ در نخستین فیلم تقوایی
- «ای ایران»؛ تابلوی یک ملت در قاب ماسوله
- محسن امیریوسفی: آقای تقوایی عزیز! شما هنوز هم ناخدای کشتی سینمای مستقل ایران هستید
پربازدیدترین ها
- نگاهی به سریال پریا / یک عاشقانه نامتعارف
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- حقایقی درباره فیلم یک تکه نان به بهانه پخش آن از شبکه نمایش
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
آخرین ها
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین
- آغاز کنسرتنمایش «فرهاد» از هفته آینده





