سینماسینما، سیدمجتبی حسینی/ فیلمساز:
سینمای جنگ در ایران که به سینمای دفاع مقدس شهرت دارد همیشه با ملاحظاتی همراه بوده و هست. دامنه ی این ملاحظات از زمان تصویب طرح و فیلمنامه آغاز و تا مرحله ی اکران، تقسیم جوایز و حتی نقد ادامه می یابد؛ چرا که وقتی مسئله ای مقدس شد و پای اعتقادات به میان آمد دیگر نمی توان رویکردی کاملا منطقی به آن معطوف داشت. فیلم سینمایی ویلایی ها اولین تجربه ی کارگردانی منیر قیدی نیز از این ماجرا مستثنی نیست. این فیلم که نخستین تجربه ی کارگردانی خانم قیدی محسوب می شود سعی دارد مشقت های زنان در طول هشت سال جنگ ایران و عراق را ترسیم کند. جانفشانی هایی که علی رغم تلاش کارگردان برای قهرمان سازی از زنان باز هم نقش اول قهرمانان قصه به مردان واگذار شده است. مردانی که در خط مقدم جبهه جانشان را برای دفاع از سرزمینشان فدا می کنند و هر یک زنانی در زندگی دارند که با بیم و امید، رسیدن خبر سلامتی یا شهادتشان را انتظار می کشند. هرچند این مردان قهرمان چندان در فیلم به چشم نمی آیند اما تمام توجه زن ها به وضعیت آن ها معطوف است. جنگ، هووی زشت و نفرت انگیز زن هایی است که وظیفه شان شستن ملافه های بیمارستانی، پختن مربا، نگهداری از بچه ها، دعا کردن برای رزمندگان و عشق ورزیدن به زخم دیدگان از جنگ بازگشته است.
شرایط اضطراری جنگ و قوانین مردانه ی آن اما زندگی اجتماعی این زنان را هم تحت الشعاع قرار داده. خانم خیری (پریناز ایزدیار) فرمانده ی زنان است و همه باید از فرامینش اطاعت کنند. تنها وجه تمایز در لطافتی است که به این حیطه ی فرماندهی طراوتی خاص بخشیده. نمود بارز آن لباس آبی مشترکی است که هر یک در ملاقات با همسرشان پوشیده و سعی دارند با کمک آن هوش و حواس مردشان را از هووی جنگ باز پس بگیرند. بی شک یکی از جذاب ترین لحظات فیلم همین زمان هایی است که یکی از زنان لباس آبی پوشیده و تماشاگر در التهاب دید زدن عشق ورزی او با قهرمان قصه است. اتفاقی که کاش بیشتر به آن در طول فیلم پرداخته میشد؛ چرا که موقعیت، موقعیت عجیبی است. شاید این آخرین دیدار و معاشقه ی بین دو معشوق باشد.
در چند کیلومتر مانده به خط مقدم، خانه های ویلایی در منطقه ای شبیه به اردوگاه که پیشتر توسط فرانسوی ها برای توسعه ی خطوط راه آهن جنوب برپا شده محل اسکان این زنان است. فیلم در تیتراژ پایان با نمایش عکس هایی از شخصیت های واقعی، ادعای واقعی بودن ماجراهای روایت شده را دارد. همین اصرار بر بازنمایی واقعیت شاید سبب از هم گسیختگی خرده پیرنگ های فیلم شده است. برای نمونه تیرباران جنگنده ی هوایی دشمن که به طور معجزه آسا همه ی زنان از آن جان سالم به در می برند شاید در دنیای واقعی، واقعیت داشته باشد اما در دنیای فیلم چندان باور پذیر نیست و موقعیتی بدون کارکرد دراماتیک خلق می کند. فارغ از دشواری ساخت فیلم با مضمون جنگی با کاراکترهای زیاد که نشان دهنده ی پختگی کارگردان در همان نخستین تجربه ی سینمایی اش است باید گفت مهم ترین مشکل فیلم شطرنجی بودن چهره ی شخصیت های آن است. کنتراستی که باید بین شخصیت خانم خیری (پریناز ایزدیار) و طناز طباطبایی در ابتدای فیلم وجود داشته باشد تا در نهایت وقتی به متحول شدن یکی انجامید، شخصیت شان به هم نزدیک شود، آن گونه که باید و شاید به تصویر در نیامده است. طناز طباطبایی که مادر شوهرش (ثریا قاسمی) بچه های او را دزدیده و به نزدکی پشت جبهه آورده تا پدر رزمنده شان را ببینند و او نتواند آن ها را با خود به خارج از کشور ببرد، چندان تفاوتی با سایر زنان اردو گاه ندارد. طناز طباطبایی در درام داستان به آن جا کشیده شده تا متحول شود و وقتی در پایان فیلم خبر شهادت همسر خانم خیری آورده شد و او دیگر باید برود، فرماندهی زنان ویلا نشین را به دست بگیرد. از این قوس شخصیتی اما ترسیم روشن و معقولانه ای صورت نگرفته. همین شاید مهم ترین مسئله در ضعف پایان بندی فیلم باشد که مخاطب را با احساس نوعی بلاتکلیفی مواجه می سازد.
ویلایی ها در کل، فیلم متوسط اما قابل قبولی برای سینمای دفاع مقدس است. فیلمی که سعی کرده از زاویه ای متفاوت و با پرداختن به قهرمانان مهجور و به چشم نیامده ی جنگ، روایتش را دنبال کند. باید منتظر بود و دید کارگردان این فیلم در آینده چه حرف های تازه ای برای گفتن دارد تا بشود سبک و شیوه ی فیلمسازی او را بدرستی بررسی کرد.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- معرفی هیأت انتخاب بخش سینمای ایران در جشنواره چهل و سوم فیلم فجر
- استوار بر سایر اجزا و عناصر/ نگاهی به موسیقی فیلم «دسته دختران»
- عشق است و آتش و خون/ نگاهی به فیلمهایی که از زنان میگویند؛ «دسته دختران» و «هِناس»
- یک بیگ پروداکشن بیخاصیت/ حسادت زنانه یا حس مادرانه/ نگاهی به فیلمهای «دسته دختران» و «بیمادر»
- باصلابت و جنگجو/ نگاهی به بازی فرشته حسینی در فیلم «دسته دختران»
- افتادن به ورطه سانتیمانتالیسم و احساساتگرایی/ نگاهی به فیلم «دسته دختران»
- پنجمین روز جشنواره فیلم فجر؛ سوالات و انتقادات بیپاسخ خبرنگاران از عوامل فیلمها
- دراماتیک و نفسگیر و قصهای که شکل نمیگیرد/ نگاهی به فیلم «دسته دختران»
- قصهای گمشده در هیاهوی انفجار/ نگاهی به فیلم «دسته دختران»
- «دسته دختران»؛ داستان فدای سکانسهای جنگی شد
- در نشست رسانهای «دسته دختران» عنوان شد؛ سیستم سمفا بر آرای مردمی کنترل ندارد
- «دسته دختران»، در مراحل پایانی پستولید
- «دسته دختران» وارد مرحله پس از تولید شد + تیزر
- نیکی کریمی در فیلم جدید منیر قیدی بازی میکند
- لیلا حاتمی بازیگر فیلم «دسته دختران» منیر قیدی شد
نظر شما
پربازدیدترین ها
- نگاهی به سریال پریا / یک عاشقانه نامتعارف
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- حقایقی درباره فیلم یک تکه نان به بهانه پخش آن از شبکه نمایش
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
آخرین ها
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین
- آغاز کنسرتنمایش «فرهاد» از هفته آینده





