سینماسینما، حبیب باوی ساجد
آیا مهم است خارج از متن رخدادهای یک فیلم و هر اثر هنری دیگری را بدانیم؟ آیا دانستن چنین چیزهایی می تواند یارای فیلمساز در فیلم ساختن باشد و نوعی آموزشِ فیلمسازی؟ مهم است بدانیم داریوش مهرجویی پیش از این که فیلم «هامون» را به این صورت بسازد، قرار بود با تهیه کننده ی دیگری و با بازی مجیدمظفری آن را بسازد، و بعد وقفه ایجاد شد و دوباره پیش تولید را با تهیه کننده ی دیگری و با بازی خسروشکیبایی ادامه دادند و نهایتأ «هامون» همین شد که هست، مهم است؟ مثلأ این که بدانیم داریوش مهرجویی برای تهیه فریمِ عینکِ دلخواه اش برای حمید هامون روانه بازار وعینک فروشی ها شده بود تا خود شخصأ فریم مورد نظرش را انتخاب کند، مهم است؟ مهم است که بدانیم عینکی که روی چشم های خسرو شکیبایی است، عینک خود شکیبایی بوده و این هم به پیشنهاد یکی از عینک فروش ها بود که در جواب به مهرجویی که گفته بود یک عینک با فریم مسخره می خواهیم، گفته بود از این عینکی که روی چشم این آقاست مسخره تر؟ و بعد مهرجویی فهمیده بود آب در کوزه است و او گرد جهان می گردد، و همان شد عینکِ حمید هامون، و حالا مهم است این را بدانیم؟ آیا مهم است بدانیم نقاشی های مهشید (بیتا فرهی) در گالری، نقاشی های خود داریوش مهرجویی است؟ مهم است بدانیم صدای آواز در آسایشگاه بیماران روانی، صدای رضا رویگری است؟ مهم است بدانیم وقتی هامون در جست وجو پی مریدش (علی عابدینی) از یک پیرمرد سراغ او را می گیرد، آن پیرمرد همان موقع فیلم برداری وسرصحنه انتخاب شد و در واقع یک نابازیگر است؟ آیا این که بدانیم بازیگرِ نقشِ علی عابدینی، در واقع خود واقعیِ حمید هامون است (یک تحصیل کرده خراباتی که چند جای دنیا را گشته است و زبانِ انگلیسی بلد است و ساز می نوازد و دوستِ قدیمیِ مهرجویی است) اما برخلاف حمید هامون، آشفته نیست و دَم را غنیمت می شمارد ونامش اکبر مشکاتی ست؟ و هامون که علی عابدینی را در ماشین می بیند، راننده کنارِ عابدینی، خودِ مهرجویی است و این نه حضورِ هیچکاکی، بلکه تنیده شده در متن است، و انگار این مهرجویی است که مرید هامون را به هر سویی که می خواهد می برد تا هامون را درپیِ آن به جایی که می خواهد بکشاند.
اصلأ این که فیلم نامه «هامون» را قبل از انقلاب مهرجویی نوشته باشد مهم است؟ مهم است بدانیم آشفتگیِ هامون را مهرجویی در قبل از انقلاب و در جریانِ جدایی از همسرش دچار شده بود؟ حالا این چند مورد از خارج از متن فیلم «هامون» را که فهمیدیم، بعدش چه می شود؟
این ها در فیلم ساختن بهمان کمک خواهد کرد؟ این که فهمیدیم مهرجویی می توانست با انتخاب مجید مظفری، فیلمش را از بین ببرد و ضمنأ شانسِ کشف خسرو شکیبایی پدید نمی آمد چقدر مهم است؟ چقدر مهم است بدانیم یک کارگردان آن قدر جزئیات فیلمش برایش اهمیت دارد که حتی می رود فریم عینک آدم اصلیِ فیلمش را خودش شخصأ انتخاب کند، چرا که باید با خُلق و خوی آدمِ فیلمش هم خوان باشد؟ چقدر مهم است که یک کارگردان تابلوهای نقاشیِ بازیگرش را خودش بکشد، چرا که درونیات آدم فیلمش را خودش می شناسد و برآمده از حال وهوای او باید باشد؟ حالا پرسشِ های اصلی این است: خارج از متن چقدر از متن مهم تر است، یا که همپای متن اهمیت دارد، و چرا اهمیت دارد، و آیا فهمیدن شان می تواند راهگشای فیلمساز باشد؟ اصلأ مهم است این چیزها را بدانیم؟
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- جشنواره تونسی به «کارون – اهواز» جایزه داد
- جایزه بهترین فیلم برداری تونس به فیلم کوتاه «البنات» رسید
- «البنات» به تونس میرود
- امیر نادری و ذات و زبان سینما
- «سامی» به ایتالیا میرود
- جشنواره عراقی از حبیب باویساجد تجلیل کرد
- کدام زندگی، کدام سینما؟
- جایزه بهترین کارگردانی جشنواره ایتالیایی به «سامی» رسید
- تحلیل بازیگری نیکی کریمی؛ شمایل زن فیلسوف و پرسشگر
- در ستایش سینمای بیچیز؛ همه چیز داشتن در عین بی چیزی
- «سامی»؛ روایتی انسانی از جنگ بیپایان
- نمایش «بانو»ی داریوش مهرجویی در بنیاد حریری
- میراثِ کودکی
- اکران نسخه مرمت شده یکی از فیلمهای مهم داریوش مهرجویی
- نگاهی به فیلم سینمایی «سامی»؛ دوربین به مثابه سمفونی برای سفری طولانی
پربازدیدترین ها
- نگاهی به سریال پریا / یک عاشقانه نامتعارف
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- حقایقی درباره فیلم یک تکه نان به بهانه پخش آن از شبکه نمایش
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
آخرین ها
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین
- آغاز کنسرتنمایش «فرهاد» از هفته آینده





