سینماسینما، محسن جعفری راد:
مستند ناپدید
مستند ناپدید رویکردی تجربی و فراتر از کهن الگوهای مرسوم به امر واقع دارد و فرحناز شریفی بعد از سالها کار در سینمای مستند و ساخت مستندهای ماندگاری مثل ایران در اعلان، با ناپدید نشان می دهد که می توان ساختار شکنی کرد.می توان از تنوع ژانرها استفاده کرد و ابعاد پنهان و پیدای یک سوژه را با نگاهی رها از قواعد آشنا واکاوی کرد. برگ برنده شریفی ساخت زیر متن در مستند ناپدید است. در رویه ظاهری فیلم بحث آگهی ها و گمشده ها مطرح است اما در لایه های زیرین ، بحث سرگشتگی و گم گشتگی انسان معاصر به ویژه در جامعه متناقض ایرانی و شریفی این نگاه چند لایه را با توازن خوبی هدایت کرده که منجر به مشارکت مخاطب در شکل دادن به معناهای متنش می شود.
مستند متهمین دایره بیستم
یکی از نقاط قوت کار جوشیدن موضع فیلمساز نسبت به سوژه از دل یک ماجرای واقعی است که برای خودش اتفاق افتاده.به این ترتیب که ماشینش به سرقت می رود و او بعد از پیدا کردن سارق سراغ سفری به دل دنیای بزهکاری می رود. اما نه از موضع بالا و به دنبال مقصر و به شیوه خوانش رسمی و تلویزیونی که با مستندهای شعاری و دم دستی مثل شوک به معضلات می پردازند و نگاهی تحقیر آمیز به بزهکاران،معتادان و … دارند، بلکه با موضعی هم سان و هم تراز با نوجوانان بزهکار. برگ برنده حسام اسلامی مهیا کردن بستر لازم برای ابراز واکنش آنی از سوی نوجوانان و ساختار منسجم صحنه های تعقیب و گریز است. نوجوانان دوربین مستند را در حد و اندازه یک محرم اسرار و سنگ صبور در زندگی خود پذیرفته اند و همین راحت بودن منجر به فضایی ساده و صمیمی و در عین حال تلخ شده است که تا جان آدم نفوذ می کند.
البته هر دو مستند در مرز تبدیل شدن به یک مستند عالی باقی می مانند.چرا که شریفی و اسلامی جاه طلبی کافی را برای بسط و گسترش ایده های فرمی و روایی خود ندارند. به عنوان مثال استفاده از موسیقی به شکل زاید و توضیح دهنده در مستند ناپدید که با نگاه مینیمالیستی و تجربی کارگردان تناقض دارد و یا نگاه مبتنی بر منطق مقدمه،پیام و نتیجه گیری که مستند متهمین قرن بیستم را مستندی ایدیولوژی زده نشان می دهد.
اما با وجود این ضعف های مهم ،
می توان فضای لازم برای اکران عمومی این دو مستند را به عنوان آثاری روشنگرانه و لازم توجه، مهیا و تماشایش را به مخاطب شعورمند سینما توصیه کرد. به زودی نقد مفصلی بر این دو مستند خواهم نوشت.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- نمایش ۶ فیلم مستند ایرانی در برنامه انجمن آسیایی نیویورک
- «متهمین دایره بیستم» برگزیده وین
- بررسی مسایل مالی جشنواره فیلم فجر/ مساله فقط دستمزد یک مشاور نیست
- رقم هایی که تناقض دارند/لزوم شفاف سازی جزییات بودجه و هزینه جشنواره های ملی و جهانی فجر
- این گروه بیدلیل/ عملکرد جشنواره ملی فجر و شگفتی های جشنواره جهانی فجر
- خون تازه در رگهای پریدهرنگ/ نگاهی به چهار فیلم موفق جشنواره فجر
- اولین تیزر از پشت صحنه «ماجرای نیمروز»/ فیلم
- نگاهی به وضعیت یک ماه اخیر سینما به بهانه اسکار فرهادی/ شرایط لغزنده!
- اختصاصی سینماسینما/ محسن تنابنده: برخی در جشنواره فجر از آب گل آلود ماهی گرفتند
- گفتوگو با محمدمهدی دادگو، داور سیوپنجمین جشنواره فیلم فجر/ امسال سال زنان بود
- تقاضای ۵۸ میلیارد تومان برای برگزاری دو جشنواره
- یادداشتی درباره فیلم آپاندیس/ یک پیشنهاد لذت بخش
- چرا «هفت» دل خیلیها را خنک کرد؟!
- واکنش مهرزاد دانش به اظهارات فراستی: سینمای ما دچار مککارتیسم میشود
- نگاهی به مواضع اخیر مسعود فراستی/ دهه ات گذشته رییس!*
نظر شما
پربازدیدترین ها
- نگاهی به سریال پریا / یک عاشقانه نامتعارف
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- حقایقی درباره فیلم یک تکه نان به بهانه پخش آن از شبکه نمایش
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
آخرین ها
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین
- آغاز کنسرتنمایش «فرهاد» از هفته آینده





