سینماسینما، علیاصغر کشانی
«پالتو شتری» یکی از بهترین و مهجورترین انواع طنز در سینمای ایران است. اثری که در عین حفظ فاصله خود از کمدیهای روز سینمای ایران به جنبههای انتلکتوئل این جنس از هنر فیلم نزدیک است. فیلمی که اسکلتبندیاش را از المانهای آشنای سینمای بدنه ایران میگیرد، اما خود را به دستهای خاص از سینمای روشنفکری با مابهازاها و ارجاعات فرامتنی آنها نزدیک میکند. خصیصهای که داریوش مهرجویی سالهای سال از آن بهره برد تا هم تماشاچی عام را جذب کند و هم تحسین مخاطبان خاص را داشته باشد. فیلمی نمونهای از ترکیب دنیای شخصی فیلمساز با بهرهگیری درست از نریشن، شخصیتهای داستانکهای ادبی، موقعیتهای هجوآمیز، شالودهشکنی، ارجاع به تاریخ تفکر، روابط اگزجره، خودهجوگرایی، طرح اندیشههای فلسفی مُد روز، رابطه بهخصوص زن و مرد و جنبههای آشنای عامهپسند مثل دختر پولدارِ بداخلاقِ تُرشیده، خاله متمول، حساسیتها و ناکامی رابطه زنانه، رقص و آواز، مُخزنی و پوززنی، اشیای جادویی (اینجا پالتو)، اختلاف فقیر و غنی، سنت خالهزنکبازی و رمالی و بختگشایی، رقابت عشقی و دوئل مردانه.
این قابل اعتناترین اثر جشنواره امسال در حفظ و یکدستی لحن است، فیلمی با ریتم و ضرباهنگی منطقی، شخصیتپردازی خلاقانه، گسترش درست داستانی و خارج نشدن از ابعاد ژانر، اثری متعلق به یک سنت کمیک درخشان در استهزای سبک خطابههای منورالفکرانه ضد فمینیستی و قصهای که از واقعیت آشفته عشاق تیرهروز دوران ماضی میآید. فیلمی که از هر دو کلان گفتمان سنت و مدرنیته بهخوبی استفاده میکند تا نشان دهد سینمای ایران هنوز قادر به بازتولید آثار نامتعارف و بازسرایی دنیای آشنای اطرافمان در قالبهای کمتر امتحان شده است. این کمدی پرکنایه و غیرمنتظره و این درهمآمیزی طنز فارسی با نوعی حدیث نفس، بهراحتی و با بهرهگیری از ساختارهای نادرست میتوانست به ورطه سقوط بیفتد؛ از استفاده وسوسهانگیز از ساختار اپیزودیک و زورآزمایی با انتخاب عنصر پلان سکانس گرفته تا خالی شدن از یک چهارچوب بصری منسجم، قاطع و یکدست در روایتپردازی و بهرهگیری لجامگسیخته از پیچیدگیهای روایی، ابهام، شعارگرایی و قلمبهگویی در دیالوگنویسی. اما «پالتو شتری» به عنوان الگویی منحصربهفرد با جاخالی دادن از انواع و اقسام استفادههای نادرست از زرقوبرقهای هنری و تجربی مبتلا به این سالها، فیلمی ساده، مفرح، سرراست با شوخیسازیهای درست، حسوحالی خودمانی و بیتکلف خلق میکند. اینگونه است که میرزایی از نشانهها، منابع الهام، ابزار و مواد خام موجود و دم دست، برای رسیدن به اثری جذاب، دیدنی، بانمک و پُرمایه استفاده میکند. چه موفقیتی از این بالاتر؟
*تیتر برگرفته از عنوان کتابی از نیچه است
منبع: ماهنامه هنروتجربه
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- نقد؛ چراغی در رهگذر تاریک و روشن سینما
- آخرین آمار فروش سینماها در فاصله پنج روز تا جشنواره فجر
- غریبههای آشنا/ تاملی بر فیلم «هارمونیهای ورکمایستر» ساخته بلا تار
- بدترین فیلمهای ۲۰۱۹، از نگاه منتقدان ورایتی
- جذاب اما نه فوقالعاده!/ نگاهی به فیلم “متری شیش و نیم”
- یک فیلم خیلی خوب ببینید/ نگاهی به فیلم «روسی»
- «اینسرت»/ رئالیسمِ تلخِ بارانی؛ نگاهی به فیلم «سرکوب»
- نمایش و نقد ۲ مستند با موضوع سوریه در کانون فیلم «سینماحقیقت»
- منطق «همه میدانند»/ نگاهی به فیلم «همه میدانند»
- نگاهی به فیلم «قسم»/ اتوبوسی به رسم قسم
- محاکمه در بیابان/ نگاهی به فیلم «قصر شیرین»
- شنیدنِ دوباره یک ترانه عاشقانه شیرین/ نگاهی به فیلم «دوباره زندگی»
- «اینسرت»/ یک فریب شیک؛ یاددداشتی بر فیلم «ایده اصلی»
- ققنوس سوخته/ نگاهی به فیلم «شعلهور»
- «تیغ و ابریشم»/ نگاهی به فیلم «قصر شیرین»؛ یک روایت صمیمی
نظر شما
پربازدیدترین ها
آخرین ها
- جایزه معتبر جشنواره مونتکارلو به «یونیفرم» رسید
- «وظیفه»؛ آینهای روانکاوانه بر بحرانهای انسان معاصر
- «مایکل»، «اوپنهایمر» را پشت سر گذاشت
- «نبرد دوگل؛ نامت را مینویسم» و الگوی ساخت فیلمی درباره مصدق
- اجرای نمایش «نیمه تاریک ماه» آغاز شد/ سومین دور اجرای نمایش کودک «میخوام به دنیا بیام»
- «تلومر»؛ روایتی از فرسایش و بازآفرینی در دل بیزمانی
- فیلم کوتاه «نفر ۱۶۹» آماده نمایش شد/ فیلمبرداری «نفس کشیدن زیر آب» به پایان رسید
- چرا خودمان را مقید به قانونی کنیم که مربوط به ۴۰ سال گذشته است؟/ درباره دو قطبی خطرناک در سینمای ایران
- شصتمین جشنواره فیلم کارلووی واری؛ فیلم عباس کیارستمی نمایش داده میشود/ اهدای سه جایزه و یک تجلیل
- دعوت آکادمی داوری از ۵۲۹ هنرمند؛ ۱۱ سینماگر ایرانی عضو آکادمی اسکار میشوند
- پس از دعوت آکادمی داوری از ۵۲۹ هنرمند؛ نادر ساعیور عضویت در آکادمی اسکار را نپذیرفت
- نقدی بر فیلم «دراما»/ کالبدشکافی یک فروپاشی: معماریِ تروما و روانرنجوری مدرن
- درباره «زن و بچه»/ زنی در میانه خشم و خروش و بخشش
- داوری آزاده بیزارگیتی در جشنواره ایتالیایی
- محمود کلاری رییس هییت داورانِ جشنواره زردآلوی طلایی شد
- ابتکار کیت بلانشت برای حمایت از هنرمندان مقابل هوش مصنوعی
- دلاور دوستانیان درگذشت
- «شیفت آخر بیمارستان»؛ روایتی انسانی از جنگی که جان انسانها را هدف گرفت
- مجموعه فیلمهای استنلی کوبریک منتشر میشود
- «برای فروش» از ۱۰ تیر روی صحنه میرود
- بزرگداشت عدنان غُریفی برگزار شد؛ راوی نخل
- در بیست و هشتمین دوره برگزاری؛ «راپسودی آتلانتیک» بهترین فیلم جشنواره شانگهای شد
- «آشغالهای دوست داشتنی»؛ جنگ روایتها
- بازگشت «بامداد خمار» از ۲۲ تیر
- معرفی هییت داوران هشتاد و سومین جشنواره فیلم ونیز
- نگاهی به سریال «گل سنگ»؛ آخرین شب آرامش
- پوستر فیلم سینمایی «براسو» رونمایی شد
- شروین حاجیپور بازیگر «بن سای» شد
- جیمز باروز درگذشت
- ادیپ شاه؛ فیلم حیرت آور هوش مصنوعی از تراژدی یونانی
