سینماسینما، محمد حقیقت
از بین کارگردانان ژاپنی که در فرانسه فیلم ساختهاند، بدون شک ریوسکه هاماگوشی با فیلم «ناگهان»، موفقترین آنها بوده است.
وی برای نخستین بار به تجربه تازهای دست میزند و دوربینش را در فرانسه میکارد تا از زندگی فرانسویان فیلمی بسازد. برای این کار، به شکل عاقلانهای (برخلاف برخی فیلمسازان خارجی آسیایی دیگر!) سناریویش را با همکاری خانم لهآ دیمنا، نویسنده فرانسوی (که پدرش فرانسوی و مادرش ژاپنی است و در فرانسه به دنیا آمده و تحصیل کرده)، نوشته است. این همکاری باعث شده که فیلم برای تماشاگران فرانسوی کاملاً قابل لمس و قابل فهم دربیاید که از امتیازات بزرگ فیلم است.
در «ناگهان»، مدیر یک خانه سالمندان، ماری لو با بازی خوب ویرجینی افیرا، یک تجربه جدید را پشت سر میگذارد که مربوط به زندگی سالمندان است. وی با وجود مقاومت برخی از کارکنان آنجا روبهرو میشود، ولی میکوشد فلسفه مراقبتی نوآورانهای را پیاده کند که بر شنیدن حرفهای ساکنان آسایشگاه و احترام به کرامت آنان استوار است و با مراقبتهای دلسوزانه، به همراه همکارانش، وظایفش را با نگاهی انسانی انجام میدهد. در بین سالمندان این آسایشگاه بزرگ، یک سالمند ایرانی هم وجود دارد که کمی حافظه خود را از دست داده است. (او مرا به یاد شاهرخ گلستان، عکاس و فیلمساز ۹۲ساله مقیم پاریس، انداخت که مدتی است در خانه سالمندان زندگی میکند.)
ماری لو در این زندگی، با تجربه سختی که پیش رو دارد، روزی با یک خانم کارگردان تئاتر ژاپنی، ماری (تاوو اوکاموتو)، آشنا میشود که برای به پرده آوردن نمایشی در فرانسه، گروه را همراهی میکند. در عین حال، به بیماری سرطان لاعلاجی مبتلاست و تنها چند ماه از عمرش باقی مانده است. ماری لو یکی از روزها که در راه بازگشت به خانه است، در متروی در حال حرکت، پسر جوانی را میبیند که به موازات مترو میدود و به او نگاه میکند. خانم لو پیاده میشود و به جستوجوی این پسر که گویی به کمک نیاز دارد، میرود. این پسر نیمهفلج، فرزند یک بازیگر تئاتر ژاپنی است که به همراه کارگردان ژاپنی نمایش، ماری، برای اجرا به فرانسه آمدهاند. طی آشنایی بعدی، آنها حرفهای زیادی از دو جهان متفاوت برای هم دارند و شبی طولانی را کنار رودخانه سن تا دیروقت میگذرانند.
پیش از این سکانس، در یکی از اتاقهای آسایشگاه و در حال غذا خوردن، ماری کلی درباره سیستم سرمایهداری برای ماری لو صحبت میکند و مثل معلم کلاس، روی تخته سیاه افکار خود را برای ماری لو با شکل کشیدن توضیح میدهد. در این صحنه، برای تماشاگر سؤال پیش میآید که این توضیحات برای چیست؟! آیا کارگردان بهتازگی کتابهای مارکس و… را خوانده؟
در اثر آشنایی بیشتر، رفتهرفته دوستی عمیق و غیرمنتظره میان دو زن شکل میگیرد. برخلاف تمام تصورات، از دل این مواجهه با بیماری و پایان زندگی، داستانی سرشار از امید و عمیقاً انسانی شکل میگیرد. این روایت از طریق گفتوگوهایی صمیمانه، به بررسی قدرت پیوندهای انسانی، مفهوم مراقبت از همدیگر و نیروی شنیدن میپردازد. این دو نفر با شکلدادن به پیوند دوستی عمیقی میان خود، برای «ممکن ساختن امر ناممکن» با یکدیگر متحد میشوند. فیلم همچنین به رابطه دوستی بین دو فرهنگ و به رابطه «وجود و مرگ» میپردازد؛ راجع به پایان زندگی حرف میزند، اما به مرگ منتهی نمیشود. اگرچه اثری پرحرف و خیلی طولانی است (سه ساعت و ۱۵ دقیقه)، اما بازتابی از نگاهها هم در آن هست که به تأثیر فیلم کمک میکند. میتوان گفت که «ناگهان» در حالوهوای آثار ژان اوستاش یا اریک رومر قرار میگیرد.
این فیلم که اقتباسی از مجموعه مکاتبات میان دو زن روشنفکر ژاپنی بوده است و سپس به فضای فرانسه آداپته شده، کارگردانش دلایل انتخاب فرانسه برای فیلمبرداری را توضیح میدهد: «فرانسه به لطف فیلمسازانی همچون ژان اوستاش و اریک رومر، سنتی دیرینه در ساخت فیلمهای متکی بر کلام دارد؛ آثاری که در آنها کلام گفتاری اولویت دارد، اما همچنان به عنوان سرگرمی شناخته میشوند. احساس کردم فیلمبرداری در فرانسه، بستر و مدیوم مناسبی برای پیادهسازی چنین رویکردی را فراهم میکند.»
هماهنگی و تعامل بین دو بازیگر زن باعث شد که در جشنواره فیلم کن امسال، آنها با دریافت جایزهای مشترک مورد تحسین و تقدیر قرار بگیرند.
این فیلم فرانسوی، مثل بسیاری از آثار اخیر اروپایی، محصول مشترک است؛ ۷۹.۸۶ درصد بودجه از فرانسه است، اما بلژیک ۱۰ درصد، آلمان ۱۰ درصد و بقیه آن را کمپانی ژاپنی سرمایهگذاری کرده است.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- ستایش سینمای ایران و کشف سینمای کریم لکزاده در جشنوارهای فرانسوی
- کوچ سینماگران ایرانی به اروپا و آمریکا/ چه اتفاقی در راه است؟
- تردید مخاطبان در تماشای فیلم چینی/ احساس خطر کمپانیهای هالیوود
- «نجات ما»؛ یکی از درخشانترین فیلمهای سال فرانسه
- روایت «نفرین توقیف» از مالیخولیای توقیف در سینمای ایران
- «دیگِر»؛ فیلمی که در یک صحنه تئاتر میگذرد
- کدام فیلمها اسکاری خواهند شد؟
- جشنواره ونیز ۲۰۲۶/ «کمی نور»؛ در شرایط ناامیدی
- «۱۵/۱۸» (محلی برای شفا)؛ صدای عصیان جوانان فرانسوی
- چگونه سینمای فرانسه در انتخاباتِ ریاست جمهوری۲۰۲۷ تاثیر میگذارد؟
- «اودیسه»ی نولان خوب است اما نه بیشتر!
- «گرما»؛ فیلمی درباره اضطراب قتل غیرعمد
- عباس کیارستمی؛ برجستهترین سینماگران ایرانی در صحنه جهانی
- بحث بر سر فیلمی که نخل طلا گرفت
پربازدیدترین ها
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
- درباره «بی همه چیز»؛ درامی پیچیده با شخصیتهایی چندلایه
- حقایقی درباره فیلم درباره الی
آخرین ها
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین
- آغاز کنسرتنمایش «فرهاد» از هفته آینده
- ورنر هرتسوگ «پیادهروی زندگی» را میسازد
- «استیسی کیچ» درگذشت
- پرویز پرورش درگذشت
- روایتی از «زوج ناجور» نیل سایمون در برج میلاد
- جشنواره تونسی به «کارون – اهواز» جایزه داد
- کانون کارگردانان سینمای ایران، نمایندهای در شورای پروانه ساخت ندارد/ شرکت نکردن در شوراهای ممیزی
- پنج فیلمنامه پروانه ساخت گرفتند
- میرکریمی، «رئیسعلی» را میسازد
- تالار وحدت میزبان «امیرکبیر» شد
- ۵ دقیقه برای افسون کردن، ۳۰ دقیقه برای متقاعد کردن؛ وقتی رمانها تهیهکنندگان سینما را مجذوب میکنند





