سینماسینما، علی اصغر کشانی
با رفتن هر یک از ستارگان سینمای فاخر فارسی یکی از ستون های بنای عظیم و معماری قدرتمند به جامانده از دوران طلایی صنعت سینمای عامه پسند ایران ناپایدار و سست می شود. نوری کسرایی یکی از همان ستون هاست که با وجود عمر کوتاه بازیگری اش تجربه های ارزشمندی به سینمای پر تماشاچی آن دوران عرضه کرد. بازیگر شاخصی که با فیلم پنجره جلال مقدم وارد عالم بازیگری شد و در مدت زمانی کوتاه در فیلمهای کارگردانان بنامی از بهمن فرمان آرا، محمد متوسلانی، امیر نادری، پرویز صیاد و ایرج قادری گرفته تا امان منطقی، امیر شروان، رضا صفایی، پرویز نوری، علیرضا داود نژاد و شهیار قنبری هنر نمایی کرد. بازیگری که به واسطه تنوع نگاه کارگردانان سینمای آن سالها این شانس را پیدا کرد که بلافاصله پس از حضورش و تا انتها در نقش اصلی، پارتنر بهروز وثوقی، سعید راد، منوچهر وثوق، پرویز صیاد، ایرج قادری، رضا بیک ایمانوردی، همایون، مشایخی، رشیدی و فنی زاده ظاهر شود. او در همان مدت زمان کوتاه فعالیتش بلافاصله محبوب تماشاچیان و تهیه کنندگان سینما شد، به طوری که بازی او به ترتیب در سال ۱۳۴۹ یک فیلم، ۱۳۵۰ یک فیلم، ۱۳۵۱ دو فیلم ۱۳۵۲سه فیلم ۱۳۵۳ سه فیلم ۱۳۵۴ چهار فیلم، ۱۳۵۵چهار فیلم و سالهای ۱۳۵۶ و ۱۳۵۷ در مجموع دو فیلم از او به روی پرده رفت که نشان از رشد بی وقفه او در دوران کاری اش دارد.
نوری کسرایی سال ۱۳۴۹ در فیلم پنجره نقش دختری کاباره ای به نام ترانه را بازی کرد که پس از آسیب دیدن از سوی جوانی کارگر در پی تامین مخارج سقط جنین، مانعی برای رسیدن دو دلداده داستان به هم می شود و در پیچ و خم این راه جانش را از دست می دهد. او پس از آن نقشِ تلخ، وارد فضای طنز داستان صمد و قالیچه حضرت سلیمان شد و در نقش دختری فریبکار که بیگانگان به او ماموریت می دهند تا قالیچه با ارزش پیرزن روستایی(مادر صمد) را از چنگش در بیاورد، بازی کرد. کسرایی در آب نبات چوبی هم به عنوان اثری اجتماعی، نقش زنی معروفه که از آدمهای اطرفش صدمه می خورد را بازی نمود. پس از آن در فیلم تخیلی و طنز صمد و فولادزره دیو به هیات زن خوشگذرانی درآمد که تصور می کرد فولادزره خود را به شکل جوانان امروزی درآورده است. در فیلم تلخ و پلشت تنگنا او در نقش پروانه، نامزد جوانی فراری ظاهر شد. در تنگسیر هم نقش شهرو، همسر زایرمحمد که درصدد مطالبه اش از تعدادی بازاری جان به کف می شود را ایفا کرد. نوری کسرایی پس از آن در تیغ آفتاب دوباره در نقش زنی معروفه به نام محبوبه ظاهر شد، اما این بار در پرسونای زنی که باعث امید یک قاچاقچی به ترک خلاف می شود و به او کمک می کند تا از پاپوشی که برایش دوخته شده، بگریزد. در فیلم سازش نقش زیبا، دختری جوان را بازی کرد که اعضای اصلی انجمن محل پاسوز او می شوند. پس از آن در نقشی عجیب و دشوار، رُل فخرالنسا همسر شازده که با ستم موروثی خاندان قاجار زجرکُش می شود را در فیلم شازده احتجاب بازی کرد. او در مسلخ نقش زنی کافه ای که اخاذی اش از دو دوست باعث به هم خوردن رابطه آنها و متلاشی شدن زندگی یکی از آن دو و باعث کشمکشهای مرگ آور می شود را ایفا نمود. درفیلم جنجال، کسرایی نقش سامیه دختری کاباره ای را بازی کرد که جوانی پولدار و عیاش را که همسرش را رها کرده به پای میز قمار می کشاند. او در فیلم قسم دوباره در نقش دختری کاباره ای بنام مریم ظاهر می شود با این تفاوت که این بار بر حسب تصادف جاپای همسر خطاکار جوانی درستکار می گذارد و نقش مادر را برای فرزند او ایفا می کند وبا کمک او دست از کاباره می شوید. در فیلم شاخص و هوشمندانه شاهرگ، او نقش گُلی دختر مرشد محل را بازی می کند که لوطی محل پس از کاباره ای شدن او و همچنین پس از کشمکش های ظاهری و ساختگی، در پی سر به راه کردن اوست. در فیلم رفیق کسرایی نقش اقدس دختری تازه به تهران رسیده و ناآشنا به شهر که سر از مکان های ناجور در می آورد را بازی می کند که باعث سو تفاهم دو رفیق خاطرخواهش می شود. در فیلم مردی در آتش او در نقش شکوه، دختر رییس کارگاهی ظاهر می شود که توسط جوانی حریص اغفال و توسط رقیب او سر و سامان می یابد. در فیلم شام آخر نقش خورشید زنِ غریبهِ شوهر مرده ای را بازی می کند که در پی فروش اثاثیه و رفتن از شهر با جوانِ همسر از دست داده ای همراه و سپس از او جدا می شود. در فیلم سه نفر روی خط در نقش پروانه که مورد توجه مرد متمول و راننده اش است بازی می کند، شخصیتی که پس از سپری کردن مدت زمانی در پی دوستی قدیمی این دو دلداده که ضد هم هستند را ترک می کند. در فیلم هوس هم نقش زنی را بازی می کند که مورد توجه مهندسی خانواده دار است و مشکلاتی برایش بوجود می آید. در شارلوت به بازارچه می آید او نقش اکرم دختری از فرنگ بازگشته را بازی می کند که با دوستان فرنگی اش درگیر مشکلاتی می شوند و پس از این که رفتارشان خشم اهل محل را برمی انگیزد، با پدر و برادرش دچار مشکلاتی می شود، مشکلاتی که انتهایی مرگبار برایشان در پی دارد.
نوری کسرایی در متن آثارش، اغلب نقش زنی ستم دیده از اجتماع را بازی کرد، زنی که حضورش بسیار کُنشمند، ضلع سوم مثلثی را ایجاد نمود که یا آسیب زننده به کانون خانواده یا نجات دهنده یا تغییر دهنده آن بود، زنی که اثر وضعی مستقیم و پیش برنده ای روی شخصیتهای پیرامونش داشت؛ کسی که گاه شیطان صفتانه، فریبکارانه و اغواگرانه یا در پی از راه بدر کردن، گمراه نمودن و صدمه زدن به کانون خانواده بود و یا با سیمایی الهه گون، فرشته خو و پاک نهاد در پی نجات خود از منجلابِ ناخواسته زشت کرداری بود که شرایط برایش ایجاد کرده بود و سینمای ارزنده فارسی ایران چه حساب شده از این بازیگر توانا و خوبرو با هدف اخلاق گرایی و عبرت آموزی بر تماشاچیان دورانش اثر می گذاشت و با هدف ساختن خانواده ای سالم و جامعه ای عاری از پلیدی بهره می برد.
برچسبها: نوری کسرایی
لینک کوتاه
نظر شما
پربازدیدترین ها
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
- «غریزه»؛ وقتی همچون تبعیدی از شهر خود میگریزی
- با انتشار بیانیهای اعلام شد؛ دلایل کنار گذاشتن نوید محمدزاده به روایت سازندگان تئاتر «آرش»
- «زن ناشناس» ساخته آرتور هراری، موفق در گیشه
آخرین ها
- یادداشتی بر بیضاییخوانی؛ تاریخ فقط با نامهای تازه تکرار میشود
- جواد مجابی درگذشت
- نگاهی به موسیقی فیلم «استخر»/ ناظرِ آرام صحنهها
- «۱۵/۱۸» (محلی برای شفا)؛ صدای عصیان جوانان فرانسوی
- حسین وخشوری دبیر اولین جشنواره فیلم فجر و مدیرمسئول هفتهنامه سینما درگذشت
- سینمای تینایجری در ایران/ از دهههای دور تا «تهران کنارت» و «بیداد»
- همزمان با برگزاری ونیز ۲۰۲۶/ آلبرتو باربرا: جشنواره امسال نسبت به سالهای گذشته سیاسیتر است
- پس از کسب چهار جایزه بینالمللی/ ادامه حضور جهانی « این صداها واقعیست» در هشت جشنواره
- مستند «زعفران»؛ زیبایی، توازن و جهانی فراموش شده
- «نفرین توقیف» راهی جشنواره فیلم لندن میشود
- نخستین نمایش جهانی «در جاده با کیارستمی» در بوسان
- اندیشکده خانه تئاتر تاسیس شد
- نمایش «سر به سر» در جشنواره کره جنوبی
- «کوری»؛ وقتی جنایت از یک فرد به شبکه قدرت و سکوت میرسد
- سیکل معکوس نظارت و سانسور بر سینما
- مادری با سه فرزند هنرمند / خاویر باردم: خوششانس بودم که او مرا بزرگ کرد
- جشنواره فیلم بوسان ۲۰۲۶؛ نخستین اکران فیلم مجید مجیدی و نمایش ۵ فیلم ایرانی
- «ضیافت» به پروژه بیضاییخوانی رسید/ «اژدهاک» دوباره خوانده شد
- «استوار ساقی»، «باگ» و «چمدان آبی» در جشنواره احمدآباد هندوستان/ نمایش ۶ انیمیشن
- جایزه بهترین فیلم برداری تونس به فیلم کوتاه «البنات» رسید
- «زن ناشناس» ساخته آرتور هراری، موفق در گیشه
- همچون غرش شیری باستانی که در درهای خواب رفته به گوش میرسد
- خوانشی چند لایه از فضا، فرم و سیاست در فیلم «انگل»/ معماریِ نابرابری
- با انتشار بیانیهای اعلام شد؛ دلایل کنار گذاشتن نوید محمدزاده به روایت سازندگان تئاتر «آرش»
- یک شکست برای فیلم ریدلی اسکات؛ «مرد عنکبوتی» به پیشتازی ادامه میدهد
- «امیرو»؛ پرترهای ناتمام از یک انسان طردشده
- رابطه سوژه و قدرت در «بیداد»/ آواز برای بازپسگیری سوژگی
- «بیداد»؛ وقتی مضمون از فیلم جلو میزند
- نگاهی به نمایش «ویکنت شقه شده»/ توپها برای که شلیک می کنند؟
- یادداشتی بر بیضایخوایی؛ تجربهای تازه با نسلی تازه





