سینماسینما، شادی حاجی مشهدی
تومان پس از فیلم های سوگ و بهمن، سومین تجربه بلند مرتضی فرشباف است. او اکنون اعتماد به نفس و مهارت کافی را برای ورود به عرصه های پیچیده تر کارگردانی و فیلمسازی پیدا کرده است. تومان اما در عین جسارت و خلاقیت از نوعی آشفتگی رنج می برد.
لحن قصه و شخصیت پردازی آدم ها و فضای فیلم به خودی خود برای مخاطب تازگی دارند و به کار بستن انواع تمهیدات بصری و تکنیکی این غافلگیری را نه تنها جالب بلکه بیشتر دلزده می کند.
کارگردان می خواهد در یک برگه کاغذ بی خط انبوهی از کلمات یک رمان بزرگ را بگنجاند، او نشان می دهد که می تواند و بلد است از همه امکانات سینمای ایران بهره بگیرد تا یک تصویر ساده را به پیچیده ترین شکل و حتی سینمایی تر از آنچه هست نشان دهد و این غلو بیش از حد در بروز توانمندیی های کارگردانی است، که کار را خراب می کند.
فیلم تا نیمه ریتم و تعلیق خوبی دارد، رفته رفته شخصیت ها را معرفی می کند و معمای کشف جهانش را برای بیننده طرح می کند، اما درست از نیمه به بعد به جنون “جذابیت سوژه برای خالق اثر” گرفتار میشود.
دوربین در فضای بیرونی موفق تر از فضاهای داخلی عمل می کند. به ویژه در فضاهای بسته دوربین روی دست کلافه و مواج است و این غوطه وری، در پلان – سکانس طولانی شرط بندی خانه چوبی از همه ملموس تراست. حرکت دایره وار و پر شتاب دوربین، به جای هیجان بخشی به حال و هوای شاد این سکانس، مخاطب را به سرگیجه و آشفتگی دچار و او را خسته می کند.
تدوین دوباره این فیلم و کاستن از پلان های اضافی اجتناب ناپذیر است، اپیزودهایی که به نام فصول سال در فیلم نامگذاری شده اند بیش از آنکه متاثر از فضایی باشد که به سیر قهقرایی قهرمان فیلم می پردازند، موقعیت های تکراری داوود و رفقایش را در مکان و زمانی که به آن گرفتار آمده اند نشان می دهد. گویی در نیمه دوم فیلم با انبوه پلان هایی روبرو هستیم که عملا با یک روند دایره وار بر فرو غلتیدن داوود و دوستش عزیز در باتلاق قمار تاکید داشته و با یک لوپ قابل پیش بینی، بیننده را در انتظار پایان زودرس فیلم می گذارد.
ردپا های بسیاری از فیلم های تارانتینو و سادربرگ و فیلم های تریلر و شاخص هالیوددی در تومان وجود دارند که به ویژه برای مخاطبان سمج سینما حاوی اشارات و شباهت های بسیار است. حتی صحنه ی در آوردن دندان داوود هم ما را به یاد فیلم رگ خواب حمید نعمت الله می اندازد.
فرجام قهرمان قصه، در فیلم تومان به دست خود او رقم میخورد، قدرتی که روزی با امید و رویا پیدا شده بود، از درون موجب اضمحلال و انزوای تدریجی او میشود.
برای داوودِ همیشه پیروز، لذت بازی با اعداد، گویی رفته رفته رنگ می بازد و او که حالا به نفرین قمار گرفتار آمده، آرامش را نه در هم نشینی با یار و مِی و رفیق و پول، بلکه در خزیدن به پستوی تنگ و کوچک زیر طاقی اش می یابد.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- «تومان»؛ جاهطلبانه و تجربهگرا
- مرتضی فرشباف : سینمای ایران در موج پسافرهادی امکان تجربههای نو را از خودش گرفت
- ۱۰ فیلم تا ابتدای دی ماه اکران میشوند
- فعلا فیلم جدیدی روی پرده نمیآید
- خبرهایی از فیلم «سهراب شهید ثالث» به کارگردانی مرتضی فرشباف
- این هفته ۲ فیلم جدید روی پرده میروند
- اکران ۲ فیلم جدید از هفتههای آینده
- تهیهکننده فیلم «تومان» مطرح کرد/ هنوز برای فیلم پروانه نمایش صادر نکردهاند
- «پس از آزادی» ساخته محمدعلی باشه آهنگر به زودی روی آنتن میرود/ «نجلا» در مرحله پیشتولید
- قانون هست، اما نیست/ نگاهی به جایگاه قانون در فیلمهای جشنواره سیوهشتم فجر
- اسلوب غلط از درک واقعیت عاجز است/ درباره داوری فیلم
- نمایه/ جشنواره و حاشیه و دامها!
- نگاهی به بهترین های جشنواره/ پیروزی جوانها بر پیشکسوتها!
- من از «از دست دادن» میآیم وطنم/ نگاهی به فیلم «روز صفر»
- یورش سنگین برنامه هفت علیه جشنواره فیلم فجر + ویدئو
نظر شما
پربازدیدترین ها
آخرین ها
- مستند «شهین» نمایش داده میشود
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین





