پایگاه خبری تحلیلی سینماسینما

سینماسینما، آریو همتی

«ایستگاه متروک » (علیرضا رئیسیان) ۱۳۸۰ با بازی لیلا حاتمی، نظام منوچهری، مهران رجبی، محمود پاک‌نیت و… قصه درباره زوجی دارد که چند سالی از ازدواج آنها می گذرد و بچه دار نشده اند. آنها در یک سفر زیارتی به سمت مشهد می‌روند. فیلم «ایستگاه متروک» از آثار دارای ساختار آوانگارد سینمای ایران محسوب می شود. و در نوع سوژه های بیست گانه فرائیستی اثری سنت سوژه گرا است که به تفاوت جهان روستا ـ شهر، جهان طبقه متوسط و طبقه پایین و همچنین تفاوت های پوششی، موسیقیایی، شغلی، فضا و… می پردازد.

کاراکتر محمود که عکاس هنری نیز محسوب می شود می تواند از تمام پدیدار های زیبای طبیعی و انسانی عکس بگیرد و به همه با چشم ابژه نگاه می کند. اما کاراکتر زن با بازی لیلا حاتمی درگیر مباحث عاطفی با روستا و بچه های مدرسه می شود و دل کندن از آنها برای او سخت است همانگونه که بچه ها از او دل نمی کنند. خراب شدن ماشین فرصتی ایجاد کرده که زن با بچه ها در مدرسه ارتباط بگیرد و البته ارتباط عمیق عاطفی و این در شرایطی است که او سال ها بچه دار نشده است.

موسیقی دل انگیز سنتی در دل جاده و کویر و خانه های روستایی و مردمانی که ساده زیست، ساده پوش و البته فعال هستند. از زن حامله ای که برای تعمیر سقف خانه خود گل درست می کند تا مردی که به عنوان فروشنده وسایلی را برای روستاییان می آورد و آقای معلمی که هم تعمیر کار است و هم به بچه ها درس می آموزد. مسیر اشتباهی که محمود طی کرده فرصتی است برای در کنار هم نشستن المان های ابزاریک مدرن و سنت و همچنین اخلاقیات، نوع پوشش و جهان بینی مدرن و سنت و ما به عنوان مخاطب از یک فیلم جاده ای زیبای مفهومی لذت می بریم.

خود مفهوم سنتی زیارت ـ امام رضا (ع) ـ  به عنوان یک نقطه محوری در جامعه متکثر و متنوع سبب ایجاد مرکز افزایی روایی می شود. ابعاد متغیر معنایی به هر حال بعد ثابت و نقطه اتکای مرکزی قوی برای ارائه نیاز دارند که در این فیلم میسر شده است. چقدر دویدن بچه ها پشت ماشین محمود و همسرش به ایجاد لحظات عاطفی و گیرای بیشتر فیلم کمک کرده است.

فیلم «ایستگاه متروک» اثری به شدت تاثیرگذار است که از ابژه پنداری و دیگری دانستن هر غیر از خودی، به دگر سوژه گرایی حرکت می‌کند. کم کم زن فاصله خود را با مردم و مخصوصا بچه ها از بین رفته می بیند و سمت یک شدگی حرکت می کند.لیلا حاتمی بازی درون گرای درون ریز، نظام منوچهری بازی درون گرای برون ریز، محمود پاک نیت بازی برون گرای برون ریز و مهران رجبی بازی برون گرای برون ریزی ارائه داده اند. این فیلم اثری رئال و دارای سکانس های جذاب از کویر با تمام ناشناختگی آن است.