عباس یاری منتقد سینما در اینستاگرام خود نوشت : امروز در متروی تهران با دیدنِ این تابلو پیش خودم گفتم چه اتفاقی باید افتاده باشد که بعد از این همه سال که پوسترها و بنرهای تبلیغاتی بیخاصیت و پرهزینه در واگنها و ایستگاههای مترو یکهتازی میکردند، شهرداری تهران یکدفعه ویرش گرفته به آئینِ نوروزی و لب خندان و آرامش همشهریها اهمیت پیدا کرده است؟ چگونه است که بلدیهٔ تهران بجای تعمیر پلهبرقیها، نشانگرها و پیامرسانهای صوتی در داخل مترو، که یا کار نمیکنند یا پیام اشتباه میدهند، به نوروز و ساکنین پایتخت علاقمند شده و چنین پیامهای انرژی بخشی میدهد؟ تبلیغی که حتی به نیت خیر، منفی و مخربِ آئینِ نوروزی و محیط زیست است و از دوران قاجاریه مد شده، یعنی «ماهی قرمز»، به نشانهٔ نوروز در سفرهٔ هفت سین!
این ماهی که ظاهراً قرار است نمادی از زندگی، تحول و شادابی در آئین ملیِ ایرانیان باشد، در هیچکدام از متون کهن و منابع تاریخی ما به عنوانِ نمادی از نوروز نیست و ربطی به سنتهای ایرانی ندارد.
ماهی قرمز از دورهٔ قاجار و با تأثیر از روابط فرهنگی با چین و روسیه پایش به سفرهٔ هفتسین باز شده و در تاریخ ایران، هیچ اشارهای به آن نشده است.
طی قرنها نمادهایی مانند سبزه، سمنو، سیب و سرکه در سفرههای نوروزی جایگاه ویژهای داشته و هرکدام از این نمادها با معانی عمیقی چون باروری و خوشبختی در ارتباط بودهاند. بنابراین بلدیهای که مقام اول را در قطع درختان در این شهر دارد، بجای سبزه و سیب، دارد ماهی قرمزِ مهاجم را به عنوان نماد نوروزی تبلیغ میکند! ضمن این که رها کردن این ماهی در رودخانهها بخاطر مهاجم بودنِ آن، باعث از بین رفتن سایر آبزیان میشود.
کاش نسبت به تحریف تاریخ و میراث فرهنگیِ خود حساس باشیم و شبیه کاری که طی سالهای اخیر با چهارشنبه سوری کردیم و آنرا از یک مراسم شاد، به مراسمی دلهرهآور، خشن و پراز صداهای ناهنجار همراه با سوختگی و مرگ بدل کردیم، با نوروز انجام ندهیم. استادان میراث فرهنگی ورود این ماهی به فرهنگ ایرانی را بیشتر به دلیل تأثیرات خارجی میدانند و معتقدند در طول تاریخ چنین نمادی در نوروز ایرانیان وجود نداشته و در ایران باستان، نوروز به عنوان جشن طبیعت شناخته میشده و سفرهٔ هفتسین، بیشتر با عناصر طبیعی مانند سبزه، سمنو، سرکه و سیب که نشانهٔ باروری بوده، استفاده میشده.
کارشناسان معتقدند ماهی قرمز اصالت جشن ملیِ ما را مخدوش کرده و باید برای احترام و پاسداشتِ سنتهای اصیل ایرانی تلاش کنیم نوروزمان همچنان به عنوان یک جشن ملی و فرهنگیِ ارزشمند باقی بماند.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
پربازدیدترین ها
آخرین ها
- «شیفتگی»؛ پیوند کلیشهی «آدم خوبه» با عنصر وحشت
- مقایسه سه تابلو در باب دوستی در سینما و ادبیات
- فوت ستاره «پارک ژوراسیک»/ سم نیل درگذشت
- آغاز بلیتفروشی «ویکُنتِ شقه شده» و بازگشت «باخ» به عمارت نوفللوشاتو
- اجرای نمایش هری پاتر تمدید شد/ «گردن»؛ تجربهای اکسپریمنتال با محوریت بدن و حرکت
- جبر جغرافیا/ کالبدشکافی روح مکان در «شهر خدا»
- «بامداد خمار» را چه چیزهایی «بامداد خمار» میکند؟
- درباره نمایشنامه «حسین شهید»/ نامهای سرگشاده
- «گرما»؛ فیلمی درباره اضطراب قتل غیرعمد
- سه جایزه آمریکایی به فیلم ایرانی رسید
- اولین نمایش نسخه مرمتشده «کاغذ بی خط» در موزه سینمای ایران
- به بهانه زادروز کیارستمی، شهیدثالث، تقوایی و پناهی؛ چهار شیوه برای دیدنِ جهان
- اثر فیلمساز ایرانی در مسابقه کوتاه ونیز ۲۰۲۶
- «بره سیاه» در کاخ هنر روی صحنه میرود
- برآورده شدن آرزوی آقای بازیگر؛ نخستین آلبوم موسیقیِ آنتونی هاپکینز منتشر میشود
- اچبیاو مکس با اختلاف در صدر؛ نامزدهای جوایز اِمی ۲۰۲۶ معرفی شدند
- گفتگویی به بهانه جایزه گوی بلورینِ کارلووی واری؛ بازگشت ستاره فیلم کیارستمی با فیلم کارگردان تُرک
- نیلوفر حدادی درگذشت
- برای هفتادونهمین دوره برگزاری؛ جشنواره لوکارنو فیلمهای ۱۱ بخش خود را اعلام کرد
- «زنان، بدون مردان»؛ از شهرنوش پارسیپور تا شیرین نشاط
- پوستر نمایش «هنوز زندهایم؛ داستان یک زلزله» رونمایی شد
- نولان: با این فیلم مهربان باشید/ «اودیسه» در نکوهش جنگ
- «رنگها همه سیاه هستند» در کانادا
- جورج کلونی شیر طلایی ونیز ۲۰۲۶ را میگیرد
- «داستان اسباببازی ۵» بهترین ژوئن گیشه آمریکای شمالی از سال ۲۰۱۹ را رقم زد
- اولین واکنشها به «اودیسه»ی نولان/ تحسینآمیز و شگفتآور
- گدار و هنر ویرانگر تصویر
- از «هامون»، «تایتانیک» و «پیرپسر» تا «بدنام»
- شهرنوش پارسیپور؛ نویسندهای در مرز ادبیات، جامعه و کنشگری
- منوچهر فرید درگذشت
