سینماسینما، نیوشا صدر:
کیش و دریای آن زمانی از مشهورترین مراکز صید مروارید جهان بود؛ مرواریدهایی درشت، رنگارنگ با عمری دراز و کیفیتی مثالزدنی. بومیان این منطقه که خاکش برای کشتوکار بیشوکم سترون است و آسمانش کمباران، پیوسته برای صید، صید ماهی، صید مروارید، چشم به دریا داشتند و روزی خود را از آن میجستند.
رواج مرواریدهای پرورشی و کاسته شدن از ذخایر صدفهای مرواریدساز و تکیه بر اقتصاد نفتی، تنها چند دلیل از بیشمار دلایلی بود که زندگی بسیاری از بومیان را دگرگون کرد، گرچه چشمهای آنها هنوز برای رسیدن روزی به دریا خیره مانده و دستهایشان هنوز به همان سو دراز است.
کیش لقب منطقه آزاد تجاری را یدک میکشد؛ لقبی که تداعیکننده جذب سرمایه است، تداعیگر افزایش درآمد، کارآیی اقتصادی و فرصتهای اشتغال. اما این لقب و عباراتی که در پی آن میآید، برای بومیان این منطقه چه در بر داشته است؟ به گمانم تقوایی تمامی اینها را بهسادگی و روشنی در یک واژه خلاصه کرده است؛ مقوا.
با قدم زدن و عبور از هتلها و پاساژها و مراکز تفریحی و توریستی کیش، به خیابانها و کوچه پسکوچههایی پا میگذارید که محل زندگی بسیاری از بومیان است و بیشترین چیزی که پس از شگفتزدگی از تضاد هضمناشدنی شکل و شمایل ساختمانها و ساختار شهر خود را به رخ عابران میکشد، فراوانی بچههای کوچکی است که با ظاهر و لباسی که بهروشنی خبر از حال و روز خودشان و وضعیت اقتصادی والدینشان دارد، میان خاکوخل میدوند و بازی میکنند. در تمامی این لحظات و حین تماشای تمامی این صحنهها، واژه مقوا دلالتهای متنوع و متفاوتی مییابد.
همه چیز در نام خلاصه شده است. برچسب منطقه آزاد تجاری برای بومیان، همان نام مهرشده بر مقوای محصولات است. آنها ناگزیر زندگی پیشین خود را بر بستری ناامن از این نامها گستردهاند؛ نامهایی که همچنان از دریا میرسد، اما غریبهاند، دیگر نه روزیرساناند، نه برخاسته از ذات بخشنده و پرورنده دریا. اینبار دریا تنها واسطه رسیدن آنهاست.
این نامها سقف میشوند و پنجره میشوند و دیوار میشوند، اما همچنان مقوا باقی میمانند.
تقوایی در «کشتی یونانی»اش حرف سادهای میزند، بیشوکم مستقیم و دور از پردهپوشی و پیچیدهگویی، و بر آن با عباراتی با این مضمون که، چه آن را بپسندیم چه نه، در ساختار فرهنگی این مردم معنای ویژهای دارد، موکد میکند: زنت رو میخوای یا مقوا رو؟
و خب… تعلل مرد نشان میدهد که انتخاب چندان هم کار سادهای نیست؛ گرچه حتی اگر او نیز میان مقواها و همسرش، زن را برگزیند، اهمیت چندانی ندارد. دریایی که پیرامون او را گرفته، فرصت انتخاب را از او ستانده است؛ قوطیهای خالی در راهاند.
ماهنامه هنر و تجربه
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- بهترین سریالهای ایران بر مبنای مفهوم ابرکاراکتر
- «کاغذ بیخط »؛ فیلمی روشنفکرانه با نگاهی فلسفهگرا
- همگام با بهروز وثوقی در قلههای بازیگری
- اولین نمایش نسخه مرمتشده «کاغذ بی خط» در موزه سینمای ایران
- به بهانه زادروز کیارستمی، شهیدثالث، تقوایی و پناهی؛ چهار شیوه برای دیدنِ جهان
- تولد هفتادسالگی سینمای هنروتجربه
- برای بهرام بیضایی/ اسطوره همیشه زنده
- مقایسه فیلمنامه «کوچک جنگلی» تقوایی با سریال افخمی/ از پژوهشِ روایتمحور تا روایتِ موردپسند صداوسیما
- در ژرفای اندیشهها و آرمانهای ناصرتقوایی/ برای رسم عاشقکشی و مرگ خاموشِ بزرگان
- سیر تحول قهرمان و جبر محیط در سینمای ناصر تقوایی: از «صادق کرده» تا «ناخدا خورشید»
- وقتی درختان شهر در جشنواره شهر موضوعیت ندارد
- ترکیببندیِ بحران: واکاوی منطق قاب، نور و مونتاژ در نخستین فیلم تقوایی
- «ای ایران»؛ تابلوی یک ملت در قاب ماسوله
- محسن امیریوسفی: آقای تقوایی عزیز! شما هنوز هم ناخدای کشتی سینمای مستقل ایران هستید
نظر شما
پربازدیدترین ها
- نگاهی به سریال پریا / یک عاشقانه نامتعارف
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- حقایقی درباره فیلم یک تکه نان به بهانه پخش آن از شبکه نمایش
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
آخرین ها
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین
- آغاز کنسرتنمایش «فرهاد» از هفته آینده





