سینماسینما: محمدرضا اصلانی در سوگ خسرو سینایی یادداشتی نوشته است که امروز در روزنامه اعتماد منتشر شد. این یادداشت را میخوانید:
دوست خوبم، خسرو سینایی ساعتی پیش از دنیا رفته و من از شنیدن این خبر منقلبم. من او را از سالهای دهه ۴۰ که در فرهنگ و هنر بود، میشناسم. جوان زیباروی خوشرفتاری که در عین حال خیلی هم مغرور بود. سینایی از همان فیلمهای اولیه و دانشجویی خود نشان داد که فیلمساز مهمی است. توجهی که او به کشف چهرهها نشان میداد، خیلی اهمیت دارد. او مانند هر هنرمند جدی دیگری با کشف آن چهرهها و در آینه آنها، چهره خود را کشف میکرد. سینایی از معدود فیلمسازانی بود که فقط فیلمساز نبود. موسیقی میشناخت. نقاشی میشناخت. مجسمه میشناخت. او رفیق ژازه تباتبایی بود نه اینکه فقط او را بشناسد و فیلمی درباره او ساخته باشد. مستندی هم که از زندگی ژازه ساخت، بخشهای خوب و مهمی از زندگی ژازه را در فضایی متناسب دارد. در توجهی که سینایی به مهاجران لهستانی و اروپای شرقی به ایران نشان میدهد، اگرچه نقش گیزلا خانم مشهود است اما مکثی که روی آنها میکند و تحقیقات مفصلی که در این زمینه دارد فقط به این خاطر نیست؛ توجهی که او به تاریخ و جریانهای تاریخی دارد، بسیار مهم است. خسرو سینایی پرکار بود و در زمینههای مختلف کار میکرد. برای من که سینما را برآیند هنرها و فرهنگ میدانم و نه ملغمهای از فرهنگ، او نمونه یک فیلمساز واقعی بود. این برآیند را کسانی مانند سینایی که با همه این هنرها زندگی کردهاند، میتوانند درک کنند. با همه این ویژگیها، سینایی اصلا دنبال مطرح کردن خود یا –آنچنان که در ایران معمول است- گرفتن جای دیگران نبود. هرگز تمایلی به این خواستهای کوچک در او ندیدم، بلکه بر عکس، همواره سعی در پشتیبانی دیگران خصوصا نسلهای بعد از خود داشت. گشادهرو بود و این خصلتش از فهم فرهنگی او میآمد. این گشادهرویی خسرو سینایی در جامعهای که آدمهایش کمتر به هم گشادهرویی نشان میدهند، برای من بسیار قابل احترام و ارزشمند است.
دیروز با گیزلا خانم صحبت میکردم و اگرچه ایشان هم ناامید بودند اما اصلا فکر نمیکردم که امروز خبر درگذشت او را بشنوم. سینایی وقت رفتنش نبود و خیلی جا برای کار داشت. حالاحالاها میتوانست کار کند و حتی آثار بهتری از آنچه تاکنون ساخته بود، بسازد. به یاد دارم وقتی اولین فیلمش را که یک فیلم دانشجویی بود، دیدم، شگفتزده شدم. چیزی از فیلمهای شانتال آکرمن کم نداشت. از او پرسیدم چرا آن سبک و نگاه قوی را در فیلمهای بعدیات ادامه ندادی؟ گفت: «ایران است دیگر! کسی اینجا این نوع کارها را نمیپسندد.» من امروز بابت این فراهم نبودن زمینهها که فرصتهای زیادی را از هنر و فرهنگ ما گرفته، افسوس میخورم. این افسوس فقط به حال کسی مانند خسرو سینایی نیست، بلکه افسوس به حال همه ماست. همه «ما»یی که همه چیز برای پرواز کردن داریم اما فضایش را نه! هنرمند ما طرح و ایده برای ساخت یک اثر جدی هنری دارد اما سرمایه نیست، فضای مساعد نیست، همکاری و… نیست. بعد میبینیم سی برابر آن سرمایه برای فیلم موهنی که اصلا معلوم نیست چرا باید ساخته شود، هزینه میشود. هنرمند با مشکل کمبود سرمایه روبهرو میشود و میبینیم که سرمایههای هنگفتی به نام هنر از بین میرود و گم میشود و به کارهای مجهولالهویه نسبت داده میشود. اینها سرمایههای خلاقیت این مملکت است که به باد میرود. پدر خسرو سینایی پزشک بود و او هم میتوانست به جای فرهنگ و هنر راه پدر را در پیش بگیرد تا زندگی راحت و آسودهای داشته باشد و ثروتاندوزی کند. میتوانست در مطبش بنشیند و به بیمارش بگوید اول هزینه عمل جراحی را پرداخت کن و بعد بیا عملت کنم تا اگر بیمارش نتوانست پول جور کند، فوت کند و او هم عین خیالش نباشد! اما سینایی از این جنس نبود. امروز دردناکترین چیز برای من این است که همه ما داریم از رسیدن به آن چیزی که در فرهنگ و هنر میخواهیم، باز میمانیم و تنها خودمان را با چیزهایی سرگرم میکنیم که واسطی است بین ما و آن چیز تا فقط کاری کرده باشیم. کاش میدانستیم تراژدی دردناک وضعیت ما تا کی قرار است ادامه پیدا کند.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- «عبور از نمیدانم» در موزه سینما
- «جزیره رنگین»؛ وقتی خسرو سینایی جنوب را به روایت خود میآفریند
- نکوداشت خسرو سینایی برگزار شد؛ سینماگری که فردگرا و خودنما نبود
- «باد صبا» برای یک آلبوم خانوادگی است/ لاموریس احیا کننده رمانتیسیسم در سینما بود
- سینماسینما/ آمار تماشاگران فیلمهای ایرانی در فرانسه/ درخشش یک فیلم هنر و تجربه
- مقدسیان به تصویر به عنوان محل تجلی ایده اهمیت میداد/ مقدسیان تفکر عدالتخواهی داشت
- در نکوداشت زنده یاد «خسرو سینایی» مطرح شد: سینایی در سینما شرافتمندانه زیست/ سینایی بنیانگذار مستند پرتره بود
- نکوداشت زنده یاد خسرو سینایی در موزه سینما
- استنساخ سینما/ نگاهی به فیلم «شطرنج باد»
- به یاد خسرو سینایی؛ پخش «مرثیه گمشده» از شبکه مستند
- اصلانی در رونمایی از کتاب «شطرنج باد» مطرح کرد؛ ناسرهها جای سرهها را گرفتهاند/ از توجه به «شطرنج باد» دیگر خرسند نمیشوم
- اعلام سه نکوداشت دیگر در «نقش ماندگار» چهلمین جشنواره فیلم فجر/ آغاز بلیت فروشی سینماهای مردمی از صبح فردا
- آهوان گم شدند در شبِ دشت…*/به یاد خسرو سینایی در دومین زادروز بیحضورش
- گرامیداشت یاد کارگردان فقید «عروس آتش» در سینماتک خانه هنرمندان ایران/ سینایی، اصیلترین فیلمسازی که میشناسیم
- نسخه مرمت شده «عروس آتش» در سینماتک خانه هنرمندان ایران
نظر شما
پربازدیدترین ها
- نگاهی به سریال پریا / یک عاشقانه نامتعارف
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- حقایقی درباره فیلم یک تکه نان به بهانه پخش آن از شبکه نمایش
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
آخرین ها
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین
- آغاز کنسرتنمایش «فرهاد» از هفته آینده





