سینماسینما، جابر تواضعی
خیلی اهل پیگیری اخبار نیستم. اما از نوشتههایی که در همین فاصله کمتر از نصف روز بعد از فوت زندهیاد جمشید مشایخی منتشر شده، فهمیدهام انگار چندبار تا حالا شایعه فوتش منتشر شده. نمیدانم داستان آن شایعهها چی بوده. داستانی که میخواهم برایتان بگویم، باید مال سال ۸۶ یا ۸۷ باشد.
آن روز صبح که رفتم روزنامه، یکی از بچهها گفت مشایخی فوت کرده. آدمحسابی بود و روی حرفش حساب میکردم. چندبار پرسیدم که مطمئن است؟ او هم قرص و محکم تأیید کرد و حتی منبعش را گفت. دوره ترک تازی وبلاگها بود و همه تلاش میکردند با گذاشتن مطالب دست اول مشتری جلب کنند. من هیچوقت وبلاگنویس حرفهای نبودم. روزنامه آنقدر وقتم را میگرفت که اگر هم میخواستم باشم، نمیتوانستم. وبلاگم – «زیر درخت انجیر»- بیشتر آرشیو همان چیزهایی بود که برای روزنامه جام جم و گاهی هم رسانههای دیگر مینوشتم. ولی با کمال فروتنی، باز هم بین دوستان و مخصوصاً بروبچههای منتقد و سینمایینویس اعتباری داشت.
بین قالبهای مختلف روزنامهنگاری، هیچوقت از خبر خوشم نیامده. اما نمیدانم چی شد که یکهو فکر کردم چرا اولین منبع انتشار این خبر من نباشم؟ نوشتم: «جمشید مشایخی، بازیگر پیشکسوت سینمای ایران درگذشت». بهعنوان سابقه خبر هم در یک پاراگراف، شرح مختصری از زندگی و اسم چندتا از کارهاش را ردیف کردم و تمام. دکمه انتشار را زدم و بلافاصله برای یک مأموریت زدم بیرون. نیمساعت بعد تلفنها شروع شد. دوستان خبرنگار از صحتوسقم خبر میپرسیدند و من هم با اطمینان کامل تأیید میکردم. اما بهمرور مدل تلفنها عوض شد. چند نفر با خود او تماس گرفته بودند و صحبت کرده بودند و این یعنی استاد زنده بود. در زندگیام هیچوقت اینقدر به نبودن کسی راضی نبودهام که آن روز. مانده بودم که این خرابکاری را چه طور رفعورجوع کنم. تا بعدازظهر به اینترنت دسترسی نداشتم. زنگ زدم به یوسف علیخانی که دغدغههای مشترکمان سر ادبیات و داستان و نوشتن ما را به هم نزدیک میکرد. رمز وبلاگم را دادم و گفتم آن پست را حذف کند.
اما تعلیق ماجرا تازه داشت شروع میشد. خبر رسید که در یک اقدام ضربتی، جمشید مشایخی مهمان همان شب برنامه «دو قدم مانده به صبح» است. فهمیدم ویروس شایعه غیرعمدم بیش از حد انتظار مرزها را درنوردیده که تلویزیون اینقدر ضربتی واکنش نشان داده. قلبم داشت از حلقم بیرون میزد. در طول تاریخ شایعهسازی، هیچوقت منبع اصلی انتشار شایعه اینقدر معلوم و در دسترس نبوده. و حالا من خوراک خوبی بودم برای بررسی ریشهای شایعهسازی برای هنرمندان. کسی که سرنوشتش میتوانست عبرت همه شایعهسازان تمام ادوار تاریخ باشد.
از اول تا آخر برنامه مثل بید پای تلویزیون میلرزیدم و خدا خدا میکردم. موضوع صحبت با استاد، درباره کلیت بازیگری و آثارش بود. فقط در پایان، مجری اشاره مختصری به موضوع کرد و مشایخی هم با لبخند و یک پاسخ غیرمستقیم از کنار ماجرا رد شد. تمام. خطر از بیخ گوشم گذشت.
یکی دو هفته بعد وقتی موج شوخی و متلک همکاران دور و نزدیک تمام شد، تلفن را برداشتم و با یک دنیا شرمندگی با خود استاد تماس گرفتم. خودم را معرفی کردم و اعتراف کردم منبع اصلی آن شایعه من بودهام. اینبار هم با لبخند و یک شوخی کوچک از کنار ماجرا گذشت. هیچی به هیچی. و اینطور بود که شایعهسازان بعدی تاریخ هم با عزمی راسختر به میدان آمدند. منتها چون باهوش بودند ردپایی از خودشان بهجا نمیگذاشتند که کار وارثانشان را سختتر کند.
مشایخی از نسل هنرمندانی بود که نسلشان در سینما و تئاتر رو به انقراض است و برایشان جایگزینی نداریم. قاعدتاً وقتی بعد فوت کسی برایش خاطره و مرثیه مینویسند، با لحن شوخوشنگ نمینویسند. ولی بهنظرم فوت کسانی مثل او خیلی غمانگیز نیست. بسیار خوششانس بود که با آثاری که از نظر استاندارد هنری سطح قابل قبولی دارد در خاطرهها ماند و مردم هم دوستش داشتند. این آخری برای یک هنرمند و مخصوصاً بازیگرجماعت که بیش از بقیه دغدغه «دیده شدن» دارند، نهتنها متاع کمی نیست که نهایت کمال است. او نمونه یک هنرمند عاقبتبهخیر است. تمام خودش را زندگی کرد و در حد وسعش به هر چیزی که باید رسید. هم قدر دید، هم بر صدر نشست. برای همین فکر میکنم جای افسوس نیست و وقتی جای افسوس نباشد، لحن شوخوشنگ هم مشکلی ندارد. خداش رحمت کناد.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- زنی که با گرگها میدوید/ بدرود خانم شهلا لاهیجی
- رونمایی از کتاب زنده یاد جمشید مشایخی / گزارش تصویری
- مراسم یادبود جمشید مشایخی و همسرش در اکران «بریکولاژ؛ زندگی نادر مشایخی» برگزار شد/ مشایخی: موسیقی و شعر از زندگی ایرانیان جدا نشدنی است
- برشهای کوتاه/ سکانسهایی از فیلم «گفت هر سه نفرشان»
- برشی از مصاحبه با جمشید مشایخی برگرفته از تاریخ شفاهی موزه سینما
- لوکیشن مقدس/ درباره سقاخانهها در فیلمهای سینمایی
- به بهانه ویدئوی رقص محمود شهریاری/ قِر به مثابه مقاومت و اعتراض
- محمد متوسلانی از جمشید مشایخی میگوید/ خاطراتی از رودخانه و جکوزی
- برای اولین جشن تولد بدون جمشید مشایخی
- شکستی زیبا از ادبیات!/ نگاهی به فیلم «شازده احتجاب»
- آیین نکوداشت زنده یاد جمشید مشایخی برگزار شد / همه عمر دیر رسیدیم
- آیین نکوداشت جمشید مشایخی / گزارش تصویری ۲
- آیین نکوداشت جمشید مشایخی / گزارش تصویری۱
- بزرگداشتی برای جمشید مشایخی در فرهنگستان هنر
- سردیس و پلاک خیابان جمشید مشایخی رونمایی میشود
نظر شما
پربازدیدترین ها
- نگاهی به سریال پریا / یک عاشقانه نامتعارف
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- حقایقی درباره فیلم یک تکه نان به بهانه پخش آن از شبکه نمایش
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
آخرین ها
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین
- آغاز کنسرتنمایش «فرهاد» از هفته آینده





