سینماسینما، فریبا اشوئی
ماهان و سایه در آستانه بر گزاری ۵ امین سال زاد روز فرزندشان، با چالش مهم و حیاتی در زندگی اشان روبرو هستند .چالشی که در انتهای روایت ،ناخواسته تبدیل به یک تراژدی تلخ می شود.داستان با خشونت و قتل استارت می خورد. اما قتل مورد نظر، دریک فیلم مستند اتفاق افتاده و این اتفاق هم سبب شده است تا مستندساز(ماهان) از کارش معلق شود.سکانس آغازین(سکانس قتل) با یک ریتم و ضرباهنگ بالا آغازمی شود اما در ادامه دیگر از نشانی از ان التهاب زود هنگام در فیلم نیست ودرام با ریتمی آرام ، به بیان ادامه روایتش می پردازد. پی رنگ اصلی داستان مردی بدون سایه شک،دودلی و عدم اعتماد است. رئیسیان با نگاهی ظریف و ژرفا نگر ازوجود افکارمنفی و متحجری سخن می گوید که ابتدا سوژه محافل فرهنگی و روشنفکری است، اما آهسته و آرام ازهمان دنیای جاری در فیلم مستند و یا دنیای آن دیگران متحجرِمورد نکوهش ، به درون زندگی عادی مستند ساز سُر می خورند. پی رنگ های فرعی و متنوع دیگری هم در فیلم مطرح هستند (رشد هُلدینگ های پولشویی،تاثیرات منفی media علی الخصوص اینترنت و فضای مجازی،خیانت،تحریمهای جهانی و بحران های ساخته دست فرصت طلبان) که می توانندهرکدام پیرنگ اصلی فیلم دیگری باشند.پیرنگهایی که اختصاصا به وضعیت نامتعادل و بیمارجامعه(توهم توطئه،خودبرتربینی،حسادت،گذشتهگرا بودن، نادیده انگاشتن حقوق کودکان و زنان، عدم تعادل اخلاقی و… ) اشاراتی جدی دارند .اما کارگردان توانسته است با مهارت و تجربه کافی و موثرش، در زمینه سینمای اجتماعی، همه این پی رنگ ها را زیر چتر روایت اصلی خود در سایه نگاه دارد و اجازه بُلد شدن(bold )به هیچ کدام ازآنها را ندهد.چونان که تا پایان روایت ،مخاطب با وجود این که از ریز و درشت عوامل بحران ساز آگاهی می یابد؛ اما طراحی درام (دراماتیزه شدن متن و محتوا)طوری پیش برودکه او(مخاطب) تا انتهای فیلم ،تنها به دنبال حل معادله دو مجهولی ماهان و سایه بماند.اما جدای ازنقشه ساختاری و اجرایی محتوا،مردی بدون سایه دربخش شخصیت پردازی، علی الخصوص شخصیت های فرعی داستان با نقصان ، کاستی و کم کاری جدی روبرو است. برای این فیلم که پرداخت اتفاقاتش به اندازه پرداخت شخصیت هایش مهم و کلیدی است(حادثه محور و شخصیت محور) ، کاراکترهایی مثل رویا ( زن آزاد میهمانی) یا پسردایی ماهان(او فیلم مستند ماهان را در فضای مجازی انتشار داده وعلت اصلی شکل گیری بحران و کشش درام از عمل او است ) تا پایان ماجرا همان طور کمرنگ و منفعل باقی می مانندوحتی زبان نشانه ها در فیلم هم ، باز تنوانسته این شخصیت ها را از زیر سایهِ سایه اصلی درام،رهایی ببخشد. مردی بدون سایه،هم می تواند پیامی به متر واندازه آیینه عبرت برای مخاطبانش به ارمغان بیاورد و هم قادر است در محدوده طبقه بندی های سینمای اجتماعی، فیلمی باشد با موضوع روانشناسانه(Psycho) که نمونه پروفشنال آن در ژانر سینمای اجتماعی ایران اگر نادر نبوده باشد البته محدود و انگشت شمار است.فیلم با یک اوج بالا آغاز و با یک شیب کند، آرام آرام به سمت یک فرود و پرتگاه هولناک گام بر می دارد . فرودی که موید ویرانی و تجلی یک تراژدی تلخ در نقطه پایانی درام است.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- سفری در مسیر شناخت
- چهل و سومین جشنواره فیلم فجر؛ داوران مسابقه سینمای ایران معرفی شدند
- علیرضا رئیسیان مطرح کرد؛ مرگ مغزی سینمای ایران بر اثر یک شوک غیرعادی
- معرفی اعضای هیات مدیره انجمن تهیهکننده-کارگردانها
- گفتوگو با علیرضا رئیسیان درباره مهمترین رویداد سینمایی کشور؛ جشنوارهای که انحصاری بود
- هیات مدیره جدید کانون کارگردانان سینما انتخاب شدند
- انتخابات انجمن تهیه کننده _ کارگردانان سینما برگزار شد
- فیلمی متفاوت نه البته بینقص/ نگاهی به فیلم «گزارش یک قتل»
- به بهانه درگذشت کامبوزیا پرتوی/ یادداشتهایی از مهرجویی، الوند، رئیسیان، توحیدی، تابش، حقیقی، صائمی
- نگاهی به فیلم «مردی بدون سایه»/ بدون لیلا هرگز
- چهار فیلم جدید به سینماها میآیند
- اعلام زمان اکران فیلمی با بازی لیلا حاتمی و علی مصفا
- نگاهی به «مردی بدون سایه» ساخته علیرضا رئیسیان / فیلمی بدون قصه
- به روایت یک شاهد عینی / نگاهی به فیلمهای دو روز نخست جشنواره/ از درخونگاه و مردی بدون سایه تا روزهای نارنجی و جاندار و آشفتگی
- یادداشتی بر فیلم مردی بدون سایه / خیانت، غیرت و تعصب
نظر شما
پربازدیدترین ها
آخرین ها
- هرم طلایی مصر به حبیب باوی ساجد میرسد
- سایت داوری «آیین هفت سال سینمای ایران» رونمایی شد
- گرشا رضایی به «امیرکبیر» پیوست
- آیدا پناهنده: دیگر سریال نمیسازم!
- فوت مدیر دوبلاژ و صداپیشه ایرانی؛ ناهید شعشعانی درگذشت
- پیش از جنایت؛ سینما و مسئولیت اجتماعی در برابر خشونت
- مستند «شهین» نمایش داده میشود
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر





