مینا اکبری
یکی از مهمترین راههای ارتباط نسلها و انتقال تجربیات نسلهای پیشین به نسلهای بعدی، تبدیل تجربیات قدیمیها به دروس دانشجویان است. دانشجویان بعد از فراغت از تحصیل قرار است در بطن جامعهای متفاوت نسبت به نسل قبلی به همان راهی بروند که پیش از آنها پیشکسوتان رفتهاند. فیلمسازان جوان درنهایت با همان موانعی روبهرو هستند که پیشینیان با آنها روبهرو بودهاند و در ذات حوزه فعالیت خود همان افقی را میبینند که پیش از آنان فیلمسازان کهنسال با آن روبهرو بودهاند. در این شرایط استفاده از تجربیات فیلمسازان نسل قبل به شکل ماده درسی و به شکل رسمی در فضاهای دانشگاهی به فیلمسازان تازهنفس این امکان را میدهد که دوباره دچار همان اشتباهات تکراری نسل قبل نشوند و به عبارتی مسیر را از ادامه راه طیشده ادامه دهند.
اما همه میدانیم که این شرایط در فضاهای دانشگاهی سینمای ایران (چه دانشگاههای دولتی و چه دانشگاههای بخش خصوصی) به رویا بیشتر شبیه است تا به واقعیت. یکی از مهمترین دلایل دوری فضای دانشگاهی از تجربه نسل قبل، سیاستزدگی دانشگاهها از یک سو و نگرش مضمونزده و روزمره به سینما از سوی دیگر است.

بهعنوان مثال ناصر تقوایی فیلمسازی است که به شهادت آثارش توانسته تجربیات مختلفی از ساخت فیلمکوتاه و مستند تا اقتباس ادبی برای سینما و تلویزیون را در کارنامهاش ثبت کند. آثار این فیلمساز میتواند با یک نگرش آیندهنگر و کاملا آموزشی بدون حب و بغض سیاسی و روزمره به موضوع درس دانشجویان تبدیل شود. بدون شک برخی از این آثار از لحاظ مضمونی شاید با شرایط امروز جامعه ما منطبق نباشد، ولی فراموش نکنیم که این آثار از لحاظ تجربیات فنی و تکنیکهای روایی، آثاری یکه و مثالزدنی در تاریخ سینمای ایران محسوب میشوند که تحلیل و کالبدشکافی آنها میتواند برای دانشجویان بسیار راهگشاتر از تحلیل آثار خارجی باشد.
در فضای دانشگاهی ایران و با حضور اساتید و برای دانشجویان هموطنی که اصول اولیه را فراگرفتهاند، نگرش آموزشی به آثار ناصر تقوایی بسیار آموزندهتر از نگاه به آثار گریفیثت و آیزنشتاین است.
فیلمهای کوتاه تقوایی که همه آثاری بومی و کاملا منطبق بر شرایط فرهنگی اقلیمهای متنوع ایران هستند، در این زمینه مثالزدنی است، و مایه افسوس و تاسف است که فضای دانشگاهی امروز ما به دلایلی کاملا بیتوجیه و بدون منطق خود را از چنین منبع بینظیری محروم میکند.
سالهاست که دیگر دانشگاههای سینما از شکل کلاس و مشق و امتحان خارج شده و به مکانی برای ساختن و امکان پیوند تجربیات تبدیل شدهاند. با توجه به خروجی دانشگاههای ایرانی و سرنوشت دانشجویان سینما در بازار فیلمسازی طی چند دهه اخیر، آیا وقت آن نرسیده که از شر نگرشهای کهنه تاریخ سینمایی و بدون کاربرد برای همیشه خلاص شویم؟ تقوایی برای آغاز راهگشاست.
ماهنامه هنروتجربه
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- بهترین سریالهای ایران بر مبنای مفهوم ابرکاراکتر
- «کاغذ بیخط »؛ فیلمی روشنفکرانه با نگاهی فلسفهگرا
- همگام با بهروز وثوقی در قلههای بازیگری
- تجربه زیسته و نقد فیلم: حق سخن گفتن یا معیار داوری؟
- اولین نمایش نسخه مرمتشده «کاغذ بی خط» در موزه سینمای ایران
- به بهانه زادروز کیارستمی، شهیدثالث، تقوایی و پناهی؛ چهار شیوه برای دیدنِ جهان
- تولد هفتادسالگی سینمای هنروتجربه
- برای بهرام بیضایی/ اسطوره همیشه زنده
- مقایسه فیلمنامه «کوچک جنگلی» تقوایی با سریال افخمی/ از پژوهشِ روایتمحور تا روایتِ موردپسند صداوسیما
- در ژرفای اندیشهها و آرمانهای ناصرتقوایی/ برای رسم عاشقکشی و مرگ خاموشِ بزرگان
- سیر تحول قهرمان و جبر محیط در سینمای ناصر تقوایی: از «صادق کرده» تا «ناخدا خورشید»
- وقتی درختان شهر در جشنواره شهر موضوعیت ندارد
- ترکیببندیِ بحران: واکاوی منطق قاب، نور و مونتاژ در نخستین فیلم تقوایی
- «ای ایران»؛ تابلوی یک ملت در قاب ماسوله
نظر شما
پربازدیدترین ها
- نگاهی به سریال پریا / یک عاشقانه نامتعارف
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- حقایقی درباره فیلم یک تکه نان به بهانه پخش آن از شبکه نمایش
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
آخرین ها
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین
- آغاز کنسرتنمایش «فرهاد» از هفته آینده





