سینماسینما، محیا رضایی کلانتری
رضا میرکریمی از آن دسته کارگردانهایی است که اگر آثار قبلیاش را دیده باشید، دستتان میآید بعد از این هم قرار است چه سبک روایتی روی پرده منتظرتان باشد. اساسا هیجان، تعلیق و افت و خیز در سینمای او جایگاه ویژهای ندارند و کارگردان بنا دارد قصهای یک خطی را در فضایی کم گِره پیش ببرد. چه زمانی که شخصیتهایش در فضای مذهبی شکل میگرفتند چه پس از آن که قصههای خانوادگی و عاشقانههایش را در دل آرامش روزمره آدمهای کاملا معمولی توصیف میکند. بنابراین از اینجا به بعد، قضاوت درباره سینمای میرکریمی کاملا سلیقهای است.
فیلم «نگهبان شب» تازهترین اثر او که در چهلمین جشنواره فیلم فجر اکران شد نیز در چارچوب همان قاعده به اجرا درآمده است. خوش ذاتی شخصیت اول داستان ته قصه را لو میدهد. حتی آنجا که قرار است ساده دلی رسول کار دستش دهد؛ گویا کارگردان وساطت میکند و جلویش را میگیرد. میرکریمی در این اثر به هیچ عنوان بَدمن ندارد و این نه فقط خلاف جریان روایی که اساسا خلاف واقعیات زندگی است. حتی در نتیجه سکانسی که جمعی از فرهنگیان به دنبال احقاق حق خود هستند، فیلمساز نمیخواهد مقصر را گناهکار نشان دهد و صرفا به پس زمینه فیلم که در بستر روزهای انتخابات پر از شعار میافتد، بسنده میکند.
جدا از دو وجهی بودن سلیقهای؛ رعایت یک قاعده در «نگهبان شب» و آثار پیشین میرکریمی همیشه قابل دفاع بوده و آن هم بازی گرفتن به اندازه از کاراکترهاست. نقشها به درستی سر جای خودشان ایفا میشوند. تغییر حالتی که در طول فیلم شخصیت دایی با بازی علی اکبر اصانلو دچارش میشود باورپذیر است. تورج الوند اگر چه برای اولین بار است او را در نقش اول سینمایی بلند میبینیم، اما از عهده نقش جوان ساده دلی که افسارش به راحتی دست هر کس میافتد برآمده و بسیار ملموس بازی میکند. گویی که همه اطرافمان یکی از این آدمها داریم. (میرکریمی در این میان نقبی هم به «اعتقادات» میزند و همچنان این مهم را سرنوشتساز میداند.)
لاله مرزبان اگر چه پیش از این هم در آثار نمایشی ظاهر شده اما این بار خود را با قابلیتی متفاوت معرفی میکند. در نقش دختری کمشنوا نه فقط نوع حرف زدن که رعایت لهجه ترکی در همین شکل گفتار، جالب توجه است. ترسیم موقعیتهای این دو کاراکتر در دل داستان و شیوه کارگردانی در «نگهبان شب» این امکان را به بازیگران داده تا خودشان را در زیرپوستیترین اجرای ممکن به چالش بکشند. اتفاقی که در شخصیتهای دیگری مثل نقش محسن کیایی خیلی مشاهده نمیشود. کیایی بیشتر پیشبرنده قصه رسول است تا موقعیتساز. حتی آنجا که میتواند به تعلیق داستان کمک کند، به خواست نویسنده و کارگردان عقب مینشیند تا به ریتم آرام اثر لطمهای وارد نشود.
به طور کلی قصه تازهترین اثر میرکریمی در همان نیمه اول فیلم تعریف میشود و لو میرود. نیمه دوم صرفا فرصتی است تا بازیگران با نقش دست و پنجه نرم کنند و به تجربه حضور در یک تیم حرفهای قوام ببخشند. «نگهبان شب» ابدا فیلم بدی نیست. اندازههایش را میداند. حرفش مشخص است. حال خوبی دارد. برعکس غالب فیلمهای راوی طبقه فرودست جامعه؛ چرک نیست و انسانیت را همانطور که هست، نشان میدهد. هر چند که در واقعیت زندگی نمونهاش را هر روز کمتر میبینیم. در بدترین شرایط هم دنبال هیاهو نیست. به همین جهت میتوان آن را روایتی خنثی اما انسانی توصیف کرد.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- علیرضا تابش دبیر چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر شد
- جشنواره ونیز ۲۰۲۶؛ شیرطلایی به «زن ناشناس» رسید/ یک جایزه برای بازیگر ایرانی
- جشنواره ونیز ۲۰۲۶؛ لاله مرزبان بهترین بازیگر زن بخش افقها شد
- گذری در جشنواره فیلم ونیز / گزارش تصویری
- خبرهایی از سریالهای لطیفی، جعفریجوزانی و رضا میرکریمی
- برخورد سینماگران با جشنواره فیلم فجر؛ مُرده شورها هم گریه کردند!
- اعتراض مهرانه ربی به استفاده از عکسِ کیومرث پوراحمد در جشنواره فجر
- بیانیه انجمن بازیگران درباره برخی اظهارات؛ نادیده گرفتن احوالات روحی جامعه داغدار، دور از موازین اخلاق حرفهای است
- به ادعای سرقت فیلمنامه؛ محمدرضا مروزقی خواستار جلوگیری از نمایش «تقاطع نهایی شب» شد
- اعلام اسامی فیلمهای راهیافته به جشنواره فجر
- درنگی بر جشنواره فیلم فجر/ قاب شکسته سینما
- اگر میدانستم مخالفت میکردم/ واکنش علی نصیریان به پوستر جشنواره فیلم فجر
- رونمایی از پوستر جشنواره فیلم فجر ۴۴ با تصویری از «شیر سنگی»
نظر شما
پربازدیدترین ها
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- حقایقی درباره فیلم یک تکه نان به بهانه پخش آن از شبکه نمایش
- نگاهی به سریال پریا / یک عاشقانه نامتعارف
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
آخرین ها
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین
- آغاز کنسرتنمایش «فرهاد» از هفته آینده





