پایگاه خبری تحلیلی سینماسینما

سینماسینما، محمد حقیقت

۱- اول از همه شایسته است به‌دست آوردن جایزه نخل طلا را به سینمای مستقل ایران و به ویژه به سازنده اش، جعفر پناهی تبریک گفت و بدین گونه کلکسیون جوایز  او نزدیک به کامل شدن است؛ مانده اسکار، البته بر مبنای حدس و گمان ها «یک تصادف ساده» از سوی لوکزامبورک، که یکی از سرمایه گذاران فیلم است، می تواند به آکادمی اسکار برای ۲۰۲۶ معرفی شود. در این صورت شانس جعفر پناهی همچون رسول اف که از سوی آلمان معرفی شده بود، بالا می رود زیرا هر گز دولت ایران این اثر را معرفی نخواهد کرد.

۲- قبلا بسیار پیش آمده بود که جشنواره کن به سینمای زمان حال و وقایع سیاسی توجه ویژه ای نشان دهد و این تازگی ندارد. زمانی که مایکل مور برای «فارنهایت …» نخل طلا گرفت، جو ضد جرج بوش فضای جشنواره را به شدت سیاسی کرده بود. موقعی که کارگردان ترک ، ییلماز گونی، علیه سیستم سرکوبگر کشور عمل می کرد، نخل طلا به «راه» تعلق گرفت. هنگامی که در لهستان مبارزات مردم علیه ژنرال ژاقولسگی شدت گرفته بود، آندری وایدا با «مرد آهنین»، نخل طلا گرفت، زمانی که انقلاب الجزایر علیه استثمار فرانسوی به نتیجه رسیده بود، الجزایر با «وقایع سال‌های خاکستر» ساخته محمد لخدر همینه، نخل طلا به دست آورد، و نمونه های دیگر را می توان بر شمرد. این موضوع البته درباره جشنواره برلین و غیره هم صادق است. جشنواره ها مسولیت و حتی وظیفه دارند به جهان امروز و تحولات آن توجه داشته باشند  و البته شایسته تقدیر است.

۳- حال سوال بسیاری از منتقدان این است: پس «هنر سینما» در این میان چه می شود؟ آیا در این صورت جشنواره با دادن «جایزه اول» خود به یک فیلم سیاسی و متعهد، که بیشتر بیانیه صادر می کند به آثاری که ارزش «بیان سینمایی پیشرو» و متحول کننده دارد بی محلی نمی کند!؟ این بحث سال‌هاست در میان گروه های موافق و مخالف این تفکر جریان دارد و حتی گاه باعث بد و بیراه گفتن به مسولان جشنواره ها و به ویژه داوران آن، شده است. این ماجرا تنش زیادی ایجا کرده و ادامه خواهد داشت. ایده ال می تواند این باشد یک فیلم درخشان از نظر بیان سینمایی، بار متعهدانه ای هم داشته باشد مثلا، «ماموریت» از کوستا گاوراس و «راه» از ییلماز گونی که به طور مشترک نخل طلا به دست آوردند و نمونه های دیگر.

۴- در جشنواره امسال کن در بخش مسابقه فیلم هایی که شایسته برنده شدن «نخل طلا» بودند اما به جای آن جوایز دیگری بردند بسیاری را ناامید کرد و در رسانه های فرانسوی صبح فردای جشنواره، به موضوع وجه برجسته «سیاسی بودن» نخل طلا اشاره داشتند، فیلم هایی که جایگاه برتری برای کسب نخل طلا داشتند عبارتند از: «صراط» ساخته اولیور لاکس از اسپانیا، «صدای سقوط» از آلمان ساخته ماشا شلینسکی، «بار عاطفی» از یواخیم تیریه، «موج نو» وغیره.

۵- فیلم «یک تصادف ساده» که عنوانش برای ما «یک اتفاق ساده» شهید ثالث را به یاد می آورد، قرار است از دهم سپتامبر در فرانسه نمایش عمومی خود را شروع کند، و از هم اکنون به بسیاری از کشور ها فروخته شده است.