سینماسینما، مصطفی یوسفزاده
وقتی کارگردانی بعد از ۱۷ سال تصمیم به ساخت فیلم می گیرد، به اندازه کافی کنجکاوی را برای تماشایش برمی انگیزد. «سمفونی نهم» مانند برخی از آثار قبلی هنرمند درباره مرگ است که سویههای فانتزی دارد، با این تفاوت که اینجا علاوه بر مرگ نقشی برای عشق هم قائل شده است. البته چنانکه برخی گفتهاند، روایت هنرمند از مرگ چونان فیلمسازان بزرگ و مرگاندیش گذشته نیست.
در روایت محوری فیلم زنی به نام راحیل قصد دارد جسد همسرش را به روستایی به نام سیرچ منتقل کند. در میانه راه با مامور قبض روح مواجه می شود که رفتار غریبی دارد. در این بین فیلم به گذشتههایی دور نقب می زند که در تمامی آنها مامور قبض روح حضور دارد. از لحظه مرگ کوروش، بردیا، امیرکبیر و بکتاش و رابعه گرفته تا آخرین لحظات زندگی هیتلر. این رفت و برگشت های تاریخی روایت فرعی به شمار می آیند.
نکته مهم که به نظر می رسد پاشنه آشیل فیلم هم به حساب می آید، برقراری یک توازن در رفت و برگشت های تاریخی و روایت اصلی است که در زمان حال می گذرد. آنچه در زمان حال می گذرد، خلق موقعیت هایی چالشبرانگیز بین راحیل و مامور قبض روح است که در فصل پایانی به جدال برای انتقال جسد و مرگآگاهی راحیل ختم می شود.
اما آنچه در رفت و برگشت های تاریخی می گذرد، به لحاظ اتخاذ رویکرد منسجم تماتیک دارای تفاوت لحن است.
وقتی فیلم سراغ آخرین لحظات زندگی هیتلر می رود، اتمسفر آن سکانس کمیک است و از لحاظ کارگردانی پرداخت چندان مناسبی ندارد و رفتار مامور مرگ موجب خنده نیز می شود. درحالیکه در بقیه روایات تاریخی منطقی بر رفتار مامور مرگ و موقعیت خلقشده برای آن حاکم است که حسوحالی متفاوت دارد. مثلا داستان بکتاش و رابعه با اینکه پرداخت بهتر و مناسبتری دارد، حالوهوایی تراژیک دارد. یا در داستان امیرکبیر، با اینکه غالب مخاطبان از چگونگی قتل او باخبرند، دارای کلیتی منسجم و همدلیبرانگیز نیست. بنابراین در مجموع، روایت اصلی و رئال فیلم به موازات روایت تاریخی که با رویکردهای فانتزی و گاه کمدی همراه است، به توازن نمیرسد. و چون فیلم در ایجاد یک پیکره منسجم برآمده از توازنهای روایی ناتوان است، تکلیف ما نیز با مقوله مهم و همچنان پرسشبرانگیز مرگ مبهم باقی می ماند. سوال اساسی دیگری که نگارنده حتی با گفتوگوی با تهیهکننده فیلم برایش بیپاسخ ماند، این است که چرا سازندگان فیلم گمان کردند بهراحتی می توانند بدون شناخت درباره مقوله مهم مرگ یا حتی عشق چنین راحت و ارزان سخن گفت؟
بعد از تماشای چنین فیلم آشفتهای می شود بهراحتی به این سوال سازندگان از مخاطب پاسخ داد؟ شاید عاشق شدن آخرین فرصت هر کس برای آدم بودن است. شما موافقید؟
منبع: ماهنامه هنروتجربه
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- تجربه زیسته و نقد فیلم: حق سخن گفتن یا معیار داوری؟
- نقد؛ چراغی در رهگذر تاریک و روشن سینما
- در جلسه مشترک صنوف کارگردانان و تهیهکنندگان و مدیرعامل خانه سینما تصمیم گرفته شد؛ تشکیل کمیته مشترک برای تبادل نظر و همبستگی بیشتر اصناف
- غریبههای آشنا/ تاملی بر فیلم «هارمونیهای ورکمایستر» ساخته بلا تار
- اعضای شورای پروانه ساخت آثار سینمایی معرفی شدند
- نگاهی به فیلم «سمفونی نهم»/ همراهی فرشته با انسان
- بدترین فیلمهای ۲۰۱۹، از نگاه منتقدان ورایتی
- محمد رضا هنرمند : سینما بهدست نااهلان افتاده
- گزارش فروش هفتگی سینمای ایران/ ردپای قطعی اینترنت
- ممیزی فیلم روی پرده «سمفونی نهم» و توقف اکران در قم
- آمار فروش سینمای ایران/ «مطرب»، صاحب عنوان دارنده بیشترین مخاطب این هفته
- «سمفونی نهم» و ۴ فیلم دیگر به سینماها میآیند
- جذاب اما نه فوقالعاده!/ نگاهی به فیلم “متری شیش و نیم”
- یک فیلم خیلی خوب ببینید/ نگاهی به فیلم «روسی»
- «اینسرت»/ رئالیسمِ تلخِ بارانی؛ نگاهی به فیلم «سرکوب»
نظر شما
پربازدیدترین ها
آخرین ها
- آیدا پناهنده: دیگر سریال نمیسازم!
- فوت مدیر دوبلاژ و صداپیشه ایرانی؛ ناهید شعشعانی درگذشت
- پیش از جنایت؛ سینما و مسئولیت اجتماعی در برابر خشونت
- مستند «شهین» نمایش داده میشود
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد





