سینماسینما، رضا صائمی
سینمای هنر و تجربه، در این پنج سالی که از عمرش میگذرد، بارها شاهد نمایش فیلمی بوده که نه فقط از سوی مخاطبان خاص، که از سوی سینماگران خاص و صاحبنام نیز مورد توجه و تایید قرار گرفت و به اعتبار و توصیه آنها، مخاطبان بیشتر به تماشای آن فیلم نشستند و حتی منتقدانی که کمتر اهل تماشای فیلمهای هنر و تجربه بودند نیز پایشان به سینمای این گروه باز شد. آخرین نمونه آن رخشان بنیاعتماد و تقدیر از فیلم «زغال» به کارگردانی اسماعیل منصف بود. خوانش صحبتهای این کارگردان و مستندساز اجتماعی درباره فیلم «زغال» واجد برخی مولفهها و نشانههایی بود که میتوان از پس آن، چشماندازی از سینمای متفاوت و تازه را صورتبندی کرد؛ سینمایی که گروه هنر و تجربه نیز در جهت رشد و بالندگی آن تلاش میکند و اساسا وجود آن فرصتی برای دیده شدن این جنس از آثار سینمایی است. چنانکه بنیاعتماد هم در مراسم آیین رونمایی فیلم «زغال» به این نکته اشاره کرد و گفت: «خیلی خوشحالم که یکی از فیلمهای مورد علاقهام را بالاخره امشب بر پرده سینما میبینیم. انشاءالله خدا پنجره هنر و تجربه را همینجور گشوده حفظ کند که فرصت اکران به فیلمهای متفاوت و دوستداشتنی میدهد. آثاری که در اکران عمومی به دلایل بسیار امکان دیده شدن را پیدا نمیکنند.»
بنیاعتماد که در تدوین این فیلم به اسماعیل منصف کمک کرد و مشورتهای راهگشایی داده بود، یکی از امتیازهای خوب فیلم را تهرانگریزی و خروج از لوکیشن و قصههای شهری و آپارتمانی دانست که هم به ساختار بصری فیلم فرمی تازه بخشید و هم امکان هوایی تازه در سینمای ایران را فراهم کرد. این ویژگی به خلق خلاقانه فضا و لوکیشن متفاوت در فیلم منجر شده که نقش مهمی در شکلگیری زیباییشناسی تصویری آن دارد. جالب اینکه فیلم به زبان ترکی تولید شده و از بازیگران چهره و شناختهشده استفاده نکرده، اما قصه و روایت آن از این قابلیت برخوردار است که مخاطب را با خود همراه کند. خود قصه و موقعیت اخلاقی-دراماتیک آن به مثابه امتیاز مضمونی و قصهپردازی قابل توجه و تامل است. بنیاعتماد درباره ویژگیهای این فیلم گفت: «به نظرم امتیاز این فیلم اصلا محدود به فضا، زبان و لوکیشن متفاوت نیست. البته وقتی اولین بار فیلم را دیدم، گفتم یک هوای تازه در سینماست و بهشخصه بسیار لذت بردم. چهرهها و فضاها طراوت و تازگی دارند. کشور ما انگار فقط تهران و آپارتمانهای بالای شهرش شده است. فیلم جدا از این ویژگیها، خیلی خوب است. خوشحالم که اسماعیل منصف به عنوان یک سینماگر بسیار خوب، فیلمش را ساخت. ساختن فیلم حق کسانی مانند منصف است که جدی و مسئولانه در سینما، تجربههای خوبی داشتند.»
به نظر میرسد دو مولفه مهم را میتوان در اسماعیل منصف ردیابی کرد که در موفقیت او در فیلمسازی موثر بوده است؛ یکی تجربه ساخت فیلمهای کوتاه که حضور در جشنوارههای گوناگون را در سطح جهان تجربه کرده و دیگری سابقه و تجربه او در تدوین. او به تدوین فیلمهای مستند و فیلمهای داستانی سینمای مستقل پرداخته است، از جمله: فیلمهایی همچون «من میخوام شاه بشم»، «آهستگی»، «بَرد»، «پریدن از ارتفاع کم»، «بدون مرز»، «دمیرچی» و همین «زغال». در واقع جهان سینمایی منصف بازنمایی و روایتی از جهان زیسته و فردی خود اوست و میتوان رگههای پررنگ دغدغهها و سلیقه شخصی او را در فیلمهایش جستوجو کرد، که درنهایت به شکلگیری سینمای مستقل و متفاوت او کمک کرده است. همین نگاه مستقل دستکم در تولید محتوا و فرم، همان ویژگی و امتیازی است که کارگردانی مثل رخشان بنیاعتماد را بر سر شوق میآورد و همان نگاهی است که برای سینمای هنر و تجربه یک ویژگی و مولفه ارزشمند برای نمایش آثاری است که هوای تازه به سپهر سینمای ایران میدمد. بدیهی است همه فیلمهایی که بر پرده سینمای هنر و تجربه مینشیند، یک وزن و اندازه ندارند و قطعا همه آنها مصداق فیلمهای خوب نیستند. اما اغلب آنها آثاری هستند که تلاش کردهاند دست به تجربهگرایی بزنند و در واقع تجربه متفاوتی در فیلمسازی را در برابر دیدگان مخاطب بگذارند. فیلمهایی از جنس «زغال» را میتوان فیلمهای کالت هنر و تجربه دانست که میتواند شاخصی برای سنجش و الگودهی برای تولید آثاری باشد که این گروه سینمایی به دنبال آن است. نکته کلیدی صحبتهای رخشان بنیاعتماد درباره فیلم «زغال» این بود که این فیلم یک هوای تازه در سینماست. سینمای ما بیش از اینها به هوای تازه نیاز دارد و گروه هنر و تجربه یکی از مهمترین مجراهای دریافت و انتشار این هوای تازه است. برخی از شاخصهای این هوای تازه را میتوان در توصیف بنیاعتماد از ویژگیهای فیلم «زغال» استخراج کرد. از جمله رفتن به سراغ لوکیشن و جغرافیای جدید، فضاسازی متفاوت، بهرهگیری از زبانهای گوناگون، پرهیز از گرایش افراطی به فیلمهای آپارتمانی و بالاشهری، بهرهگیری از چهرههای متفاوت و البته حمایت از فیلمسازان مستعد و صاحب ایده. بنیاعتماد درباره اسماعیل منصف و ضرورت حمایت از کارگردانهایی مثل او گفته است: «خوشحالم که اسماعیل منصف به عنوان یک سینماگر بسیار خوب فیلمش را ساخت. ساختن فیلم حق کسانی مانند منصف است که جدی و مسئولانه در سینما، تجربههای خوبی داشتند.» نکته محوری این سخن این است که سینمای ما برای تجربه هوای تازه نیازمند سینماگرانی است که سینما دغدغه آنها باشد نه مشغلهشان.
منبع: ماهنامه هنروتجربه
![](/wp-content/themes/cinemacinema/img/tel.gif)
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- اولین کارگاه انتقال تجربه بسته انیمیشن «رویاهای رنگی» برگزار شد؛ امیدواریم اکران انیمیشن کوتاه ادامه پیدا کند
- نگاهی به کارنامه سینمایی رضا میرکریمی به بهانه اکران فیلم نگهبان شب
- شکاف تاریخی بین ادبیات /درباره کتاب گفتوگوهایی پیرامون اقتباس ادبی در سینمای ایران
- در اولین نشست «زیرمتن» مطرح شد؛ روایت «زالاوا» از جدال میان دو نظم/ باور به «جن» از واقعیت آن ترسناکتر است
- سینماتک خانه هنرمندان ایران برگزار میکند؛ «زیرمتن» با «زالاوا» کلید میخورد/ بررسی بینارشتهای فیلمهای روز
- واکنش سید رضا صائمی به برخی اظهار نظر ها درباره هوشنگ ابتهاج
- چاقوکشی برای رسیدن به حق!/ درباره لزوم فاصلهگذاری بین هنرمند و انسان خوب
- سینمای ایران از نفس افتاده است
- از تاریکی گفتن موجب روشنایی نمیشود/ سینمای ایران نیازمند فیلمهایی است با تم امید و جسارت
- روایت سید رضا صائمی و افشین علیار از فیلم «بی همه چیز»/ این فیلم ما را به تامل در رفتارهای خودمان وا میدارد
- تهیه کننده تلویزیون مادر خرج است نه تهیه کننده !/ گفت وگو با سید رضا صائمی
- ردّپای شجریان در سینمای ایران
- اخراجیها/ نگاهی به فیلم «خروج»
- بیحاصل!/ نگاهی به فیلم «خروج»
- گفتوگو با مهرشاد کارخانی/ جورقانیان عاشق واقعی سینما بود
نظر شما
پربازدیدترین ها
- یادداشت محمد حقیقت درباره جشنواره ونیز/ آیا شاهکاری در راه است؟
- در حال و هوای جشنواره ونیز/ انتظارها از آلمادوار بالا بود، اما…
- اعطای جایزه هفته منتقدان جشنواره ونیز به فیلمساز ایرانی/ صاحبان جوایز فیپرشی شناخته شدند
- در حال و هوای جشنواره ونیز/ جایزهای به لیدی گاگا میرسد؟
- «پیر پسر» در جشنواره لوکا/ فیلمی با بازی لیلا حاتمی و حامد بهداد مسافر ایتالیا شد
آخرین ها
- ۲ فیلم ایرانی در جشنواره دانشجویی اروگوئه رقابت میکنند
- شیر طلای ونیز به آلمادوار رسید
- جایزه افقهای اکسترای جشنواره ونیز برای نادر ساعیور
- اعطای جایزه هفته منتقدان جشنواره ونیز به فیلمساز ایرانی/ صاحبان جوایز فیپرشی شناخته شدند
- تلخی بیپایان/ درباره نمایش «ترور»
- برای رقابت در بخش بهترین فیلم بینالمللی؛ ۷ کشور دیگر فیلمهای اسکاریشان را معرفی کردند
- نخستین جوایز جشنواره ونیز اهدا شد/ «ماناس» و «آلفا» دو جایزه اولِ بخش مستقل ونیز را گرفتند
- «رها» با شهاب حسینی کلید میخورد
- اکران «شهسوار» از چهارشنبه
- پایان مأموریت «ناریا» در تهران
- بزرگداشت فرامرز قریبیان برگزار شد؛ دوستت دارم رفیق!/قریبیان یک چهره ماندگار فرهنگی است
- در حال و هوای جشنواره ونیز/ جایزهای به لیدی گاگا میرسد؟
- راهیابی «آخرین تولد» به پنج جشنواره بینالمللی
- قهرمانی تیم ملی کشتی فرنگی جوانان ایران در مسابقات جهانی با حمایت همراه اول
- یادداشت محمد حقیقت درباره جشنواره ونیز/ آیا شاهکاری در راه است؟
- «پیر پسر» در جشنواره لوکا/ فیلمی با بازی لیلا حاتمی و حامد بهداد مسافر ایتالیا شد
- چهار فیلم جدید با ترکیب تازهای از بازیگران روی پرده سینماها
- از «قیام» نتفلیکس تا آثار ایرانی در جشنواره بوسان
- حضور همراه اول در بزرگترین رویداد فناوری عراق
- با تمدید ۳ ساله قرارداد؛ همکاری دیوید فینچر با نتفلیکس در قالب ۴ پروژه ادامه دارد
- دبیر جشنواره موسیقی فجر: خیالتان راحت؛ موسیقی رَپ خطر ندارد!
- نشست تئاتر و آموزش با حضور صابر ابر، الهام کردا و ستاره اسکندری
- بزرگداشت فرامرز قریبیان برگزار میشود
- در حال و هوای جشنواره ونیز/ انتظارها از آلمادوار بالا بود، اما…
- جایزه ویژه جشنواره بلغارستان به «کیک محبوب من» رسید
- جایزه جشنواره ارمنستانی به «بختگان بیبخت» جایزه
- صدور مجوز برای ۴ طرح سریال نمایش خانگی
- آغاز جنگ ستارگان در ونیز از سوی منتقدان
- شاعری که روحش همه نیمایی بود؛ بدرقه محمدعلی بهمنی به خانه ابدی
- مینی سریال گریسلدا؛داستان یک ملکه شرور