سینماسینما، ابراهیم عمران
در گونه سیاسی و تاریخی اگر حمل بر آن شود که آنچه ساخته میشود روایت بی غرض و نه بی طرف از واقعه و یا رخداد تاریخی است ؛ فیلم ” لباس شخصی” می تواند نمره خوبی کسب نماید. و برای نسلی که آن دوره را درک نکرده اند هم می تواند از برای شناخت تاریخ معاصر به توفیق نائل شود. هر چند شرطی که ذکر شد رعایت شود. حزب توده و داستان فراگیر شدن اش در کشور به طوریکه به گفته کهنسالان سیاسی دست کم در هر خانه ای ، یکی دو سمپات آن وجود داشت ؛ هم از جمله ناشناخته هایی است که می توان در باره اش سناریوهای مختلفی نوشت و از هر درگاهی وارد آن شد و حزب و مرامی را در بوته نقد گذاشت که دست کم چند دهه در ساختار سیاسی و اجتماعی کشور نقش مهمی ایفا نمود ، چه در ساحت سیاسی در دوره پهلوی و چه در مرام اجتماعی و سیاست در اوائل انقلاب. آنچه در چنین فیلمهایی مغفول می ماند نگاه زیر پوستی و موشکافانه از چرایی جذب توده به چنین مسلک و مرامی است. ورنه روایتی از زندگی فردی چون نورالدین کیانوری و دنیای ذهنی اش در دوره های مختلف فی نفسه پتانسیل آن را دارد که برای دو ساعت تبدیل به فیلمی خوش ساخت شود. اگر تاریخ و مابه ازای آن برای فیلمسازان روایتی باشد که حواس کارگردان و تهیه کننده به میزانسن و طراحی صحنه باشد که المانهای دهه نود در کادر دهه شصت نمایان نشود؛ بالمآل لباس شخصی از آن موفق بیرون آمد. چه در کادر های بسته و نماهای باز، به درستی توانست قدرت کارگردان و طراح صحنه را به رخ بکشد. ولی اگر نگاه خاکستری به جریانات سیاسی مد نظر باشد به حتم می توان خرده هایی بدان گرفت . هر چند می توان دست مریزاد گفت که برای شناساندن برهه ای از تاریخ سرنوشت ساز دهه شصت بالاخره کارهایی صورت می پذیرد. سالهایی که قوام سیاسی کشور آنچنان نبود که بتوان حتی ساعت و روز بعد را پیش بینی و یا دوام دار دید. زاویه دید فیلمساز نیز چنان بود که از نگاه قهرمان فیلم با همه یکدندگی و سر سختی اش؛ فردی را به تصویر کشید که منش و هوش و ذکاوت ذاتی اش، رجحان داشت بر کار تشکیلانی و این مهم را نشان داد که برداشت شخصی در بسیاری جهات بر امور ویژه ی کادری و اداری استیلا دارد. نام فیلم نیز برداشتی تازه از واژه ای است که طی این سالها معنای دیگری را یدک میکشید و گروه های سر خود را معنا می داد ولی در این فیلم معنا و رهیافتی به خصوص از آن مستفاد شد که می توان همان نفوذی در رده های بالای سیاسی و تصمیم گیری باشد. هر چند به واسطه پایان مرام و مسلک حزب توده ، شاید این نگاه خاص نیز با پایان فیلم ، به فراموشی سپرده شود. کارگردان فیلم با مشاوره ای که از ابراهیم حاتمی کیا گرفت و با خلق پلان و سکانس های سینمایی نشان داد که سینما را بلد است و در این رهگذر می تواند توانمندی بارزی از خود بروز دهد. هر چند سوژه ی داغ قدیمی نیز به مدد آن آمد. فرجام سخن آنکه لباس شخصی اگر تدوین مجدد شود به حتم در اکران عمومی بهتر و بیشتر دیده خواهد شد با بازی های تقریبا بی اغراقی که بازیگران کمتر شناخته شده اش داشتند.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- یا در اوج یا سوار بر موج/ بررسی حواشی نقدهای “روز صفر”
- قانون هست، اما نیست/ نگاهی به جایگاه قانون در فیلمهای جشنواره سیوهشتم فجر
- مروری بر سیوهشتمین جشنواره فیلم فجر/ تنوع در ژانر؛ ضعف در فیلمنامه
- اسلوب غلط از درک واقعیت عاجز است/ درباره داوری فیلم
- نمایه/ جشنواره و حاشیه و دامها!
