پایگاه خبری تحلیلی سینماسینما

سینماسینما، فرهاد خالدی نیک

سی و هشتمین قسمت سریال «دل» هم عرضه شد و مخاطب را دچار حیرت و شگفتی دوباره کرد. حیرت از این که این چه شیوه فیلمنامه نویسی و چه سبک فیلمسازی است؟ این که یک شخصیت را چندین و چند قسمت به حاشیه ببری و در حد یک آدم کودن جلوه بدهی و بعد در یک قسمت بخواهی شخصیت او را همچون کارآگاهی زبردست ارتقاء ببخشی؟ شخصیت آرش (حامد بهداد) در طول سی و چند قسمت، ظاهراً به دنبال پاسخ سؤال مهمی می گردد اما آن قدر منفعلانه و ناشیانه رفتار می کند که کسی باورش نمی شود او دغدغه خاطری داشته باشد. شخصیت آوا (یکتا ناصر) ظاهراً عاشقی دلخسته است ولی نزدیک به سی قسمت هیچ نشانه ای از دلدادگی بروز نمی دهد و بعد قرار است در چند قسمت با نمایش صحنه هایی تکراری و بارها نشان داده شده، روایت ملال آوری از این عشق کذایی را ببینیم. این اتفاق دقیقاً برای شخصیت نکیسا (کوروش تهامی) هم رخ می دهد تا سریال در نشان دادن یک شخصیت یا داستانک باورپذیر هم ناتوان نشان دهد.

منوچهر هادی در گفتگوی تصویری اش با هوشنگ گلمکانی و در پاسخ به انتقادات وی، اذعان داشت که سریال «دل» سلیقه مخاطب فرهیخته سینما نیست و سلیقه مخاطب عام است.  توجیهی که بسیاری از فیلمسازانی که اثرشان مورد توجه منتقدان و نویسندگان سینمایی قرار نمی گیرد، مطرح می کنند تا شاید بتوانند خودشان را به نوعی تبرئه کنند. اما کاش آقای هادی به این سؤال پاسخ می دانند که کدام مخاطب عامی دوست دارد صحنه هایی تکراری را بارها و بارها ببیند؟ کدام مخاطب عامی علاقه مند است سریالی را که اکثر صحنه ها و سکانس هایش به صورت اسلوموشن و با ریتمی بسیار کند به نمایش در می آیند را دنبال کند؟ کدام مخاطب عامی تمایل دارد سریالی را که قصه اش حداکثر سیزده قسمت کشش دارد را بیش از چهل قسمت تحمل کند و چیز دندان گیری جز اتلاف وقت و خرد شدن اعصاب نصیبش نشود؟ 

به گمانم وقت آن رسیده که جناب هادی و سایر همفکران ایشان تلقی و طرز فکرشان نسبت به مخاطب عام را تغییر دهند. مخاطب عام به معنی این نیست که با عده ای آدم سطحی و فاقد شعور مواجه هستیم و می توانیم هر فاجعه ای را به اسم سریال به خوردشان دهیم. مخاطب عام به این معنی نیست که با گروهی مواجهیم که هیچ درکی از کیفیت آثار نمایشی ندارند و برای پر کردن اوقات فراغت حاضرند هر محصول فرهنگی فاقد کیفیت را ساعت ها به تماشا بنشینند. اتفاقاً مخاطب عام در بسیاری از مواقع شانه به شانه مخاطب خاص و جدی سینما حرکت کرده و نشان داده که خیلی خوب می تواند بین آثار با ارزش یا فاقد ارزش هنری تمیز قائل شود. فراموش نکنیم که بسیاری از مخاطبان امروزی، خصوصاً آن ها که پیگیر شبکه نمایش خانگی هستند، از فیلم بین های حرفه ای هستند و نباید با دیدگاه منسوخ شده دیروز به آن ها نگریست. دیدگاهی که برای هر فیلمسازی که به دنبال ارتقاء جایگاه هنری خویش است، سم است و فاجعه!