عباس یاری منتقد سینما در اینستاگرام خود نوشت : امروز در متروی تهران با دیدنِ این تابلو پیش خودم گفتم چه اتفاقی باید افتاده باشد که بعد از این همه سال که پوسترها و بنرهای تبلیغاتی بی‌خاصیت و پرهزینه در واگن‌ها و ایستگاه‌های مترو یکه‌تازی می‌کردند، شهرداری تهران یکدفعه ویرش گرفته به آئینِ نوروزی و لب خندان و آرامش همشهری‌ها اهمیت پیدا کرده است؟ چگونه است که بلدیهٔ تهران بجای تعمیر پله‌برقی‌ها، نشانگرها و پیام‌رسان‌های صوتی در داخل مترو، که یا کار نمی‌کنند یا پیام اشتباه می‌دهند، به نوروز و ساکنین پایتخت علاقمند شده و چنین پیام‌های انرژی بخشی می‌دهد؟ تبلیغی که حتی به نیت خیر، منفی و مخربِ آئینِ نوروزی و محیط زیست است و از دوران قاجاریه مد شده، یعنی «ماهی قرمز»، به نشانهٔ نوروز در سفرهٔ هفت سین!
این ماهی که ظاهراً قرار است نمادی از زندگی، تحول و شادابی در آئین ملیِ ایرانیان باشد، در هیچکدام از متون کهن و منابع تاریخی ما به عنوانِ نمادی از نوروز نیست و ربطی به سنت‌های ایرانی ندارد.
ماهی قرمز از دورهٔ قاجار و با تأثیر از روابط فرهنگی با چین و روسیه پایش به سفرهٔ هفت‌سین باز شده و در تاریخ ایران، هیچ اشاره‌ای به آن نشده است.
طی قرن‌ها نمادهایی مانند سبزه، سمنو، سیب و سرکه در سفره‌های نوروزی جایگاه ویژه‌ای داشته و هرکدام از این نمادها با معانی عمیقی چون باروری و خوشبختی در ارتباط بوده‌اند. بنابراین بلدیه‌ای که مقام اول را در قطع درختان در این شهر دارد، بجای سبزه و سیب، دارد ماهی قرمزِ مهاجم را به عنوان نماد نوروزی تبلیغ می‌کند! ضمن این که رها کردن این ماهی در رودخانه‌ها بخاطر مهاجم بودنِ آن، باعث از بین رفتن سایر آبزیان می‌شود.
کاش نسبت به تحریف تاریخ و میراث فرهنگیِ خود حساس باشیم و شبیه کاری که طی سال‌های اخیر با چهارشنبه سوری کردیم و آنرا از یک مراسم شاد، به مراسمی دلهره‌آور، خشن و پراز صداهای ناهنجار همراه با سوختگی و مرگ بدل کردیم، با نوروز انجام ندهیم. استادان میراث فرهنگی ورود این ماهی به فرهنگ ایرانی را بیشتر به دلیل تأثیرات خارجی می‌دانند و معتقدند در طول تاریخ چنین نمادی در نوروز ایرانیان وجود نداشته و در ایران باستان، نوروز به عنوان جشن طبیعت شناخته می‌شده و سفرهٔ هفت‌سین، بیشتر با عناصر طبیعی مانند سبزه، سمنو، سرکه و سیب که نشانهٔ باروری بوده، استفاده می‌شده.
کارشناسان معتقدند ماهی قرمز اصالت جشن ملیِ ما را مخدوش کرده و باید برای احترام و پاسداشتِ سنت‌های اصیل ایرانی تلاش کنیم نوروزمان همچنان به عنوان یک جشن ملی و فرهنگیِ ارزشمند باقی بماند.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
پربازدیدترین ها
آخرین ها
- یادداشتی بر نمایشگاه نقاشیهای انتزاعی حسین اسماعیلی؛ «سوی بیکرانگی» حاصل جوششی خلاقانه است
- «بچهخرس» در خانه هنرمندان ایران/ علی غریب «تناسخ…» را روی صحنه میبرد
- «روز چهلم» و «منجمد» در جشنواره فیلم کوتاه تهران
- سه فیلم ایرانی در سی و نهمین جشنواره توکیو
- یادداشتی بر نمایشنامهخوانی «غروب در دیاری غریب»؛ شگفتی از ساز و کار جهان، وقتی عروسکها زبان باز میکنند
- اهدای ششمین نشان عالی خورشید به احمد ضابطی جهرمی
- «کودکی سیزیفوس» بهترین مستند کوتاه خارجی هاریانا شد
- «دگر»؛ فیلمی که در یک صحنه تئاتر میگذرد
- روزشمار جشنواره تورنتو؛ در حال و هوای سینما
- «مادرکیو»؛ بهرهگیری از فانتزی به عنوان زبان اثر
- «سرزمین فرشتهها» نماینده ایران در اسکار ۲۰۲۷ شد
- تجلیل از اصغر فرهادی در ترکیه
- «پسماند»؛ کابوسی از یک رنج
- «سکس و فلسفه»؛ دلا خو کن به تنهایی
- «توپ سیاه»؛ رکورد شکن گیشه اسپانیا
- جایزه کوروساوا به محمد رسولاف داده می‌شود
- وودی آلن در اسپانیا فیلم میسازد
- پروانه نمایش «ذوق مرگ» صادر شد
- صورت بندی مبحث سوپراستار در سینمای ایران
- با فروش ۲۶ میلیون دلاری؛ اکران مجدد «انتقامجویان: آخر بازی»، «قلب هیولا» را پشت سر گذاشت
- «نقطه ضعف»؛ سفری از رئالیسم به سوررئالیسم
- نمایش «ژولیت و شاه» و برگزاری نشست «انیمیشن؛ میان هنر و چالش»/ اشکان رهگذر داور بخش «استعدادهای جدید» جشنواره انیمیشن برلین شد
- کدام فیلمها اسکاری خواهند شد؟
- مراسم یادمان محمدرضا شجریان / گزارش تصویری
- فستیوال واک؛ تلاش برای پیوند نسل قدیم و جدید گویندگی
- برنده شیرطلای ونیز در راه آکادمی داوری/ «زن ناشناس» نماینده دانمارک در اسکار۲۰۲۷ شد
- «کوچ اجباری» از پرتغال جایزه گرفت
- دو مستند کمتر دیدهشده از «مرتضی شاملی» در موزه سینما
- نمایش و تحلیل مستند «گلدونه، مشرحیم، صغرا و دیگران» در سینماتک خانهی هنرمندان ایران
- «صد سال به این سالها»؛ یک تایملپس سینمایی از زندگی «ایران»