- نگاهی به بهترین های جشنواره/ پیروزی جوانها بر پیشکسوتها!
- من از «از دست دادن» میآیم وطنم/ نگاهی به فیلم «روز صفر»
- یورش سنگین برنامه هفت علیه جشنواره فیلم فجر + ویدئو
- آن سه کام حبس لعنتی/ نگاهی به فیلم سه کام حبس
- نگاهی به فیلم عنکبوت/ همه چیز در سطح
- گفتوگو با مجید مجیدی/ نباید فضا را خشن کنیم
- ای کاش قضاوتی در کار بود/ یادداشتی درباره «قصیده گاو سفید»
- گرمتر بتاب/ یادداشتی درباره «خورشید» مجید مجیدی
- چرا این همه خشم؟! به بهانه میزهای مستطیل شکل جشنواره فجر
- بیمها و امیدها
نظر شما
پربازدیدترین ها
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- یادداشتی بر یک فیلم محترم؛ «ایرو»
- یادداشت محسن امیریوسفی در سوگ عباس اسفندیاری، بازیگر «خواب تلخ»/ مرگ یک سلبریتی خصوصی
- برخورد سینماگران با جشنواره فیلم فجر؛ مُرده شورها هم گریه کردند!
- «ماهی سیاه کوچولو» نه سفارشی است نه سیاسی/ حاشیهنگاری بر سال ۱۳۶۰
آخرین ها
- به بهانه اجرای «چهار صندوق» بیضایی در تهران/ مترسکی که با دست خودمان میسازیم
- فردریک وایزمن درگذشت
- «روایت یک انتصاب »؛ شروع سرخوشانه، پایان تراژیک
- رابرت دووال درگذشت
- جسد تهیهکننده سریال «تهران» پیدا شد
- محک خوردن نامزدهای اسکار در جوایر اسپیریت
- حذف لوکیشن برای یک فیلم؛ «کشتن ساتوشی» با پسزمینهی هوش مصنوعی فیلمبرداری میشود
- بدرقه پیکر اسفندیار شهیدی به خانه ابدی
- ماجرای یک جایزه برای ۲ فیلم
- عنایت بخشی درگذشت
- یک سقوط آماری در سینما/ برنامه نامشخص سینماها برای ماه رمضان
- اسفندیار شهیدی درگذشت
- گفتوگو با داریوش خنجی، مدیر فیلمبرداری کاندیدای اسکار ۲۰۲۶/ نورپردازی به سبک نیویورک دهه ۵۰
- با حضور «ویم وندرس» رئیس هیأت داوران؛ هفتاد و ششمین جشنواره بینالمللی فیلم برلین افتتاح شد
- «روح انگیز شمس» درگذشت
- برخورد سینماگران با جشنواره فیلم فجر؛ مُرده شورها هم گریه کردند!
- هوای تازه در جشنواره/ ۴ فیلم مستقل ایرانی در برلین ۷۶
- یادداشتی بر «همنت»؛ نوعی تجربهی سوگ که تسکینی از ما دریغ شده را بازمیگرداند
- فوت یکی از بنیانگذاران سینمای آزاد ایران/ بصیر نصیبی درگذشت
- یادداشتی بر مستند «خاکستر»؛ سیفالله در آتش
- اعتراض مهرانه ربی به استفاده از عکسِ کیومرث پوراحمد در جشنواره فجر
- بیانیه انجمن بازیگران درباره برخی اظهارات؛ نادیده گرفتن احوالات روحی جامعه داغدار، دور از موازین اخلاق حرفهای است
- یادی از نظامالدین کیایی؛ صدابرداری که اخلاق حرفهایاش زبانزد بود
- بخش قابل توجهی از فیلمبرداری فیلم مارون هنوز به پایان نرسیده است
- اهدای جوایز انجمن کارگردانان آمریکا ۲۰۲۶/ مهمترین جایزه DGA به پل توماس اندرسن رسید
- به ادعای سرقت فیلمنامه؛ محمدرضا مروزقی خواستار جلوگیری از نمایش «تقاطع نهایی شب» شد
- برگزیدگان جشنواره روتردام ۲۰۲۶ معرفی شدند
- گفتوگو با پرویز نوری/ سینمای ایران از تماشاچی جدا شده است*
- دیالکتیک آشوب و سینمای مقاومت: از مانیفستهای مدرن تا استیصال پستمدرن
- نظامالدین کیایی درگذشت





