سینماسینما، علیرضا حسنخانی
این درست است که اعتیاد و تولید و توزیع مواد مخدر یکی از معضلات اساسی و خطرناک جامعه ایران است، اما میزان پرداختن به آن بیش از آنکه نشانگر اهمیت و لزوم توجه به معضل مواد مخدر باشد، نمایهای از ناتوانی فیلمسازان در پرداختن به دیگر معضلات و مشکلات اجتماعی است. مرور سریع و گذرای سیناپسهایی به خاطر قرار گرفتن در خطوط قرمز و داستانهایی با محوریت جرایمی که اجازه گفتن از آنها وجود نداشته و تبدیل شدن این سوژههای مگو به سوژههایی درباره مواد مخدر و اعتیاد، نشان میدهد قاچاق و مصرف مواد نقش سوپاپ اطمینان برای نهادهای نظارتی و شوراهای تصویب فیلمنامه و پروانه ساخت را ایفا میکند. به همین دلیل ذوقزدگی منتقدان از تماشای فصلهای افتتاحیه «متری شیشونیم» و اظهار شگفتیشان از سکانسهای مربوط به کارتنخوابها ابهامآمیز و تعجببرانگیز است؛ سکانسهایی که نمونههای مشابه و بعضا حتی بهترش را پیشترها در «تیغ و ابریشم» (بهویژه فصلهای سانسورشده این فیلم)، «تاراج» و «سنتوری» دیدهایم.
باعث تاسف اینجاست که همین سکانسهای به ظاهر تکاندهنده فقط از باب تکاندهندگی و به قصد مرعوب کردن تماشاگر در فیلم گنجانده شدهاند و کمترین ارتباطی با داستان فیلم پیدا نمیکنند. دستگیر کردن کارتنخوابها در ظاهر قرار است منتج به کشف خردهفروشان شود، اما در گشت اولین خانه که منجر به دستگیری معشوقه ناصر خاکزاد و خود ناصر میشود، متوجه میشویم این سوژه به دلیل تعدد گزارش مردمی بر علیهش انتخاب شده. بنابراین همین چند سکانس جذاب مثل تعقیب کارتنخوابها و ریختن آنها مثل لشکر مورچگان به اتوبان و میان ماشینها هم بیکارکرد و بیرون از داستان اصلی فیلم و در حقیقت برای مرعوب کردن بیننده ارزیابی میشود. همینطور است تمام سکانسهای ورود کارتنخوابها به ستاد که با آن شکل برهنه، انبوه و تودهای قرار است یادآور آشویتس و هولوکاست باشند.
در دیگر سو «متری شیشونیم» دچار ایراد سیستماتیک است. فیلم با پلیس و از منظر یک پلیس شروع میشود و تا یکسوم پایانی هم متعهد به اصلش باقی میماند، اما بهناگاه تغییر زاویه داده و تریبون را از صمد (پلیس قهرمان داستان) میگیرد و به ناصر خاکزاد میدهد. هر اندازه که فیلم تا پیش از نطقهای ناصر خاکزاد در دادگاه، حداقل به اندازه یک فیلم پلیسی جذاب و خوشریتم، پرتعلیق و پرکشش پیش میرفت، بهناگاه با احساس وظیفه بیمعنی سعید روستایی مبنی بر دادن بیانیه و توجیه دلایل تبدیل شدن ناصر خاکزاد به یک قاچاقچی گردنکلفت مواد، با سر به ته چاه سقوط میکند. آشنازدایی روستایی از پلیس مبارزه با مواد مخدر و تماشای نمونه رئال گرفتاریهای پلیس مواد مخدر برای ما که هنوز با خاطرات «میامی وایسِ» مایکل مان، مخاطرات پلیسها را در ذهنمان تداعیسازی میکردیم، تجربهای شگفتانگیز بود. تماشای صمد دستبندخورده، تماشای بازسازی سکانس پایانی «هفتِ» دیوید فینچر در وَن پلیس و تماشای پلیسی که سعی میکند از خود رفع اتهامِ دزدی مواد کند، اتفاقات بدیعی بودند که هرگز گمان نمیکردیم در سینمای ایران همتایشان را ببینیم؛ اما دیدیم و دریغ که فیلمساز عیشمان را منقص کرد و بیدلیل ما را به کوچه تنگی برد که دو نفر از آن در کنار هم نمیتوانستند عبور کنند و ما هنوز ته آن کوچه گرفتار ماندهایم که آن چه بود و این چه؟
منبع: ماهنامه هنروتجربه
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- زنی گرفتار در ساختاری آسیبزننده/ تحلیل اجتماعی فیلم «زن و بچه»
- تجربه زیسته و نقد فیلم: حق سخن گفتن یا معیار داوری؟
- «زن و بچه»؛ فروپاشیدن
- درباره «زن و بچه»/ زنی در میانه خشم و خروش و بخشش
- فیلم سینمایی «زن و بچه» به اکران آنلاین رسید
- جشنواره فیلم کن ۲۰۲۶؛ فهرست بخش کلاسیک اعلام شد/ یک فیلم ایرانی در میان آثار کوتاه
- نقد؛ چراغی در رهگذر تاریک و روشن سینما
- «زن و بچه»؛ کوچه پسکوچههای یک فیلمساز
- درباره «زن و بچه»؛ کدام زن؟! کدام بچه؟!
- «زن و بچه»؛ دوئلی تصویری با چهرههایی خیرهشده به دوربین
- «زن و بچه»؛ خیره با چشمان باز به کابوسی که زندگیات را میبلعد
- بازنمایی جامعه مردسالار در «پیر پسر» و «زن و بچه»
- بدهی ۳۵ میلیاردی سینما/ سعید روستایی فیلم جدید میسازد/ بزودی بلیت شناور اجرا خواهد شد
- «زن و بچه»؛ چرا غافل از احوال دل خویشتنم؟
- «زن و بچه»؛ فرم پیش از معنا
نظر شما
پربازدیدترین ها
آخرین ها
- مستند «شهین» نمایش داده میشود
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین





