پایگاه خبری تحلیلی سینماسینما

سینماسینما، مهگان فرهنگ

چهره‌ی جنگ ها و درگیری ها در قرن بیست و یک به شکلی تغییر یافته و حتی دارای پیچیدگی هایی است که بیشترین پیامدهای عجیب، منفی و شرم آور را بر دنیا و قربانیان این حوادث گذاشته است. تبعات بوجود آمده از خشونت های اجتماعی یا سیاسی که جنگ ها، شورش ها، ناامنی ها و اعتراضات اجتماعی می تواند داشته باشد، عمیقترین تاثیرات را بر کودکان و نوجوانان و در نهایت جامعه تحمیل می کند و این در حالی است که آنها هیچ نقشی در شکل گیری این موارد نداشته اند. 

در شکلی جدید از جنگ ها و درگیری ها، سوء استفاده از کودکان و نوجوانان بواسطه سادگی و نابلدی آنها و حتی احساساتشان بسیار دیده می شود. 

بر اساس گزارش های دیده بان حقوق بشر هزاران کودک در سراسر جهان به عنوان سرباز در درگیری های مسلحانه خدمت می کنند. این پسران و دختران که برخی از آنها حتی ۸ ساله هستند در نیروهای دولتی و گروه های مخالف مسلح خدمت می کنند. آنها ممکن است در خط مقدم بجنگند، در مأموریت های انتحاری شرکت کنند و به عنوان جاسوس، پیام رسان یا دیده بان عمل کنند. گاهی دختران نیز به عنوان برده جنسی مورد سو استفاده قرار می گیرند. 

مستند «شغل جدید سربازان کودک» ساخته‌ی مادس السو کارگردان دانمارکی است که در ۲۰۱۶ ساخته و به نمایش در آمد و ۶۸ دقیقه است. فیلم توجه بسیاری را به نکاتی بسیار مهم درباب تجارت جنگ، بکار گرفتن سرباز از جهان سوم برای شرکت در جنگ های دیگر کشورهای جهان سوم، جلب می کند. السو روزنامه نگار دانمارکی است و سال ها وقت خود را صرف تحقیق در مورد این مساله کرده است و در این مستند به نمونه های بسیار خاص سربازان سیرالئونی در جنگ عراق و افغانستان (البته بیشتر عراق ) می پردازد. 

مستند کمی طولانی است اما بدلیل اینکه به تجارت سرباز بویژه کودک سرباز ها در جنگ ها می پردازد به خوبی و منظم پیش می رود و مخاطب تمایل دارد که ادامه‌ی ماجرا و اتفاق های زنجیره‌وار را دنبال کند، به همین دلیل ریتم فیلم حفظ می شود و اطلاعات را به خوبی در اختیار مخاطب قرار می دهد. کارگردان که خود مشتاق این موضوع است به سراغ بهترین افرادی که در این جریان نقش داشته اند رفته و حتی با مزدورانی که هنوز در سیرالئون زندگی می کنند و زمانی کودک سرباز بودند، نیز مصاحبه می کند. در انتها به وضوح به ما نشان می دهد، که آمارها درباره‌ی تعدد کودک سرباز ها نامعلوم است. 

فیلم به شرکت های خصوصی جنگ می پردازد، که با عنوان امنیت فعالیت دارند. چیزی که هنوز خیلی از مردم دنیا از آن بی خبرند و فکر می کنند که سربازان آمریکایی در عراق یا افغانستان و یا برخی جنگ های دیگر وجود دارد. همچنین فیلم قصد اصلی اش بیان کودک سرباز ها یا سربازان کوک است. یوری موسونی، رییس جمهوری اوگاندا در ابتدای فیلم درباره‌ی کودک سربازها می گوید: «اگر فکر می کنید جنگیدن بچه های ما را با مشکلات روبرو می کند، اشتباه می کنید، چون آنها برای جنگیدن تربیت می شوند.»

