سینماسینما، محدثه واعظیپور
مناسبات و معادلات زندگی در ایران روز به روز پیچیدهتر میشود. در شرایطی که پایتخت وضعیت قرمز دارد و مبتلایان به کرونا، افزایش مییابند، سینماها و فضاهای فرهنگی و تفریحی بازگشایی میشوند. در حالی که فشار اقتصادی، عامل اضطراب و نگرانی بخش وسیعی از جامعه است، قیمت بلیت سینما افزایش یافته. یکی از مسئولان ارشاد میگوید این افزایش قیمت جای دیگری کلید خورده. احتمالا از فشار سینمادارها حرف میزند. یعنی همانها که بیتوجه به وضعیت شیوع کرونا یکی یکی سالنهای سینما را باز میکنند. قدرت سینمادارها یا حامیان بازگشایی سالنهای تئاتر آنقدر زیاد شده که مشکلات وزارت بهداشت نادیده گرفته میشود؟ یعنی سینما رفتن برای این مردم خسته، افسرده و ناامید آنقدر حیاتی است که بیتوجه به پیامدهایی که جامعه پزشکی با انبوهی بیمار مبتلا به کرونا با آن مواجه خواهد شد باید سالنهای سینما را باز کرد؟ این مدیریت جزیرهای تا کی ادامه خواهد داشت؟ این سیطره بیچون و چرای پول، رابطه و باندبازی؟ این کتمان واقعیتی که همه میدانیم و از باورش طفره میرویم.
سینماها بازگشایی میشوند چون بزرگترین سینمادار دولتی و سینماداران خصوصی بانفوذ که ردپایشان همه جا هست به سازمان سینمایی فشار میآورند. بدون این که یک مدیر فرهنگی حواسش به این نکته باشد که کادر درمان، بیمارستانها و حتی ذخایر دارویی ما تاب و تحمل حجم وسیع بیمار را ندارند و ما با تشویق مردم به بازگشت به زندگی عادی، عملا بسیاری از آنها را به پرتگاه مرگ نزدیک کردهایم. با برگزاری سمینارهای بچهگانه در سینماهای شهرهای مختلف و دادن چند ماسک به مدیران این سینماها هم کرونا را شکست ندادهایم بلکه، سندسازی کرده و واقعیت را جور دیگری وانمود کردهایم.
در این فضای آلوده و در حالی که کرونا سایهاش را از روی زندگی و روابط ما برنمیدارد «شنای پروانه» یکی از مهمترین فیلمهای جشنواره پارسال، روی پرده رفته. فیلمی تلخ و تکان دهنده که سویه تاریک زندگی در این جامعه را نشانمان میدهد. فیلمی که امید میرفت یکی از پرفروشهای امسال باشد اما تعطیلی طولانی مدت سینماها، وضعیت اکران آن را تغییر داد. بدون این که بخواهم تشویقتان کنم به دیدن فیلم در سینما، باید اعتراف کنم تماشای «شنای پروانه» حالا و در حالی که چند خبر داغ از قتلهای خانوادگی فضای جامعه را ملتهب کرده ضروری است و چقدر کارکرد دارد. خشونت عریانی که در فیلم موج میزند و زمان تماشای آن در جشنواره فکر میکردم از ما دور و کمی اغراقآمیزاست، حالا نزدیک و قابل باور به نظر میرسد. وقتی به یاد رومینای چهارده ساله میافتم که با داس کشته شد یا ریحانه که پدرش با خونسردی او را کشت. مهم نیست دیدگاههای ضد زن یا بهتر بگوییم ضد انسانی، دنبال نادیده گرفتن این جنایتها یا عادی سازی آنهاست اما زیر پوست این جامعه، خشونتی خزنده در حال رشد و نمو است. خشونتی که در تصاویر شاد و سرخوش مردم توی اینستاگرام، سریالهای تلویزیونی یا پروژههای لوکس و لوس شبکه نمایش خانگی که با پولشویی و زد و بند ساخته شدهاند غایب است، اما در زندگی ما جاری است و روزی گریبان همه را خواهد گرفت. خشونتی که فقط وقتی جلوی چشممان میآید که اخبارش منتشر شود. مرگ رومینا میتوانست یک ماجرای خانوادگی در روستایی کوچک باشد بدون این که ما در همه ایران از آن مطلع شویم. اما به یمن همین شبکههای اجتماعی که نمایندگان محترم مجلس، اصرار دارند فیلتر شوند فراموش نخواهیم کرد تعصب و جهل چه بر سر این سرزمین آورده است.
در «شنای پروانه» پروانه (طناز طباطبائی) بیگناهترین و قابل ترحمترین شخصیت فیلم است. در آغاز فیلم وقتی نگاه هراسان او در دل شهری ناامن را میبینیم نمیدانیم چه بر سرش آمده. نمیدانیم حجم این ترس و وحشت از کجا نشات میگیرد، اما وقتی با قصه همراه میشویم و مردان این شهر را میشناسیم باور میکنیم یکی با خشونت، دیگری با جهل و پدری با ناتوانی و استیصال او را قربانی کرده است. چیزی شبیه آنچه بر سر رومینا و ریحانه آمد.
کاش راه کرونا به کشور ما باز نمیشد، کرونا یادمان آورد در کنار همدلی و ایثار مردم و جامعه پزشکی (به عنوان بخشی از همین مردم) مدیرانی داریم که جز پول و روابط چیزی را نمیشناسند و حالا دیگر برای مشروعیت یافتن، حتی نیازی به شعارهای از مد افتاده و عوام فریبانه قبلی هم ندارند. پس برای همان مردمی که نباید عزا و عروسی بروند، سالن سینما و تئاتر را بازگشایی میکنند، بیاعتنا به همه هشدارهای پزشکان باوجدان و مستقل و اخبار و مقالات علمی که منتشر میشود. کاش اکران «شنای پروانه» در فضای بهتری رقم میخورد، به این دلیل که تماشای آن برای بسیاری از مردان این سرزمین ضروری است. کاش سینما برای ما که دوستدار آن هستیم، واقعا جای امنی بود. کاش میشد فراموش کرد که پروانه چقدر تنها بود…
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- «بچهخور»؛ حقیقتی که خلاف جهتِ جهان میدود
- هیات داوران مسابقه ملی «سینماحقیقت» ۱۹ معرفی شدند
- صدور پروانه ساخت برای چهار اثر سینمایی و سه اثر غیرسینمایی
- پیشکسوت کشتی: سریال یاغی خانواده کشتی را آزرده خاطر کرد
- گنگستری یا فیلمفارسی؟!/ نگاهی به سریال «یاغی»
- قد میکشم، پس هستم/ نگاهی به سریال «یاغی»
- علفزاری دیگر/ نگاهی به سریال «یاغی»
- فیلمنامهی جزئینگر، اجرای دقیق/ نگاهی به سریال «یاغی»
- اعلام نامزدهای جشن کارگردانان در بخش «کارگردانان فیلم اولی»
- «شنای پروانه»؛ تصویری روشن از لایههای تاریک اجتماع
- اعلام نامزدهای بخش سینمای بیست و یکمین جشن حافظ
- فیلمنامه «شنای پروانه» از اسپانیا جایزه گرفت
- موفقیت سینمای ایران در جشنواره بینالمللی فیلم ولز/ «کشتارگاه» و «شنای پروانه» جایزه گرفتند
- نمایش مستند «پیله» ساخته محمد کارت در تلویزیون
- بلیتهای جشنواره شانگهای تا ۲۰ برابر قیمت فروخته میشود
نظر شما
پربازدیدترین ها
- نگاهی به سریال پریا / یک عاشقانه نامتعارف
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- حقایقی درباره فیلم یک تکه نان به بهانه پخش آن از شبکه نمایش
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
آخرین ها
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین
- آغاز کنسرتنمایش «فرهاد» از هفته آینده





