سینماسینما، منیژه بهارلو
دوران، دوران تعارض و تعامل فضای مجازی با فضای حقیقی است. اینکه یکی را اصل و دیگری را فرع بدانیم، کاری از پیش نمی رود و هر کدام سهمی برای خود در زندگی امروز یافتهاند. اما اینکه هر کدام چگونه در دنیای سینما ارزش گذاری می شوند هم نکته مهمی است که در دوران کرونا، برایمان آشکار شد. فضای مجازی در سینما، برای سینماگران ما، عمدتا فضایی نامطمئن است که آثار در آن سرقت می شود. بگذریم که در دوران کرونا، برخی سینماگران کوشیدند از قابلیت فضای مجازی، برای نمایش آثارشان استفاده کنند. اما غیبت سینماگران و محدود و مسدود شدن فضاهای حقیقی مانند سالن های سینما، تماشاگران را به سمت بسترهای مجازی و پلتفرم ها سوق داد که آش شله قلمکاری از آثار خارجی و داخلی، در آن دیده میشد و آسیب هایش به علت کثرت آثار جاری شده در این بستر، از منافعش بیشتر شد.
این روزها، خبر رسیده که بالاخره فیلم «رستاخیز» قرار است بدون حذف تصویر حضرت ابوالفضل (ع)، در بستر آنلاین نمایش داده شود. این یعنی، بستر آنلاین به اندازه بستر حقیقی، مشکلزا نیست! چون از دیدگاه آنها که مخالف نمایش تصویر ایشان در دنیای حقیقی بودند، کسی تاکنون نسبت به نمایش آن در فضای مجازی نکتهای نگفته است. اینجا تلاش سینماگران را برای تغییر دیدگاه فکری و انطباق آن با اقتضائات دنیای امروز شاهدیم. اصرار سازنده «رستاخیز» بر بی اشکال بودن نمایش چهره های این گونه، بر همین مبناست. گویا با نمایش این فیلم، قرار است تحولی رخ دهد؛ ذهنیت تماشاگر ایرانی باید تغییر کند. تماشاگرانی که با دیدن بازیگران نقش های منفی مجموعه ها یا فیلم های سینمایی، نمی توانند آن را به واقعیت زندگی بازیگر نسبت دهند. همانطور که آنتونی کوئین با بازی در نقش حمزه، مقدس نشده است و البته حضرت حمزه نیز از احترام نیفتاد. اما تغییر ذهنیت تماشاگر عام ایرانی، راحت رخ نخواهد داد. ایراد بعضی مراجع بر نشان دادن چهره برای این نقش های محترم موضوعی جدی است. ایشان معتقدند حضور همان هنرپیشه در نقش های متفاوت دیگر و نقش های منفی، موجب نوعی تعارض و وهن میشود، بنابراین نباید نشان داد چه کسی این نقش را بازی کرده و اصولا تصویر را باید محو کرد.
اما موضوع دیگر، تلاش سینماگران برای گشایش بیشتر فضاست. سیدجواد هاشمی که در سال های اخیر فیلم های موزیکال قابل توجهی از نظر تعداد ساخته است، درباره فیلم «شهر گربه ها»یش، برای پاسخ به اعتراضات نسبت به کثرت موسیقی و رقص در فیلمش، دلایلی آورده چون «فیلم برای افراد غیرمذهبی ساخته ام». یا گفته «در نفی و مذمت مهاجرت این فیلم را ساخته ام». او پییشتر در کشمکشی بر سر انتشار صحنه لخت شدنش درمجموعه «زخم کاری» هم معترض شده بود که اگر در هیئت امام حسین(ع) هم لخت شوند اشکال ندارد، اینجا اشکال دارد. یا می گوید تابوها را می شکنم. استدلالش درباره صحنه های رقص، هم این است که در خیلی از آثار سال های اخیر، صحنه های رقص دیده می شود. اما نکته مهم همان است که نظارت کننده و تماشاگر ایرانی نمی تواند بهسادگی، نقش و شخصیت حقیقی را تفکیک کند و از این رو مورد اعتراض قرار می گیرد و می گوید که می کوشد «تابوها» را بشکند. آیا اینها تابوست؟ «زخم کاری» برای نمایش در فضای مجازی بود، «شهر گربه ها» برای نمایش عمومی. این دو را هم یکسان باید دید؟ قطعا نه. چون صحنه استخر او حذف نشد، ولی موسیقی ها و رقص فیلمشان، تعدیل شد. کسی که معتقد است بیش از سایر بازیگران در فیلم ها شهید شده و بچه مذهبی است و در امور تربیتی بوده، و حتی گفته که، وقتی در یک نقش منفی بازی کرده بود مورد نقد مقام رهبری قرار گرفته و توصیه شده بود پرهیز کند؛ اکنون از اینکه به عنوان سیدجواد هاشمی و از دیدگاه دوقطبی مذهبی و غیرمذهبی، مورد اعتراض قرار می گیرد، بر می آشوبد. اینها همان نکات بنیادینی است که در بحث «رستاخیز» هم مطرح شد و درباره مثال سیدجواد هاشمی هم قابل تأمل است.
میان دنیای مجازی و دنیای حقیقی، میان تصور واقعی مردم ایران و واقعیت تصویرسازی سینمایی، چقدر تفاوت باید قائل شد؟ و بعد از آن، سینماگران چقدر می توانند در جاری کردن دیدگاه هایشان در این نوع امور، موفق شوند؟
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- ساترا به مسعود جعفریجوزانی و سید جواد هاشمی مجوز داد
- موزه سینما برگزار میکند؛ برپایی نمایشگاه عکس «سینما و محرم» به همراه اکران ده فیلم
- سینماسینما/ معرفی ۲۰ فیلم برتر جشنوارهی ساندنس از نگاه منتقدان هالیوود ریپورتر/ پیشنهاد تماشای فیلم در ایام نوروز
- باید با مخاطب صریح بود!
- مصائب «رستاخیز»/ به بهانه اکران برخط فیلمی که باز هم پرده سینما را نخواهد دید
- واکنش مشاور وزیر ارشاد به انتقادات از اکران برخی فیلمها/ دولت چگونه میتواند جلوی نمایش دهها فیلم را بگیرد؟
- ۷ هزار مخاطب خبرگزاری فارس خواستار لغو اکران فیلم شهر گربه ها شدند!
- تهیهکننده رستاخیز قصد دارد این فیلم را در نتفلیکس عرضه کند
- تابناک: انتشار نسخه با زیرنویس فارسی «رستاخیز» در فضای مجازی/ ۱۷٫۳ میلیارد دود شد!
- احمدرضا درویش: منتظر نسخه قانونی «رستاخیز» باشید/جهانیشدن سینمای ایران توهم است
- کواکبیان در تذکر شفاهی در صحن علنی : وزیر ارشاد به موضوع انتشار فیلم رستاخیز ورود کند
- ابراز تأسف کانون کارگردانان از قاچاق «رستاخیز»
- یادداشت اختصاصی دانش اقباشاوی درباره فیلم رستاخیز/ بیعت با نور
- گپی با پوریا پورسرخ/ این بازیگر، از بزرگترین حسرت زندگیاش میگوید
- فیلم مدعی اکران نوروزی از راه رسید/ «پیشونی سفید۳» به اکران عید میرسد؟
نظر شما
پربازدیدترین ها
آخرین ها
- آیدا پناهنده: دیگر سریال نمیسازم!
- فوت مدیر دوبلاژ و صداپیشه ایرانی؛ ناهید شعشعانی درگذشت
- پیش از جنایت؛ سینما و مسئولیت اجتماعی در برابر خشونت
- مستند «شهین» نمایش داده میشود
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد





