سینماسینما، آریو همتی؛
مولف بودن به معنای داشتن المانهای سبک جمعی و سبک شخصی در بیش از یک اثر است و یا اینکه کیفیت و پتانسیل آن المانها جوری باشد که در یک اثر نیز بتواند داشتههایش را به ظهور و بروز برساند. در سینمای ایران به دلیل آنکه نخستین جریانی که به شکل سیستماتیک به اهمیت مولف بودن رسیده بود و توانست در سال های ۱۳۴۷ و ۱۳۴۸ با معرفی داریوش مهرجویی، ناصر تقوایی، علی حاتمی و مسعود کیمیایی و کمی بعد امیر نادری، بهرام بیضایی، فریدون گله و محمد رضا اصلانی و البته کمی پیش تر ابراهیم گلستان ، منتقدان حرفه ای را با خود همراه کند موج نو بود. قدرت فیلم سازی این دسته آنگونه بود که بسیاری از منتقدان نتوانستند از ذیل نام این بزرگان خارج شوند به همین دلیل یعنی قدرت این کارگردان ها و همچنین رابطه مراد و مریدی برخی منتقدان با آنها سبب دو گزاره اشتباه شد؛ «نخست محدود کردن سینمای اندیشه محور به موج نو و دوم که زایش گزاره نخست است، محدود کردن مولف بودن به تنها این کارگردانهای موج نو» و البته گاهی که صدای خیلی مهمی ظهور و بروز پیدا می کرد با همان عینک موج نویی به آن نگاه می شد.
برای اینکه این دو گزاره اشتباه را اصلاح کنیم؛
سینمای اندیشه محور یعنی سینمایی که در آن امری برای اندیشیدن وجود داشته باشد. البته این به آن معنا نیست که هر کس میتواند آنگونه اثر بسازد چون جهان اندیشه دارای سیستمهای نخبگانی مشخص است. سینمایی که در دل رئالیسم و نئورئالیسم، ناتورالیسم، اکسپرسیونیسم، فمینیسم، رمانتیسیسم، سوررئالیسم، مینی مالیسم، مینی مال تغزلی، مکاتب عصر چند صدایی مرکز گریز و مکاتب عصر چند صدایی مرکز گرا و… که میتوانند تمهای اجتماعی، اکشن، ماجراجویی، کمدی، درام، و… نیز داشته باشند، شکل گرفته است و یکی از جریانهای دیگر آن موج نو است. از دیگر کارگردان مولفهای سینمای ایران میتوان به سهراب شهید ثالث آغازگر سینمای مینیمالیستی ایران که پیروانی مانند جعفر پناهی، محمد علی طالبی و شهرام مکری داشت، عباس کیارستمی آغازگر سینمای مینیمالیسم تغزلی، ابوالفضل جلیلی سینمای ناتورالیستی، کیانوش عیاری سینمای رئالیستی، تهمینه میلانی سینمای فمینیستی و… در کنار فیلمسازان شاخص ژانرهای محتوایی مانند رسول ملاقلی پور، عزیزالله حمیدنژاد، ابراهیم حاتمی کیا، انسیه شاه حسینی و احمدرضا درویش در سینمای جنگ، محمد علی سجادی و فریدون جیرانی در سینمای جنایی، رخشان بنی اعتماد، پوران درخشنده، نیکی کریمی و مونا زندی حقیقی سینمای اجتماعی ـ مطالبات زنان، مجید مجیدی سینمای اجتماعی ـ کودکان کار، رسول صدر عاملی سینمای اجتماعی ـ دختران جوان،داوود میرباقری مذهبی ـ تاریخی، علی حاتمی و حسن فتحی تاریخی، ساموئل خاچیکیان و مهدی فخیم زاده ـ پلیسی، سعید ابراهیمی فر، علی حاتمی، عباس کیارستمی و محسن مخملباف شاعرانه و… اشاره کرد.
مولف بودن از بعد از جریانهای اندیشگانی هنری دهه هفتاد و نیمه دوم این دهه و با دو عصر نخست چند صدایی مرکز گریز که به مرور در دهه بعد آغازی بر ژانرهای پسامدرنیستی با فیلمهایی مانند درباره الی اصغر فرهادی، محاکمه در خیابان مسعود کیمیایی، شرایط مریم کشاورز، دار و دسته بد آنا لیلی امیرپور و بعدتر مونالیزا و ماه خونین نیز از او همچنین ماهی و گربه شهرام مکری و یک تصادف ساده جعفر پناهی بود و دوم چند صدایی مرکزگرا که آغاز ژانرهای فرائیستی بود با فیلمهایی مانند طعم گیلاس عباس کیارستمی، کاغذ بی خط ناصر تقوایی، میم مثل مادر رسول ملاقلی پور، وقتی همه خوابیم بهرام بیضایی، جدایی نادر از سیمین اصغر فرهادی، فروشنده اصغر فرهادی و پیر پسر اکتای براهنی، تعاریف تازه و اشکال نوتری به خود گرفت.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- فریدون جیرانی؛ کارگردانی موجساز در سینمای جریان اصلی
- «بت»؛ روایتی پلی فونیک از انسان در وضعیت آیکونیکال
- «سرخپوست»؛ یک روایت مینیمال
- بهترین سریالهای ایران بر مبنای مفهوم ابرکاراکتر
- ارزشمندترین بازیگران زن سینمای ایران بنابر تعداد فیلمهای مؤلف
- صورتبندی مبحث سوپراستار در سینمای ایران
- بدنمندی زن در سینما
- سیروس ابراهیمزاده؛ رده بازیگران حرفهای
- همگام با بهروز وثوقی در قلههای بازیگری
- سینمای تینایجری در ایران/ از دهههای دور تا «تهران کنارت» و «بیداد»
- نگاهی به بازیگری فائقه آتشین/ خانم سوپر استار
- شهاب حسینی؛ بازیگر مؤلف و قائم به اراده
- «روسری آبی»؛ فرا رفتن از چارچوب بسته
- «جزیره رنگین»؛ وقتی خسرو سینایی جنوب را به روایت خود میآفریند
پربازدیدترین ها
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- حقایقی درباره فیلم یک تکه نان به بهانه پخش آن از شبکه نمایش
- نگاهی به سریال پریا / یک عاشقانه نامتعارف
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
آخرین ها
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین
- آغاز کنسرتنمایش «فرهاد» از هفته آینده





