سینماسینما، آرش عنایتی
یکی از کاربردیترین توصیهها به هر فیلمساز جوانی در ابتدای راه، نگاه به زندگی خویشتن و بنای داستانی بر مبنای تجربیات شخصیاش است. پندی که هر مستندساز جوان و هوشمندی با هر پنداری که به آن عمل کرده، بهرههای فراوان از آن برده است. لیست اوروخکو مستند ساز جوان شیلیایی بر پایهی همین اندرز به سراغ خویشاوندانش رفته و مایهی اصلی داستاناش نتیجهی همین کنکاش است. جایی که از قضا دریافته خالهی محبوب، جذاب و مورد علاقهی همه، در واقع عضوِ پلیس مخفی بدنام حکومت شیلی(DINA) در دوران حکومت ژنرال پینوشه بوده است. از این لحظه به بعد، جسارتاش در انتخاب موضوع، ستودنی و شجاعتاش به سبب پیگیری سوژه و نگاه بیطرفانهاش، تلاشی نستوه و قابل تقدیر است. به این ترتیب، فیلم از محدودهی خانواده، به پهنای گیتی بسط و گسترش مییابد (از شیلی تا استرالیا). پیمانِآدریانا، ظاهرا پیوندی میان خالهی کاریزماتیک و خواهرزادهی شیفتهاش به منظور پوشش، تبری و تبرئهی آدریانا منعقد شده است. اندک اندک و با ریزش شواهد و ادله از در و دیوار، پیمانهی صبر فیلمساز را از حقیقت پر میکند به گونهای که دیگر جایی برای فریب و دروغ از برای آدریانا باقی نمیگذارد. آدریانا که خود روزی عامل شکنجه و اعترافگیری بوده، این اصل اساسی را فراموش میکند که هر چه در انکار بکوشی، بیشتر از پیش بر اثبات کوشیدهای و چنتهی تهی استدلالاش را زمانی عیان میسازد که از اعتقاداش به شکنجه می گوید. زمانیکه آن را ابزاری مفید و کاربردی در دستان هر حکومتی و رسیدن به حقیقت را بدون آن محال و ممتنع میداند. به گفتهی او، در شرایط عادی و بدون اعمالِ شکنجه، گرفتن اطلاعات و اعتراف از هر مظنونی ناممکن است. لیسِت به درستی و ظرافت عکس این مدعا را ثابت میکند. آن هم در برابر خالهی عزیزش(مدعی) و برابر تماشاگران (مدعی علیه). آنجا که سخنان طرفین-شکنجهگران/قربانیان/کارشناسان- را در برابر هم مینهد و با نمایشِ تصاویر بازسازی شده ای که از خاطرات بازماندگان تهیه شده و در شبکههای تلویزیونی انتشار یافتهاند، تشت رسوایی هر سرویس اطلاعاتی را از بام به پایین میاندازد. جدا از خلاقیت لیسِت در شناساندن آدریانا و همانند سازیاش با وضعیتِ مادربزرگ و تحلیل رفتن تدریجی هر دو، نکتهی قابل تامل دیگر، آن جاست که به درستی از سیاست یک بام دو هوای نظامهای لیبرال پرده برمی دارد. کشورهایی دموکرات، که مامن و پناهگاه سفاکان رژیمهای توتالیتر شدهاند (کشور استرالیا هیچ کوششی در شناسایی و استرداد آدریانا انجام نمیدهد). لیسِت فاجعه را آن جا ترسیم میکند که میبینیم، مجموع نفراتی که برای یادبود روز کودتا بر علیه آلنده گِرد هم آمدهاند و همهی کسانی که برای اعتراض در مقابل خانهی آدریانا تجمع کردهاند، بسیار کمتر از کسانی هستند که در سالنی در طرفداری از نظام پیشین( پینوشه) دور هم جمع شدهاند. گویی حضورشان در عرصهی سیاست به کمی فراموشی وابسته است تا این بار، به شکل خطرناکتری سر بر آوردند و سرهای آزادی خواهان را بر باد دهند.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
نظر شما
پربازدیدترین ها
- نگاهی به سریال پریا / یک عاشقانه نامتعارف
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- حقایقی درباره فیلم یک تکه نان به بهانه پخش آن از شبکه نمایش
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
آخرین ها
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین
- آغاز کنسرتنمایش «فرهاد» از هفته آینده





