سینماسینما، حسین آریانی
آرمین ایثاریان پس از کارگردانی چندین مستند و برنامه تلویزیونی برای ساختن اولین مستند بلند خود، سراغ موضوع جذابی رفته است. «اسرار دریاچه» مجموعه باستانی تخت سلیمان را که گفته میشود زادگاه زرتشت بوده، با قدمتی بیش از سه هزار سال و با عجایب پُررمزورازش به تصویر میکشد.
البته «اسرار دریاچه» نخستین و تنها اثر مستند درباره تخت سلیمان نیست، و مستندهای بسیاری در مورد این مجموعه باستانی و مشهور ساخته شدهاند. از مهمترین این آثار میتوان به مستندهای «تخت سلیمان» (منوچهرعسگری نسب/ ۱۳۵۳) و «غرقاب» (پیروز کلانتری/ ۱۳۸۳) اشاره کرد، و همچنین میتوان از مستندهایی از علیاکبر ولدبیگی، اُرد عطارپور، پروانه معصومی، پژمان مظاهری و… نیز یاد کرد. «اسرار دریاچه» در گروه مستندهای تاریخی، علمی، پژوهشی قرار میگیرد. مستند علمی، مستندی است که با تمرکز علمی روی موضوعات مختلف و پرداختن به دستاوردهای علمی، برای مخاطبان و علاقهمندانِ آن پدیده یا موضوع علمی ساخته میشود. نقطه قوتِ «اسرار دریاچه» را باید در شیوه ارتباط متفاوتش با مخاطب جستوجو کرد، چراکه برخلاف مستندهای علمیِ معمول، تحقیقات علمی را به گونهای ارائه میدهد که مخاطب عام و غیرمتخصص را هم بهخوبی به خود جذب میکند. مستندسازی در مورد هر پدیده علمی، بهکارگیری ابزارها، لنزها و دوربینهای مناسب و همچنین ساختار بصری و زیباییشناسانه متناسب با آن پدیده را میطلبد.
ساختار بصری «اسرار دریاچه» هم بسیار متناسب با موضوع آن و از عوامل مهم گسترش دایره مخاطبان فیلم است. ایثاریان موفق میشود در اولین مستند بلند خود، تعادل ظریفی را برقرار کند، چراکه هیچگاه وجه علمیِ «اسرار دریاچه» از وجه زیباییشناسانه آن پیشی نمیگیرد. استفاده از نماهای هوایی زیبا و باشکوه، نماهای تایم لپس(گذر زمان)-که تغییرات تقویمی منطقه را طی چهار فصلِ سال بهزیبایی به تصویر میکشند- و همچنین نماهای زیر آبِ کاوشگرانه و رازآمیزی از اعماق دریاچه تخت سلیمان، این مستند تاریخی، علمی و پژوهشی را از حالت عبوس و گزارشگونه و معمول چنین آثاری خارج کرده و نقشی انکارناشدنی در جذابیت بخشیدن به آن دارند. استخراج علمی نقشه سهبعدی دریاچه، کشف یک گونه جدید از جانوران سختپوست در اعماق دریاچه، و مهمتر از همه دستیابی به کف دریاچه تخت سلیمان برای نخستین بار، از جمله این دستاوردهای علمی و پژوهشی هستند.
بخش اصلی «اسرار دریاچه» را نماهای متحرک تشکیل میدهند، و ما با نماهای ثابت اندکی، تنها در هنگام انجام عملیات یا گفتوگوی اعضای گروه روبهرو هستیم. این عدم ایستایی و استفاده از دوربین متحرک، منشأ اصلی پویایی تصاویر و دینامیسم موثر بصری فیلم است. «اسرار دریاچه» هم وقایع تاریخی، پدیدههای علمی و افسانههای پیرامون مجموعه تخت سلیمان را به شکلی پُرظرافت و خلاقانه واکاوی میکند، و ایثاریان موفق میشود به گونهای سختکوشانه و خستگیناپذیر با کمک همکارانش و با استفاده از روشهای علمی برای نخستین بار از برخی از رازهای مهم و سربهمهر مجموعه تخت سلیمان و دریاچهاش گرهگشایی و تماشاگر را غرق در لذت و شگفتی کند.
منبع: ماهنامه هنروتجربه
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- چهار مستند ایرانی در جشنواره هات داکس
- بازگشایی سامانه ثبت طرح مرکز گسترش از اردیبهشت ۱۴۰۳
- معرفی فیلمهای ۳ بخش از جشنواره «سینماحقیقت»
- با معرفی هیات انتخاب و داوری؛ آثار مستند راهیافته به چهلمین جشنواره بینالمللی فیلم کوتاه تهران اعلام شد
- ۶۱۵ مستند ایرانی متقاضی حضور در هفدهمین جشنواره «سینماحقیقت»
- یک ایرانی نامزد دریافت پاندای طلایی چین شد
- در یک نشست رسانهای مطرح شد؛ دغدغه کارگردان باید فقط ساخت یک فیلم خوب باشد/ ما در قبال این فرهنگ مسئولیم
- رونمایی از مستند «سبز بن دار»
- کتاب «حاشیه همان متن است» منتشر شد
- با معرفی هیات انتخاب و داوری؛ آثار راهیافته به بخش مستند بلند جشنواره چهل و یکم فیلم فجر اعلام شد
- مستندهای خارجی بلند و نیمه بلند مسابقه بینالملل «سینماحقیقت» معرفی شدند
- مستندهای کوتاه و نیمه بلند «سینماحقیقت» معرفی شدند
- افزایش مبلغ جوایز شانزدهمین جشنواره «سینماحقیقت»/ ۵۰ میلیون تومان جایزه بهترین فیلم
- پوستر شانزدهمین جشنواره سینماحقیقت رونمایی شد
- داستانهایی از یزد در «تا بادها، یادها را نبرند»/ مستند آرشیوی سندی هویتی است
نظر شما
پربازدیدترین ها
آخرین ها
- هرم طلایی مصر به حبیب باوی ساجد میرسد
- سایت داوری «آیین هفت سال سینمای ایران» رونمایی شد
- گرشا رضایی به «امیرکبیر» پیوست
- آیدا پناهنده: دیگر سریال نمیسازم!
- فوت مدیر دوبلاژ و صداپیشه ایرانی؛ ناهید شعشعانی درگذشت
- پیش از جنایت؛ سینما و مسئولیت اجتماعی در برابر خشونت
- مستند «شهین» نمایش داده میشود
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر





