سینماسینما، افشین اشراقی _ صحنه سربه‌نیست‌کردنِ شهره (مرجان اتفاقیان)، نقطه عزیمتِ مناسبی برای بررسیِ دیالوگ‌گویی در فیلم است. شهروز پارچه‌ای را دور گردن شهره انداخته است و دارد خفه‌اش می‌کند. شهره فریاد می‌زند و کمک می‌خواهد اما در آوایش جز جرجر، نشانی از خفه‌شدن نیست. مونولوگ‌ها کامل و دقیق ادا می‌شوند، بدون ذره‌ای لغزش. کافی‌ست تصویر را ماسکه کنید و به تمنای شهره گوش دهید؛ واقعاً دارد خفه می‌شود؟
در سراسر فیلم کیفیت دیالوگ‌گویی همین‌گونه است. کوچک و بزرگ، در شرایط عادی و بحرانی، شیوا و رسا حرف می‌زنند. جالب‌تر این‌که، همه به‌طرز شگفت‌انگیزی حاضرجواب‌اند و همیشه پاسخی حاضر و آماده در آستین دارند که به وقت‌اش آن را بی‌درنگ و بی‌تپق تحویل طرف مقابل می‌دهند.
به نظر می‌رسد یکی از تاکتیک‌های فیلم برای همراه و درگیرکردنِ تماشاگران همین ریتمِ پرشتاب و بی‌سابقه دیالوگ‌گویی باشد. واژه‌ها بی‌وقفه از گوش مخاطبان سرریز می‌شوند و درنگیدن را از او سلب می‌کنند. این‌طور که پیداست خودِ نویسنده هم اسیر و مسحورِ تاکتیکِ مزبور شده و گره‌گشایی‌ها را فقط بر دوش گفتوگوها انداخته است. شخصیت‌ها روبه‌روی هم، نشسته و ایستاده، از رازها پرده برمی‌دارند: شاهین به زندان و ملاقاتِ شکور می‌رود. در خلال گفتوگوها شکور به او می‌گوید که تا اطلاع ثانوی یتیم است چرا که پدر و مادرش افرادِ دیگری‌اند. شهره رودرروی شاهین می‌نشیند و ماجرای کلیپ را «شرح» می‌دهد…
بله، هر فیلمی جهان و منطق خودش را بنا می‌کند (امیدواریم که هر فیلمی چنین کند)، در ضمن، وراج‌بودنِ شخصیت‌ها خود گواهی‌ست بر کوچکی و زنگ‌زدگیِ مغزهای‌شان؛ آن‌ها اغلب در حال بلغورکردن‌اند و به‌هیچ عنوان حرف‌شان را مزه‌مزه نمی‌کنند. اما این حد از حاضرجوابی و تسلط بر کلام، پذیرفتنی نیست.
مغزها… به‌طور کلی، فضای شنیداریِ پُرازدحامی دارد. ویژگی‌ای که در همان اوایل آشکار می‌شود: توأم‌شدنِ فریادِ شادی و موسیقی در صحنه پایکوبی؛ غرشِ مهیبِ موتورها در صحنه‌ای که مأمورِ نیروی انتظامی دارد خودرویِ به‌سرقت‌رفته را شناسایی می‌کند. به این‌ها اضافه کنید با لِولِ بالا دیالوگ‌گفتن و فریاد زدن و مهم‌تر از همه، سَیلانِ آواهای انسانی را (در این‌جا منظورِ نگارنده گفت‌وگو‌هاست، فارغ از معنای‌شان).
باندِ صوتی‌ای که ذکرش رفت، می‌توانست تناسبی داشته باشد با متن و جغرافیای آدم‌ها و شرایطِ درهم‌وبرهم و ملتهبِ زندگی‌شان. اما فیلم راه افراط را پیموده و از این حیث لطمه خورده است. مشکل به دیالوگ‌نویسی و دیالوگ‌گویی برمی‌گردد، و نه صدابرداری و صداگذاری.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- «استودیو صدای بِربِریَن»؛ فریادها و نجواها
- بازخوانی قهرمان، ضدقهرمان و آنتاگونیست در سریال «وحشی»
- سریال «وحشی»؛ الهامی واقعی از یک اسطورهی شوم
- «وحشی»؛ اولین حضور سریالهای ایرانی در تورنتو
- «پیرپسر»؛ جلوهی صوتیِ تأویلپذیر
- درباره «وحشی»؛ شاخ و برگ ندهیم
- وحشیسازی یا وحشیزادگی؟/ روایتی از داود اشرف و زخم فرودستان در «وحشی»
- شروین حاجیپور تیتراژ ابتدایی «وحشی» را خواند
- در آستانه انتشار سریال؛ پوستر رسمی «وحشی» رونمایی شد
- از ۲۵ فروردین؛ سریال هومن سیدی به شبکه نمایش خانگی میآید
- یک منبع ارزشمند/ نگاهی به کتاب «طراحی صدا برای فیلم»
- صدا در حاشیه/ ادبیاتِ سینمایی و تدوین چگونه صدا را به حاشیه راندهاند
- «جنگ جهانی سوم» به هلند می‌رود
- نامزدی جنگ جهانی سوم در سه رشته در دومین دوره جوایز سپتیمیوس آمستردام
- چهارمین جایزه بین المللی محسن تنابنده برای فیلم جنگ جهانی سوم از جشنواره فانتاسپوآ برزیل
نظر شما
پربازدیدترین ها
- یک پایان بد برای یک سریال قابل قبول/ یادداشت احمد میراحسان بر پایانبندی سریال «نجلا»
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
- کوچ سینماگران ایرانی به اروپا و آمریکا/ چه اتفاقی در راه است؟
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
آخرین ها
- روایت اسکورسیزی از سرنوشت یکی از پروژههایش؛ چرا «کلئوپاترا» با بازی آنجلینا جولی ساخته نشد؟
- برندگان جوایز آسیا پاسیفیک ۲۰۲۶ معرفی شدند
- محمدرسول صادقی مدیرعامل هنروتجربه شد
- کوچ سینماگران ایرانی به اروپا و آمریکا/ چه اتفاقی در راه است؟
- برای محسن راستانی/ حیرت
- نگاهی به نمایشنامهخوانی «کارنامهی بندار بیدخش»/ خردمندِ دربندِ رویینه دژ
- ایدفا۲۰۲۶؛ ایرانیها تریلر رسمی مهمترین جشنواره مستند جهان را ساختند
- «پاتریک استوارت» درگذشت
- جوایز ایدا؛ فهرست اولیه برترین مستندهای سال معرفی شد/ «روباه و ماه صورتی» در میان مدعیان
- همزمان با روز جهانی انیمیشن؛ رونمایی از نخستین انیمیشن «دستساز» جهان
- انتشار ۱۱ قطعه باکلام و بیکلام با ۱۶ نوازنده مطرح و ۴ خواننده
- مسیری تازه برای بازآفرینی حماسه ملی ایران؛ «شاهنامه» در راه است
- معرفی هیئت داوران بخشهای جشنواره بینالمللی فیلم مقاومت
- تهیهکننده «امیرکبیر» معرفی شد
- «یک ساعت از آن روز»، روایتی از ایرانِ این روزها
- محکومیت جعفر پناهی به ۵ سال حبس و ۲ سال ممنوعیت خروج از کشور
- سینمای ایتالیا؛بازگشت مخاطب و جستوجوی هویت تازه
- خوانشی سینماتیک میان خاطره، هویت و زوال یک خیابان/ خیابانی که از حافظه آدم‌ها عبور می‌کند
- «بُت»؛ طوفانی که به پا نشد
- یک فرش قرمز بارانی/ جشنواره فیلم توکیو ۲۰۲۶ آغاز به کار کرد
- جشنواره توکیو جایگاه جهانیاش را ارزیابی می‌کند
- پنج فیلمنامه مجوز ساخت گرفتند
- محسن راستانی پرکنتراست بود/ خلاق، دقیق و جسور
- به یاد محسن راستانی؛ ممنونم برای عکسهای درجه یکتان
- تردید مخاطبان در تماشای فیلم چینی/ احساس خطر کمپانیهای هالیوود
- آنجا که اسطوره از حصار زمان رها می‌شود
- محسن راستانی درگذشت
- «بت»؛ روایتی پلی فونیک از انسان در وضعیت آیکونیکال
- ایران و جایزه نوبل ادبی
- این یک سفر جهنمی است؛ حمایت سازنده «تلماسه» از فیلم ایناریتو
