سینماسینما، فرهاد خالدی نیک
«در خانه تک و تنها نشستم روی صندلی. خیره شدم به دیوار رو به رو. سال ها قبل که رفته بودم دانشگاه یو اس سی درس سینما بخوانم به این فکر نکرده بودم که ممکن است روزی هر فیلمنامه ای که برای تصویب می دهم بگویند نه. فکر نکرده بودم ممکن است کل کارنامه فیلمسازی ام همان دو فیلمی باشد که قبل از انقلاب ساخته ام. دومی هم که فقط سه روز روی پرده رفته بود. کنار آمدن با این حقیقت اصلاً آسان نبود!»
این بخش هایی است از کتاب «هفتاد و پنج سالِ اول به روایت بهمن فرمان آرا» که به تازگی به همت محسن آزرم و نشر چشمه منتشر شده است. خواندن همین چند سطر و نگاهی گذرا به کارنامه ی سینمایی بهمن فرمان آرا، آدمی را متاثر می کند. متاثر از این که چرا چنین استعداد نابی باید مدت بیست سال، دور از فیلمسازی باشد؟ آن هم فیلمسازی که با دو اقتباس سینمایی دیدنی از قصه های خواندنی هوشنگ گلشیری و مشارکت در تهیه ی آثاری درخشان در سینمای پیش از انقلاب، نقشی تاثیرگذار در سینمای موسوم به موج نوی ایران ایفا کرده است. یکی از وزنه های این سینما که این بیست سال دوری گویی او را به سمت و سوی مرگ اندیشی و فیلمسازی درباره ی مرگ آدمی سوق داد:
«همین طور که نشسته بودم روی آن صندلی، آفتاب کم و کم تر شد. غروب که از راه رسید هنوز روی همان صندلی به دیوار رو به رو نگاه می کردم. آفتاب که رفت ایده ای به ذهنم رسید: کارگردانی دلش می خواهد فیلم بسازد، اما به هر دری که می زند فایده ندارد. فکر می کند باید فیلمی درباره مردن خودش بسازد!»
ایده ای که بالاخره مجوز می گیرد و بدین ترتیب بهمن فرمان آرا موفق می شود پس از سال ها دوری، با «بوی کافور، عطر یاس» به سینما بازگردد. سینمایی که روزی همه ی زندگی اش بوده و فکرش را هم نمی کرده که آن روی سکه اش چنین بی رحم باشد.
فرمان آرا پس از «بوی کافور، عطر یاس» فقط پنج فیلم دیگر ساخته است. فیلم هایی که در هر کدام به نوعی مرگ در کانون توجه آقای کارگردان بوده است. گویی مرگ اندیشی آن چنان به دغدغه اصلی فرمان آرا تبدیل شده که حتی در فیلم به ظاهر شاد و سرخوشانه ی «دلم میخواد» نیز نشانه های افسردگی و پریشانی خاطر بیش از هر چیز دیگری به چشم می آید. انگار که صاحب اثر نه تنها اعتقادی به این سرخوشی متظاهرانه ندارد بلکه با این فضا و حال و هوا به شدت غریبه و بیگانه است.
من اما حالا به سینماگری می اندیشم که می توانست مسیری متفاوت را در پیش بگیرد اگر آن محرومیت های اولیه و محدودیت های ثانویه نبود. کارگردانی که حتی در روی صحنه تاتر نیز با «مردی برای تمام فصول» نشان داد که چه هنرمند یگانه ای است و چه توانایی های کشف نشده ای دارد. به هنرمندی می اندیشم که در ابتدای راه طولانی هفتاد و پنج سالِ دوم است و هنوز شاهکارش را نساخته است!
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- گفتوگوی سینمایی نسلها/ نگاهی به مستند «موج نو»
- بهمن فرمانآرا: یکی از بزرگترین هنرمندان مملکت باید سلاخی بشود؟ ما کجا داریم زندگی می کنیم؟!
- نگارش فیلمنامه «داستان جاوید» آغاز شد/ سریالی از فرمانآرا در شبکه نمایش خانگی
- باشگاه آموزشهای آنلاین یونسکو برگزار میکند/ سینما از نگاه بهمن فرمانآرا
- پاسخ تند علی عباسی به «بهمن فرمانآرا»
- برشهای کوتاه/ تصاویری از هجدهمین جشنواره فیلم فجر
- گفتوگو با منوچهر محمدی: وظیفه فیلمسازان است که به جنگ خطوط قرمزی که هیچ مبنای شرعی و قانونی ندارند، بروند
- کارِ روشنفکریِ بهمن فرمانآرا
- کلاهم را به احترام شما بر میدارم/ به مناسبت تولد بهمن فرمانآرا
- در باب آدمهای مرده و روحهایی خونریز که کالبدی تازه برای حیات میجویند/ به بهانه تولد بهمن فرمانآرا
- بهمن فرمانآرا، فیلمسازی که خیال را هم واقعی میسازد/ به مناسبت تولد بهمن فرمانآرا
- عطر مرگ، بوی زندگی/ بازنمایی مفهوم مرگ در سینمای بهمن فرمان آرا
- دخترک سیدی فروش/ کوتاه درباره فیلم «دلم میخواد»
- در آستانه زادروز بهمن فرمانآرا؛ انتشار نسخه ویژه نابینایان «یک بوس کوچولو» با صدای علیرضا آرا + تیزر
- پست اینستاگرامی بهمن فرمانآرا درباره ساخت سریال «داستان جاوید»
نظر شما
پربازدیدترین ها
آخرین ها
- هرم طلایی مصر به حبیب باوی ساجد میرسد
- سایت داوری «آیین هفت سال سینمای ایران» رونمایی شد
- گرشا رضایی به «امیرکبیر» پیوست
- آیدا پناهنده: دیگر سریال نمیسازم!
- فوت مدیر دوبلاژ و صداپیشه ایرانی؛ ناهید شعشعانی درگذشت
- پیش از جنایت؛ سینما و مسئولیت اجتماعی در برابر خشونت
- مستند «شهین» نمایش داده میشود
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر





