سینماسینما، حبیب باوی ساجد
معمولأ سینماگران (به ویژه فیلمسازان) یا برآمده از تحصیلات آکادمیک سینمایی هستند، یا به طور غریزی و با فراگرفتن آموزه های سینما از پردهی سینما، به چگونگی فیلمسازی دست یافته اند.
دستهی نخست به فراخور تحصیلات سینماییشان، مطالعات سینمایی هم دارند. دستهی دوم به فراخور حال و هوا و عاشقانههای سینماییشان، سینما را در شکلها و ژانرهای گوناگون افتان و خیزان پیگیری میکنند. چیزی که حلقهی وصل دستهی اول و دوم عاشقان سینماست، مطالعات سینماییست. در این راستا بعضیها از شانس زباندانی خارجی برخوردار هستند و مطالعاتشان به چند زبان است. بعضیها به یک زبان، اما از راه آثار ترجمه شده مطالعاتشان در گسترهی سینمای جهان قرار میگیرد. دستهی دوم از فیلمسازان آموزههای تئوریک سینماییشان را بیش از پیش مدیون مترجمانی هستند که نقد و نظریهی فیلم و سینما و همچنین گفت وگو با فیلمسازان را از زبانهای دیگر ترجمه میکنند. این مترجمان بی آن که چیزی بنویسند، با انتخابهایشان، خود در مقام نوعی نویسنده / منتقد / نظریهپرداز قرار میگیرند. برخی سالهای طولانی از عمرشان در جهت تأویل و تفسیر و شناختن و بازشناسی یک فیلمساز سپری میشود. برای نمونه روانشاد یوسف اسحاقپور سی سال تمام در جهت تحلیل سینمای اورسن ولز وقت صرف کرد و نتیجهاش شد سه جلد کتاب در دو هزار صفحه. اسحاقپور که از هجده سالگی تا پایان عمرش(درگذشته ۱۴۰۰) در فرانسه زندگی کرد، به زبان فرانسوی از فیلمسازان دلخواهش مینوشت و ترجمه میکرد که از آن میان میتوان به کتابهایی از او در باب یاسوجیرو ازو، ساتیاجیت رای، عباس کیارستمی، ژان لوک گدار و…اشاره کرد.
باری، مترجمان سینمایی بیش از یاری رساندن به دانش آموختگان سینمایی، به عاشقان بیتحصیلات سینمایی یاری رساندهاند؛ و شگفتا که پیش آمده است، دانش آموختگان سینمایی از بسیاری مطالعات سینمایی (خاصه ترجمه شدهها) آگاهی نداشتهاند.
در میان مترجمان مطالعات سینمایی به فارسی، بی شک آرمان صالحی نقش ویژهای را در چند سال اخیر بر عهده داشته است. این مترجم جوان اصفهانی پیش از سی سالگی به ترجمهی گفت و گوهای فیلمسازان برجستهی جهان پرداخت و تاکنون بیش از پانزده عنوان کتاب سینمایی را ترجمه کرده است. کتابهای ترجمه شده توسط آرمان صالحی، منتخبی از گفتوگوهای فیلمسازان در ادوار مختلف است که فیلم به فیلم پیش میرود. اصل این کتابها، مجموعهی صد جلدی است که یکی از دانشگاههای سینمایی در اروپا برای دانشجویان سینما منتشر کرده است. گردآوری و انتشار چنین کتابهایی نیز بسیار آموزنده و کاریست شگرف. مولفان چنین کتابهایی به فراخور علاقهمندیشان به هرکدام از فیلمسازان، به پژوهش و تحقیق و بررسی و خواندن همهی گفت و گوهای منتشر شدهی فیلمساز در همهی دوران فعالیت سینماییشان میپردازند، و حتی گاه به کشورهای فیلمسازان نام برده سفر میکنند و سر از موزههای سینمایی و فیلمخانهها در میآورند. در نتیجه گفت و گوهای متتخب همگی از ارزشهای فراسینمایی برخوردار هستند. چرا که خواننده به تدریج به تحولات فیلمساز و نظرگاه اجتماعی/ سیاسی و هنریاش پی میبرد.
آرمان صالحی که مطلقأ در پی شهرت نیست، و با جدیت وپشتکار، به دور از حواشی و دیده شدن تاکنون به همت نشر شورآفرین توانسته است پانزده جلد از چنین مجموعهی مهم سینمایی (اورسن ولز، کریستف کیشلوفسکی، چارلی چاپلین، دیویدلینچ، جان فورد، میکل آنجلو آنتونیونی، تئو آنجلو پلوس، آکیرا کووساوا، فرانسوا تروفو، استنلی کوبریک، فدریکو فلینی، اینگمار برگمان، ژان لوک گدار، لوئیس بونوئل) را ترجمه کند، بی شک با ترجمههایش حلقه وصل عاشقان حقیقی سینما -که فاقد تحصیلات سینمایی هستند- با دانش آموختگان سینماییست.

لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- جشنواره تونسی به «کارون – اهواز» جایزه داد
- جایزه بهترین فیلم برداری تونس به فیلم کوتاه «البنات» رسید
- «البنات» به تونس میرود
- امیر نادری و ذات و زبان سینما
- «سامی» به ایتالیا میرود
- جشنواره عراقی از حبیب باویساجد تجلیل کرد
- کدام زندگی، کدام سینما؟
- جایزه بهترین کارگردانی جشنواره ایتالیایی به «سامی» رسید
- در ستایش سینمای بیچیز؛ همه چیز داشتن در عین بی چیزی
- «سامی»؛ روایتی انسانی از جنگ بیپایان
- میراثِ کودکی
- نگاهی به فیلم سینمایی «سامی»؛ دوربین به مثابه سمفونی برای سفری طولانی
- یادداشتی بر فیلم سینمایی «سامی»؛ مکان به مثابه شخصیت
- واقعگرایی در فیلم «سامی» مثل «تفنگ چخوف»
- «سامی»؛ بقای عشق واقعی پس از فقدان
پربازدیدترین ها
- نگاهی به سریال پریا / یک عاشقانه نامتعارف
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- حقایقی درباره فیلم یک تکه نان به بهانه پخش آن از شبکه نمایش
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
آخرین ها
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین
- آغاز کنسرتنمایش «فرهاد» از هفته آینده





