پایگاه خبری تحلیلی سینماسینما

آیین رونمایی و امضای رمان «غبارزدگان» نوشته امیر ابراهیم جلالیان، عصر جمعه ۲۹ فروردین در سالن اجتماعات مجتمع فرهنگی فرهنگان فرشته برگزار شد.

به گزارش سینماسینما، در این آیین فرهنگی که از ساعت ۱۷ تا ۱۹ با حضور علاقمندان حوزه فرهنگ و منتقدین سینمایی و ادبی برگزار شد، دو منتقد ادبی و دو کارشناس عرصه سینما درباره رمان «غبارزدگان» به بحث و تبادل نظر پرداختند.

در ابتدای جلسه سحر عصرآزاد، ضمن معرفی کتاب و سویه نوستالژیک‌تر کتاب برای متولدین دهه‌هایی که زمان وقوع رخدادهای داستان‌ را از نزدیک لمس کرده‌اند،  از امیر ابراهیم جلالیان به عنوان چهره ای یاد کرد که توانسته میان دو جهان سینما و ادبیات پل اتصال برقرار کند.

در ادامه جلالیان که در جلسه رونمایی از سومین رمان خود سخن می‌گفت، با اشاره به دیدگاه خود مبنی بر مخالفت با کلیت جنگ و توصیف این پدیده شوم به عنوان از بین برنده عشق، خاطره، اقلیم و… از مشکلات انتشار کتاب و طولانی شدن زمان اخذ مجوز کتاب بنا به ممیزی‌های وزارت ارشاد در دولت قبل صحبت کرد و ابراز امیدواری کرد که روزی سایه سنگین سانسور و ممیزی از سر سینما، ادبیات و فرهنگ ایران برداشته شود.

سپس مازیار معاونی با جذاب توصیف کردن گونه ادبی رمان به ویژه رمان‌هایی که دستمایه سیاسی/ نوستالژیک را برای روایت خود برگزیده‌اند، «غبارزدگان» را به مثابه کتابی دانست که خواننده‌اش را از لابلای یک روایت طولانی چند دهه‌ای از اواسط دهه پنجاه تا نیمه‌های دهه هفتاد عبور می‌دهد؛ گویی که خواننده کتب متعدد تاریخ سیاسی بوده است.

معاونی، حمید شایان ( قهرمان رمان) را از منظری معادل کاراکتر سینمایی حاج کاظم دانست که البته بر خلاف حاج کاظم ایدئولوژیک حاتمی کیا بیشتر یک قهرمان ناراضی بازگشته از جنگ با سویه‌های ملی/میهنی است.

در ادامه الهام فلاح، رمان «اسب چوبی»، چهارمین سخنران نشست بود که با یادآوری مصادیقی از تاریخ معاصر به ویژه رویدادهای مرتبط با جنگ هشت ساله با عراق، گستره رمان «غبارزدگان» و به شکل کلی کتاب‌های دربرگیرنده فرازهایی از تاریخ معاصر را نه تنها متولدین آن ادوار که به تمام نسل‌های خواننده این قبیل کتب مرتبط دانست.

او گفت: دامنه تاثیرات رخدادهای مهم سیاسی/ اجتماعی گسترده است که اثرات آن به این آسانی‌ها از اذهان نسل‌های مختلف پاک نخواهد شد.

مسعود بربر نیز با اشاره به زمان شروع وقایع رمان در دهه پنجاه خورشیدی و برشمردن الگوی سفر قهرمان مطابق آموزه‌های کلاسیک بیان کرد: رمان «غبارزدگان» شرح زندگی گروهی از ایرانیان است که در دوران نظام سیاسی کنونی می‌زیسته‌اند و ناگزیر برای شرح زندگی آنان در دوران نظام فعلی باید دوران سیاسی پیشین کشور و شرایطی که در آن بازه زمانی داشته‌اند هم روایت می‌شده که این اتفاق در «غبارزدگان» به درستی افتاده است.

در ادامه سحرعصر آزاد به ساختار روایی رمان و تقارن رمان از منظر دو نوع اسارتی اشاره کرد که قهرمان رمان در حال و گذشته و داخل و خارج از کشور را درگیر کرده و می‌توان آن را آورده‌ای ارزشمند و فراتر از روایت صرف زندگی حمید شایان (قهرمان رمان) قلمداد کرد.

مازیار معاونی ضمن اشاره به جملات پرمغز در جای جای رمان، گفت: این عبارات همچون موتیف‌های روایی تکرار شونده‌ای با ارجاع‌های متعدد نوستالژیک به نمایشی شدن و پختگی رمان کمک کرده‌اند. شوک پایانی رمان در تغییر زاویه دید راوی و شباهت آن با تغییر زاویه دید در فیلم «همه می‌دانند» ساخته اصغر فرهادی، مخاطب را با یک سیلی محکم از رخوت بیدار می‌کند.

الهام فلاح نیز با اشاره به تغییر زاویه دید روایی، این چنین تغییری را بنا به ضرورت‌های درام درست و لازم توصیف کرد و اسطوره تقابل پدر و پسر در فصل پایانی رمان، آن را در ادامه چنین تقابل‌هایی در ادبیات کلاسیک ایران و یونان البته با در نظر گرفتن تفاوتهایی از منظر پدرکشی یا پسرکشی تلقی کرد.

همچنین مسعود بربر با نام بردن از وینگشتاین فیلسوف و زبان شناس نامدار اتریشی، بازی‌های زبانی و تغییر زبان را از مقولات مهم اجتماعی که حتی قدرت تغییر سرنوشت یک ملت دارند دانست و شخصیت‌های رمان را از منظر تن دادن به تغییر زبان و بازی‌های زبانی به گونه‌های متفاوتی تقسیم بندی کرد.