فیلم نقدی بر شرکت های نظامی امنیتی است که  در اصل از کودک سربازها و سربازان کشور های ضعیف با کمترین دستمزد و غذا و مکانی برای خوابیدن بر علیه دیگر کشورها استفاده می کنند. 

السو با مزدورانی که از جنگ عراق برگشته اند، گفتگو می کند و همه خاطرات خود را از اینکه به چه دلیل به این کار روی آوردند را می گویند. فقر و بقا مهمترین عامل برای این بچه ها و همکاری با فرماندهانی است که آنها را آموزش می دهند. همه‌ی آنها اظهار داشتند که این شغل ما بود. حتی به راحتی از قطع کردن دستان کودکان و آدم های دیگر می گویند و با جزییات آن را بیان می کنند. 

فیلم اشاره به بزرگترین پیمانکار سربازها AEGIS (ایجز) و شرکت های فرعی دیگری چون سیمیل، بیوولف سارسن و… دارد. 

تغییر شکل جنگ ها و تغییر رویدادها پس از ۱۱ سپتامبر به این شرکت ها قدرت و ثروت بسیاری بخشید و در فیلم نشان می‌دهد که چگونه افراد در راس سیاسی و نظامی به این سیستم ها وارد می‌شوند تا از جنگ ها منفعت مالی ببرند. 

در فیلم افرادی چون رییس جمهوری اوگاندا حضور دارد. همچنین کودک سربازان و مزدورانی که زمانی کودک سرباز بوده اند، استفان آرمسترانگ خبرنگار و نویسنده‌ی کتاب تجارت جنگ، پیتر سینگر نویسنده‌ی کتاب جنگجویان پیمانی، مایا مینستر کریستینسن استاد انسان شناسی دانشگاه دانمارک، سین مک فیت استاد دانشگاه جورج تاون و در بخش هایی رابرت اسپایسر که خود از افراد مهم در راس این شرکت هاست و در جنگ عراق نقش مهمی را داشته است را می توان دید.

مایا مینستر کریستینس درباره‌ی فرمانده‌ی اوگاندایی و نحوه‌ی آموزش و تفکراتی را که بیان می کند، می گوید و از مهمترین گفته هایش این است که این سربازان باید از میان اشراری که پتانسیل ایجاد مشکل در سیرالئون را دارند، استفاده شود، آنها را انتخاب  و به عراق بفرستند. 

فیلم نقد تندی است به جهان استعمار و بهره کشی انسانی که حالا چهره اش تغییر یافته است. شرکت های خصوصی نظامی-امنیتی و کودک سربازها را زیر سوال می برد و بر رابطه بین جنگ ها و شرکت های خصوصی جنگ افروزی و کودک سرباز ها بیشتر تاکید می کند. 

مدس السو، می تواند تاکید بر این موضوع را بیشتر کند و شاید بتواند روشنگری هایی در این زمینه داشته باشد. آنچه می تواند نگرانی هایی را بیشتر کند، گرفتار شدن کودکان به این ماجراست. در انتهای فیلم یکی از مزدوران جنگ عراق که کودک سرباز هم بوده به این اشاره می کند که کسی نگران مرگ من و جسد من نیست چون من یک مزدور هستم و اما جسد سرباز آمریکایی از عراق یا افغانستان برگشته، یک قهرمان است و در انتهای فیلم با یک سخنرانی از اوباما روبرو می شویم که:

تمام آمریکایی هایی که برای کشور خدمت می کنند، قهرمانند. ما مدیون فداکاری های آنها هستیم. 

فیلم به تباهی انسانیت و قربانی های اصلی جنگ ها می پردازد. فیلم تلنگری است برای اینکه بگوید، کودکان قربانیان اصلی جنگ ها هستند کودکانی که با وقوع جنگ و هر گونه درگیری و اعتراض به میدان مبارزه فراخوانده می شوند و این نباید در کودکی اتفاق بیفتد و علی رغم تمام ممنوعیت های بکار گیری کودکان و نوجوانان در جنگ ها و درگیری ها باز شاهد چنین اتفاق هایی هستیم.